Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/15862, 15.02.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

HAMDULLAH PİRİNÇÇİOĞLU VE KAZİM PİRİNÇÇİOĞLU

BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/15862)

Karar Tarihi: 15/2/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 10/10/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. 2014/20322 sayılı bireysel başvuru dosyası konu yönünden hukuki

irtibat nedeniyle 2014/15862 sayılı dosya üzerinde birleştirilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

9. Başvurucuların murisi olan babalarının 1975 yılında açtığı

kadastro tespitine itiraz davası hâlen yerel mahkeme aşamasında derdest

durumdadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 15/2/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucular, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarının

ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Başvurucu Hamdullah Pirinççioğlu Yönünden

12. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (6) ve Anayasa

Mahkemesi İçtüzüğü'nün 66. maddesinin (3) numaralı

fıkralarında, başvuru evrakında herhangi bir eksiklik bulunması halinde bu

eksikliğin giderilmesi için başvurucu veya varsa vekiline onbeş

günü geçmemek üzere bir süre verileceği ve geçerli bir mazeret olmaksızın bu

sürede eksikliğin tamamlanmaması halinde başvurunun reddine karar verileceği

öngörülmüştür. Ayrıca İçtüzük'ün 66. maddesinin (2)

numaralı fıkrasında da eksikliklerin tamamlattırılmasına dair yazıda

başvurucuya, verilen kesin sürede eksiklikleri geçerli bir mazereti olmaksızın

tamamlamadığı takdirde başvurusunun reddine karar verileceğinin bildirileceği

ifade edilmiştir (Mehmet Encu

ve diğerleri, B. No: 2014/11864, 24/2/2016, §§ 26-30).

13. Somut olayda, bireysel başvuru formunda başvurucu Hamdullah Pirinççioğlu'nun vekili olarak gösterilen Av. Ali

Aydemir'e, anılan başvurucu tarafından vekil olarak atandığını gösterir

vekâletname suretinin veya onaylı fotokopisinin en geç onbeş

gün içinde Mahkemeye sunulması gerektiğine dair eksiklik bildiriminin

28/11/2016 tarihinde tebliğ edildiği, fakat Av. Ali Aydemir tarafından

2/12/2016 tarihinde, anılan başvurucunun diğer bir avukata münferiden verdiği

vekâletnamenin onaylı suretinin gönderildiği ve bu suretle belirlenen

eksikliğin süresi içinde usulüne uygun olarak tamamlanmadığı anlaşılmıştır.

14. Eksiklik bildiriminin süresinde tamamlanmaması halinde bu

durum, başvurunun usulüne uygun yapılıp yapılmadığı yönünden bireysel

başvurunun her aşamasında resen gözetilmesi gereken bir husustur. Bu bağlamda

eksikliklerin gideriminin süresinde yapılması

başvurunun esastan incelenebilmesi için ön koşuldur.

15. Açıklanan nedenlerle başvurucu vekilinin, eksiklik

bildiriminin tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş

günlük kesin sürede geçerli bir mazeret olmaksızın başvurunun incelenmesi için

gerekli ve temel nitelikteki eksik belgeleri sunmadığı anlaşıldığından

başvurunun reddine karar verilmesi gerekir.

B. Başvurucu Kazim Pirinççioğlu Yönünden

1. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

16. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas Yönünden

17. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

18. Başvuruya konu dava, başvurucunun murisinden intikalle takip

etmekte olduğu bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre değerlendirmesi

bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçının yargılamaya

katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeye esas alınan

sürenin başlangıç anıdır (Gülseren Gürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115,

5/12/2013, § 51).

19. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

20. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 42 yıllık yargılama

süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

21. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

22. Başvurucu, uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarını

kullanamadığını belirterek Anayasa’nın 35. maddesinde tanımlanan mülkiyet

hakkının da ihlal edildiğini iddia etmişse de başvurucunun makul sürede

yargılanma hakkının ihlal edildiği yönünde yukarıda yer verilen tespitler

ışığında, mülkiyet hakkının ihlal edildiği yönündeki iddiasının ayrıca

değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

3. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

23. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

24. Başvurucu, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

25. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

26. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvurucuya net 2.300 TL manevi tazminat ödenmesine karar

verilmesi gerekir.

27. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuya

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurucu Hamdullah Pirinççioğlu

yönünden geçerli mazeret olmaksızın eksikliğin süresinde giderilmemesi

nedeniyle başvurunun REDDİNE,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu Hamdullah Pirinççioğlu üzerinde BIRAKILMASINA,

C. Başvurucu Kazim Pirinççioğlu

yönünden makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın

KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

D. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

E. Başvurucu Kazim Pirinççioğlu'na

net 2.300 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin

REDDİNE,

F. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucu Kazım Pirinççioğlu'na

ÖDENMESİNE,

G. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

H. Kararın bir örneğinin Derik Kadastro Mahkemesine (E.1975/90)

GÖNDERİLMESİNE,

I. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

15/2/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

M. Emin KUZ

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

Ceren Sedef

EREN

Başvurucular

:

1. Hamdullah

PİRİNÇÇİOĞLU

Vekili

:

Av. Ali

AYDEMİR

2. Kazim PİRİNÇÇİOĞLU

Vekili

:

Av. Hakan

GELERİ