Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/3550, 13.04.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

İDRİS KILINÇASLAN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/3550)

Karar Tarihi: 13/4/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvurular 14/3/2014tarihi ve sonrasında yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin

Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. 2014/10563, 2014/14985, 2014/17374, 2014/5922, 2014/8462, ve

2015/19221 sayılı bireysel başvuru dosyaları konu yönünden hukuki irtibat

nedeniyle 2014/3550 sayılı dosya üzerinde birleştirilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir. .

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

9. Başvurucular Abdulhamit Kılınçaslan, Ahmet Kılınçaslan ve

Mehmet Kılınçaslan'ın babaları olan muris ile başvurucular Abdulkadir

Kılınçaslan, İdris Kılınçaslan, Mehmet Emin Kılınçaslan'ın büyükbabası ve

İbrahim Kılınçaslan'ın babası olan murisin 1961 yılında Kızıltepe Asliye Hukuk

Mahkemesinde açtıkları müdahalenin meni davası, Hazine tarafından aralarında

başvurucu Yusuf Kılınçaslan'ın da bulunduğu davalılar aleyhine Kızıltepe

Kadastro Mahkemesinde 1966 yılında açılan kadastro tespitine itiraz davası

üzerinde birleştirilmiş; söz konusu davada yerel Mahkemece verilen kararın

Yargıtayca bozulması üzerine yerel Mahkemesine dönen dava dosyası, anılan

Mahkemenin kapatılmasıyla Mardin Kadastro Mahkemesine devredilmiştir. 2013/93

Esas sayısını alan dava, yerel Mahkeme aşamasında derdest durumdadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 13/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucular, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarının

ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

14. Başvuruya konu dava, bir kısım başvurucuların murislerinden

intikalle takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre

değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçının

yargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeye

esas alınan sürenin başlangıç anıdır (Gülseren

Gürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).

15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda başvurucu Yusuf Kılınçaslan

yönünden yaklaşık 51 yıl ve diğer başvurucular yönünden yaklaşık 56 yıllık

yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

18. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarını

kullanamadıklarını belirterek Anayasa’nın 35. maddesinde tanımlanan mülkiyet

haklarının da ihlal edildiğini iddia etmişlerse de başvurucuların makul sürede

yargılanma haklarının ihlal edildiği yönünde yukarıda yer verilen tespitler

ışığında, mülkiyet haklarının ihlal edildiği yönündeki iddialarının ayrıca

değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu

ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

20. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

21. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

22. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvurucu Yusuf Kılınçaslan'a net 26.000 TL; başvurucu İbrahim

Kılınçaslan'a net 4.350 TL; başvurucular Abdulhamit Kılınçaslan, Ahmet

Kılınçaslan ve Mehmet Kılınçaslan'a ayrı ayrı net 3.250 TL; başvurucular

Abdulkadir Kılınçaslan, İdris Kılınçaslan ve Mehmet Emin Kılınçaslan'a ise ayrı

ayrı net 360 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

23. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç bedelinin

başvurucular Yusuf Kılınçaslan ve Mehmet Kılınçaslan'a münferiden; İdris

Kılınçaslan ve Mehmet Emin Kılınçaslan'a müştereken; Ahmet Kılınçaslan ve

Abdulkadir Kılınçaslan'a müştereken; yine İbrahim Kılınçaslan ve Abdulhamit

Kılınçaslan'a müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

24. 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderinin

başvurucular Abdulhamit Kılınçaslan, Abdulkadir Kılınçaslan, Ahmet Kılınçaslan

ve İbrahim Kılınçaslan'a müştereken; başvurucular İdris Kılınçaslan, Mehmet

Kılınçaslan, Mehmet Emin Kılınçaslan ve Yusuf Kılınçaslan'a müştereken

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

25. Kapatılan ve 2014/3550 sayılı bireysel başvuru dosyası

üzerinde birleştirilen 2014/14985 ve 2015/19221 sayılı dosyalarda, başvurucu

İbrahim Kılınçaslan'ın şikâyet konusu Mardin Kadastro Mahkemesinin 2013/93

esasında devam eden yargılaması yönünden birden çok aynı mahiyette başvuruda

bulunduğu ve bu konuda Mahkemeyi bilgilendirmediği anlaşıldığından anılan

dosyadaki belgelerden tespit edilen433 TL harç bedeli ve 3.600 TL vekâlet

ücretinden oluşan toplam 4.033 TL yargılama giderinin başvurucu İbrahim

Kılınçaslan üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucu Yusuf Kılınçaslan'a net 26.000 TL, başvurucu

İbrahim Kılınçaslan'a net 4.350 TL; başvurucular Abdulhamit Kılınçaslan, Ahmet

Kılınçaslan ve Mehmet Kılınçaslan'a ayrı ayrı net 3.250 TL; başvurucular

Abdulkadir Kılınçaslan, İdris Kılınçaslan ve Mehmet Emin Kılınçaslan'a ise ayrı

ayrı net 360 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin

REDDİNE,

D. 206,10 TL harç bedelinin başvurucular Yusuf Kılınçaslan ve

Mehmet Kılınçaslan'a MÜNFERİDEN ÖDENMESİNE; İdris Kılınçaslan ve Mehmet Emin

Kılınçaslan'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; Ahmet Kılınçaslan ve Abdulkadir

Kılınçaslan'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; İbrahim Kılınçaslan ve Abdulhamit

Kılınçaslan'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderinin

başvurucular Abdulhamit Kılınçaslan, Abdulkadir Kılınçaslan, Ahmet Kılınçaslan

ve İbrahim Kılınçaslan'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; başvurucular İdris Kılınçaslan,

Mehmet Kılınçaslan, Mehmet Emin Kılınçaslan ve Yusuf Kılınçaslan'a MÜŞTEREKEN

ÖDENMESİNE,

F. Kapatılan ve 2014/3550 sayılı bireysel başvuru dosyası

üzerinde birleştirilen 2014/14985 ve 2015/19221 sayılı dosyalardan tespit

edilen 433 TL harç bedeli ve 3.600 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 4.033 TL

yargılama giderinin başvurucu İbrahim Kılınçaslan üzerinde BIRAKILMASINA,

G. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

H. Kararın bir örneğinin Mardin Kadastro Mahkemesine (E.2013/93)

GÖNDERİLMESİNE,

I. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

13/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Osman

Alifeyyaz PAKSÜT

Muammer

TOPAL

M. Emin KUZ

Raportör Yrd.

:

Ceren Sedef

EREN

Başvurucular

:

1. İdris

KILINÇASLAN

2. Mehmet

KILINÇASLAN

3. Mehmet

Emin KILINÇASLAN

4. Yusuf

KILINÇASLAN

Vekili

:

Av. Yılmaz

FİDAN

Başvurucular

:

5. Abdulhamit

KILINÇASLAN

6.

Abdulkadir KILINÇASLAN

7. Ahmet

KILINÇASLAN

8. İbrahim

KILINÇASLAN

Vekili

:

Av. Özlem

DÜNDAR