Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/3551, 13.04.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

ALİ ÖNER VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/3551)

Karar Tarihi: 13/4/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvurular 14/3/2014 tarihleri ve devamında yapılmıştır.

3. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan

ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin

Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. 2014/17255 ve 2015/1916 sayılı bireysel başvuru dosyaları

konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2014/3551 sayılı dosya üzerinde

birleştirilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

9. Başvurucu İdan Karaaslan'ın babası

olan murisi Reşit Karaaslan ve başvurucular İbrahim Karaaslan ile Ali

Karaaslan'ın anneleri olan murisleri Zine

Karaaslan'ın 1964 yılında Kızıltepe Kadastro Mahkemesinde açtıkları kadastro

tespitine itiraz davasına başvurucu Ali Öner müdahil olmuş ve söz konusu davada

Mahkemece verilen karar 30/6/2015 tarihinde Yargıtayca

kısmen onanıp kısmen bozulmakla anılan dava hâlen Yargıtay ilamının taraflara

tebliği aşamasındadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 13/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucular, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarının

ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını

da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam eden davalar

yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal

edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

14. Başvuruya konu dava, bir kısım başvurucuların murislerinden

intikalle takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre

değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçının

yargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeye

esas alınan sürenin başlangıç anıdır (Gülseren

Gürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).

15. Başvuru konusu davanın açılış tarihi farklı olmakla beraber

başvurucu Ali Öner'in müdahale talepli dilekçesi sonrası dâhilî davacı

sıfatıyla yargılamada yer almaya başladığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle

başvurucu açısından makul süre değerlendirmesinde dikkate alınacak sürenin

başlangıç anı, davanın açıldığı tarih değil usulüne uygun olarak müdahale

talebinde bulunulan tarihtir (İsmail Özkan,

B. No: 2012/367, 17/9/2013, § 25). Somut olayda, bireysel başvuru formunda

başvurucu Ali Öner'in davaya katılma tarihi belirtilmemiş, katılma tarihi

bilgisinin talep edilmesi üzerine başvurucu tarafından verilen cevapta söz

konusu tarih bilgisine yer verilmemekle birlikte şikâyet konusu davanın

12/10/2005 tarihli duruşma tutanağında müdahil olarak gösterildiği, ayrıca

gerekçeli kararda da müdahil sıfatıyla yer aldığı belirtilmiştir. Dolayısıyla

başvurucu Ali Öner'in şikâyet konusu davaya 12/10/2005 tarihinde katıldığının

kabulü gerekir.

16. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

17. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda başvurucu Ali Öner yönünden

yaklaşık 11 yıl 5 ay, diğer başvurucular yönünden ise yaklaşık 53 yıllık

yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

18. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

19. Başvurucular uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarını kullanamadıklarınıbelirterek Anayasa’nın 35. maddesinde tanımlanan

mülkiyet haklarının da ihlal edildiğini iddia etmişlerse de,

başvurucuların makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiği yönünde

yukarıda yer verilen tespitler ışığında, mülkiyet haklarının ihlal edildiği

yönündeki iddialarının ayrıca değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

20. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir …”

21. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

22. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

23. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında şikâyet konusu davadaki taraf sayısı ve bir kısım başvurucular

murislerinin tüm mirasçılarının sayısı dikkate alındığında başvurucu Ali Öner'e

net 5.000 TL; başvurucu İdan Karaaslan'a net 1.950

TL; başvurucular İbrahim Karaaslan ve Ali Karaaslan'a ise ayrı ayrı net 2.600

TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

24. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucu

Ali Öner'e münferiden; 206,10 TL harç bedelinin başvurucu İdan

Karaaslan'a münferiden; 206,10 TL harç bedelinin başvurucular İbrahim Karaaslan

ve Ali Karaaslan'a müştereken; 1.800 TL vekâlet ücretinin ise başvurucular İdan Karaaslan, İbrahim Karaaslan ve Ali Karaaslan'a

müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucu Ali Öner'e net 5.000 TL; başvurucu İdan Karaaslan'a net 1.950 TL; başvurucular İbrahim Karaaslan

ve Ali Karaaslan'a ise ayrı ayrı net 2.600 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,

tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucu Ali Öner'e MÜNFERİDEN ÖDENMESİNE;

206,10 TL harç bedelinin başvurucu İdan Karaaslan'a

MÜNFERİDEN ÖDENMESİNE; 206,10 TL harç bedelinin başvurucular İbrahim Karaaslan

ve Ali Karaaslan'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 1.800 TL vekâlet ücretinin ise

başvurucular İdan Karaaslan, İbrahim Karaaslan ve Ali

Karaaslan'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Yargıtay 16. Hukuk Dairesine

(E.2014/16430, K.2015/9428) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

13/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Muammer

TOPAL

M. Emin KUZ

Raportör Yrd.

:

Ceren Sedef

EREN

Başvurucular

:

1. Ali ÖNER

Vekili

:

Av. Ali

AYDEMİR

2. Ali

KARAASLAN

3. İbrahim

KARAASLAN

4. İdan KARAASLAN

Vekili

:

Av. Yılmaz

FİDAN