Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/6734, 25.01.2018

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

GÜNDÜZ KARDEŞLER İNŞ. TAR. VE HAYV.

PET. TEKS. SAN. TİC. LTD. ŞTİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/6734)

Karar Tarihi: 25/1/2018

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, vergi ziyaı cezalı katma

değer vergisi salınması işlemine karşıaçılan davada

hukuka aykırı ve gerekçesiz karar verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının

ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 9/5/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

6. Başvurucu Şirketin 2007 yılı ve öncesine ilişkin defter ve

belgeleri yangın sonucu zayi olmuştur. Başvurucu Şirketin 2006 yılında indirim

konusu yapılankatma değer vergilerinin reddi ve dönem

beyannamelerinin yeniden düzenlenmesi suretiyle aleyhine 2012 yılının Şubat,

Nisan ve Mayıs dönemleri için resen üç kat vergi ziyaı

cezalı katma değer vergisi tarhiyatı yapılmıştır. Başvurucu Şirket söz konusu

tarhiyat işleminin iptali istemiyle Diyarbakır Vergi Mahkemesi (Mahkeme)

nezdinde iptal davası açmıştır.

7. Mahkeme 23/5/2013 tarihli kararıyla katma değer vergisi

tarhiyatları yönünden davanın reddine, vergi ziyaı cezsası yönünden ise işlemin iptaline hükmetmiştir.

Kararının gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:

"Olayımızda, mücbir sebep hali nedeniyle vergi matrahının tamamen

veya kısmen maddi delillere dayanarak saptanması olanağı ortadan kalktığından re'sen takdir sebebinin varlığının kabulü zorunludur.

Mahkeme kararı ile zayi olduğu saptanmış olan defter ve belgelerin

incelemeye ibraz edilmemesi yükümlüleri katma değer vergisi indirimine ilişkin

koşullardan ikincisi olan “indirime konu yapılan vergilerin alış belgelerinde

ayrıca gösterilmiş olmasını” kanıtlama sorumluluğundan kurtarmaz.

Ticari icaplara göre kendisine mal ve hizmet sunulan kişi ve

kuruluşları bilmek durumundaki bir alıcının, gerekli girişimlerde bulunarak

emtia alımına ilişkin belgelerin varlığını ispat olanağına sahip olduğunun

kabulü gerekmektedir.Bu durumda

ise ispat külfeti kendisine düşen yükümlüler tarafından ibraz edilebilen fatura

ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisi indirim konusu

yapılabilecek, aksi halde indirimler kabul edilmeyecektir.

Olayda, aynı davacı tarafından 2006 takvim yılına ilişkin tarhiyatların

kaldırılması istemiyle açılan Mahkememizin 2012/758 Esas sayılı dava

dosyasında; 28.02.2013 tarihli ara kararıyla, davacıdan uyuşmazlığın çözümü

için gerekli olan 2006 yılına ait yasal tüm defter ve belgeleri ile indirim konusu

katma değer vergilerinin tafsilatlı aylık dökümleri listesinin ve indirim

konusu yapılan tüm alış faturaları ile gider belgeleri asıllarının, asılları

temin edilememesi halinde onaylı örneklerinin mahkememize ibrazına karar

verildiği halde davacı tarafından herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı

görüldüğünden anılan yıla ilişkin defterler ile alış faturaları ve gider

belgelerinin ibraz edilmediği, dolayısıyla 3065 sayılı Kanunun 29. ve 34.

maddeleri uyarınca, fatura ve benzeri vesikalarda yer alan katma değer

vergilerinin defterlere kaydedilip edilmediği hususlarının tespiti mümkün

bulunmadığı gerekçesiyle yükümlü adına Katma Değer Vergisi Kanunun 29. ve 34.

maddeleri uyarınca indirimlerinin reddi suretiyle yapılan katma değer vergisi

tarhiyatları yönünden davanın reddine karar verildiğinden, anılan döneme

ilişkin olarak hazırlanan vergi inceleme raporunda sonraki dönemlere ilişkin

devreden katma değer vergisi tutarları esas alınmak suretiyle yeniden

hesaplanan dava konusu katma değer vergisi tarhiyatlarında hukuki isabetsizlik

görülmemiştir.

Ancak,uyuşmazlığın 3 kat olarak uygulanan vergi ziyaı cezasına

ilişkin kısmına gelince, davacının ihtilaflı dönem defter ve belgeleri zayi

olduğu; 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 13. maddesinin 2. fıkrasında yazılı

mücbir sebebin varlığının kabulü gerektiği, dolayısıyla tarh edilen vergi

üzerinden anılan Kanunun 373. maddesi uyarınca ceza kesilmesi olanağı da

bulunmadığı anlaşıldığından anılan cezada hukuka uyarlık bulunmadığından

kaldırılmaları gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır."

8.Söz konusu hüküm,Diyarbakır

Bölge İdare Mahkemesinin 21/11/2013 tarihli kararıyla onanmıştır. Karar

düzeltme istemi aynı Mahkemenin 11/4/2014 tarihli ilamıylareddedilmiştir.

9. Başvurucu nihai kararı 23/4/2014 tarihinde tebellüğ etmesinin

ardından 9/5/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 25/1/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Gerekçeli Karar

Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

11. Başvurucu, yargılama sürecinde gerekçeden yoksun karar

verildiğini ileri sürmektedir.

12. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (3),48.

maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları uyarınca bireysel başvuruda,kamu gücünün neden olduğu iddia edilen

ihlale dair olayların tarih sırasına göre özeti yapılmalı; bireysel başvuru

kapsamındaki hakların ne şekilde ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve

deliller açıklanmalıdır (Veli Özdemir, B.

No: 2013/276, 9/1/2014, §§ 19, 20).

13. Somut olayda başvurucu, ihlal iddialarını soyut ve genel

ifadelerle ileri sürmüş; kararın sonucunu etkileyebilecek nitelikteki hangi

esaslı iddialarının gerekçelerde ayrı ve açık olarak yanıtlanmadığını veya

gerekçeli karar hakkının ne şekilde ihlal edildiğini açıklama yönündeki

yükümlülüğünü yerine getirmemiştir. Dolayısıyla başvurucu tarafından ileri

sürülen iddiaların temellendirilmediği sonucuna ulaşılmıştır.

14. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Diğer İddialar

15. Başvurucu; idarenin takdir komisyonuna usulüne uygun

başvurmadığını, bu nedenle de takdir komisyonuna başvurulmasının zamanaşımına

bir etkisinin bulunmadığını, mükerrer vergilendirme yapıldığını, tarhiyatın

hukuka aykırı olduğunu, delillerin doğru değerlendirilmediğini ileri

sürmektedir.

16. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında, kanun

yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvuruda

incelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava

konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin

değerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ileuyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun adil olup olmaması

bireysel başvurukonusu olamaz. Ancak bireysel başvuru

kapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden, bariz takdir hatası veya

açık bir keyfîlik içeren tespit ve sonuçlar bu

kapsamda değildir (Ahmet Sağlam,

B. No: 2013/3351, 18/9/2013, § 42).

17. Yargılama sürecinde Vergi Mahkemesi, başvurucunun indirime

konu yapılan vergilerin alış belgelerinde ayrıca gösterilmiş olması hususunu

kanıtlamakla yükümlü olduğunu; ispat külfeti kendisine düşen başvurucu

tarafından ibraz edilebilen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma

değer vergisinin indirim konusu yapılabileceğini aksi hâlde indirimlerin kabul edilmeyeceğinitespit etmiştir. Mahkeme, indirim konusu

yapılan tüm alış faturaları ile gider belgeleri asıllarını, asılları temin

edilememesi hâlinde onaylı örneklerini sunamadığı anlaşılan başvurucu hakkında

tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine

karar vermiştir.Başvurucu tarafından ileri sürülen

iddialar, delillerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallarının yorumlanmasına

ilişkin olup kararda bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik

oluşturan bir durumun da bulunmadığı dikkate alındığında ihlal iddialarının

kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

18. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir..

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. Gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın

açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

2. Diğer ihlal

iddialarının açıkça dayanaktan yoksun olması

nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

25/1/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Recep

KÖMÜRCÜ

Recai AKYEL

Raportör

:

Volkan ÇAKMAK

Başvurucu

:

Gündüz

Kardeşler İnş. Tar. ve Hayv. Pet. Teks. San. Tic. Ltd. Şti

Vekili

:

Av. Selman

OKÇU