Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/5923, 23.02.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

BERRİN SANDIKÇI VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/5923)

Karar Tarihi: 23/2/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvurular 29/4/2014 tarihi ve sonrasında yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. 2014/15943 ve 2015/8274 sayılı bireysel başvuru dosyaları,

konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2014/5923 sayılı dosya üzerinde

birleştirilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

9. Başvurucular Numan Ersak, Mehmet

Şefik Ersak, Mehmet Refik Ersak,

Süreyya Kavak, Servet Ersak, Seher Yılmaz ve Süheyle Ergün'ün babalarının dedesi, başvurucu Berrin

Sandıkçı'nın dedesinin dedesi ve başvurucu Gülser

Bahadır'ın eşinin babasının dedesi olan muris Hamdan Ersak'ın,

başvurucu Mehmet Eren'in dedesi olan muris Halil Eren'in ve başvurucular Necati

Eren ile Zeki Eren'in dedeleri olan muris Keleş Eren'in davacı; başvurucu Zerga Gülöz'ün babası olan muris

İsmail Bulut'un ise davalı sıfatıyla yer aldığı 14/10/1955 tarihinde Mardin

Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tapu iptali ve tescil davasında yerel

Mahkemece verilen karar Yargıtayca bozulmuş; bozmadan

sonra Mardin Kadastro Mahkemesine devredilen dava yerel Mahkeme aşamasında

derdest durumdadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 23/2/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucular, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarının

ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

1. Başvurucu Gülser Bahadır Yönünden

12. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 46. maddesine göre Anayasa

Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulması için başvuruya konu edilen ve ihlale

yol açtığı ileri sürülen kamusal eylem veya işlemden başvurucunun "kişisel

olarak" ve "doğrudan" etkilenmiş olması gerekir (Onur Doğanay, B. No: 2013/1977, 9/1/2014,

§§ 42-45).

13.Somut olayda başvurucu Gülser Bahadır'ın

yapılan nüfus kaydı sorgulamasında, başvuru formunda iddia edildiğinin aksine,

şikâyet konusu yargılama sürecinde davacı olarak bulunan Hamdan Ersak'ın torununun oğlu olan mirasçısının eşi ve

dolayısıyla mirasçısı olmadığı, anılan başvurucunun başka bir şahısla evli

olduğu ve eşinin vefat ettiği tespit edildiğinden, uzun sürmesi nedeniyle

şikâyet ettiği davada mirasçı olarak taraf sıfatının bulunmadığı, dolayısıyla

başvurucunun ihlale neden olduğunu ileri sürdüğü kamusal işlem veya eylemden

kişisel olarak etkilenmediği anlaşılmaktadır.

14.Açıklanan nedenlerle başvurunun, başvurucu Gülser Bahadır yönünden diğer kabul edilebilirlik koşulları

bakımından incelenmeksizin kişi bakımından

yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi

gerekir.

2. Diğer Başvurucular Yönünden

15. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir nedeninin de bulunmadığı anlaşılan

makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul

edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

16. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

17. Başvuruya konu dava, başvurucuların murislerinden intikalle

takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre

değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçının yargılamaya

katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeye esas alınan

sürenin başlangıç anıdır (Gülseren Gürdal ve

diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).

18. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

19. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 61 yıllık yargılama

süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

20. Açıklanan gerekçelerle, Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

21. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarını kullanamadıklarınıbelirterek Anayasa’nın 35. maddesinde

tanımlanan mülkiyet haklarının da ihlal edildiğini iddia etmişlerse de

başvurucuların makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiği yönünde

yukarıda yer verilen tespitler ışığında, mülkiyet haklarının ihlal edildiği

yönündeki iddialarının ayrıca değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

22. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

23. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

24. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

25. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvurucular Numan Ersak, Mehmet Şefik Ersak, Mehmet Refik Ersak,

Süreyya Kavak, Servet Ersak, Seher Yılmaz, Süheyle Ergün ve Necati Eren'e ayrı ayrı net 570 TL;

başvurucu Mehmet Eren'e net 520 TL; başvurucu Zeki Eren'e net 470 TL; başvurucu

Berrin Sandıkçı'ya net 300 TL ve başvurucu Zerga Gülöz'e net 3.700 TL manevi tazminat ödenmesine karar

verilmesi gerekir.

26. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç bedelinin

başvurucular Numan Ersak ve Zerga

Gülöz'e münferiden; 1.800 TL vekâlet ücretinden

oluşan yargılama giderinin başvurucular Numan Ersak

ve Zerga Gülöz'e

müştereken; 226,90 TL harç bedeli ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.026,90 TL yargılama giderinin isebaşvurucular Zeki

Eren, Mehmet Şefik Ersak, Mehmet Refik Ersak, Süreyya Kavak, Servet Ersak,

Seher Yılmaz, Süheyle Ergün, Berrin Sandıkçı, Mehmet

Eren ve Necati Eren'e müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. Başvurucu Gülser Bahadır

yönünden başvurunun kişi bakımından

yetkisizlik nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

2. Diğer başvurucular yönünden makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucular Numan Ersak, Mehmet

Şefik Ersak, Mehmet Refik Ersak,

Süreyya Kavak, Servet Ersak, Seher Yılmaz, Süheyle Ergün ve Necati Eren'e ayrı ayrı net 570 TL;

başvurucu Mehmet Eren'e net 520 TL; başvurucu Zeki Eren'e net 470 TL; başvurucu

Berrin Sandıkçı'ya net 300 TL ve başvurucu Zerga Gülöz'e net 3.700 TLmanevi

tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç bedelinin başvurucular Numan Ersak ve Zerga Gülöz'e MÜNFERİDEN ÖDENMESİNE; 1.800 TL vekâlet ücretinden

oluşan yargılama giderininbaşvurucular Numan Ersak ve Zerga Gülöz'e MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 226,90 TL harç bedeli ve

1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.026,90 TL yargılama giderinin isebaşvurucular Zeki Eren, Mehmet Şefik Ersak,

Mehmet Refik Ersak, Süreyya Kavak, Servet Ersak, Seher Yılmaz, Süheyle

Ergün, Berrin Sandıkçı, Mehmet Eren ve Necati Eren'e MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Mardin Kadastro Mahkemesine

(E.1978/181) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

23/2/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

M. Emin KUZ

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

Ceren Sedef

EREN

Başvurucular

:

1. Numan

ERSAK

2. Zerga GÜLÖZ

Vekili

:

Av. Özlem

DÜNDAR

Başvurucular

:

3. Berrin

SANDIKÇI

4. Gülser BAHADIR

5. Mehmet

EREN

6. Mehmet

Refik ERSAK

7. Mehmet

Şefik ERSAK

8. Necati

EREN

9. Seher

YILMAZ

10. Servet

ERSAK

11. Süheyle ERGÜN

12. Süreyya

KAVAK

13. Zeki

EREN

Vekili

:

Av. Nalan

ERSAN AMAK