Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/14865, 23.02.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

ERSAN ŞEN BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/14865)

Karar Tarihi: 23/2/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, Adalet Bakanlığının (Bakanlık) kanun yararına bozma

yoluna gitmeme yönünde karar vermesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal

edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 12/9/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

7. Başvurucuya İstanbul Valiliği Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü

Anadolu Yakası İstasyon Amirliğince 16/4/2013 tarihli tutanakla 343 TL idari

para cezası verilmiştir.

8. Başvurucunun söz konusu idari para cezasına itiraz etmesi

üzerine İstanbul Anadolu 26. Sulh Ceza Mahkemesi, 6/9/2013 tarihli kararıyla

başvuru konusu idari para cezasının iptaline kesin olarak karar vermiştir.

9. İtiraz üzerine İstanbul Anadolu 34. Asliye Ceza Mahkemesi

1/11/2013 tarihli kararıyla İstanbul Anadolu 26. Sulh Ceza Mahkemesinin anılan

kararının kaldırılmasına karar vermiştir.

10. Bu karar üzerine başvurucu, özetle 30/3/2005 tarihli ve 5326

sayılı Kabahatler Kanunu'nun 28. maddesinin (10) numaralı fıkrasına göre 3.000

TL'ye kadar olan idari para cezalarına ilişkin kararların kesin olduğunu,

başvuruya konu idari para cezasının ise 343 TL olduğunu, dolayısıyla idari para

cezasına yaptığı itiraz üzerine İstanbul Anadolu 26. Sulh Ceza Mahkemesince

verilen 6/9/2013 tarihli kararın kesin nitelikte olmasına rağmen İstanbul

Anadolu 34. Asliye Ceza Mahkemesinin bu kararı kaldırmasının hukuka aykırı

olduğunu belirterek 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun

309. maddesi uyarınca kanun yararına bozma talebinde bulunmuştur.

11. Bakanlık Ceza İşleri Genel Müdürlüğü 7/1/2014 tarihli kararı

ile "...Yargıtay 7. Ceza Dairesinin

13/07/2011 tarihli ve 2008/1272 esas, 2011/15795 sayılı ilamında atıfta

bulunulan, 26/10/1932 tarihli ve 29/12 sayılı İçtihadı Birleştirme kararında

açıklandığı üzere, yerel mahkemelerce verilen ve temyiz edilmeksizin kesinleşen

hükümlerde çok ciddi boyutlara ulaşan yargılama hukuku ile maddi hukuk kurallarına

aykırılık halinde olağanüstü bir yasa yolu olan kanun yararına bozma yoluna

başvurulmasının mümkün olduğu, incelenen dosyada idari para cezası miktarının

yukarıda anılan ölçüler içerisinde değerlendirilmesine imkan

bulunmadığı..." gerekçesiyle kanun yararına bozma yoluna

gidilmemesine karar vermiştir.

12. Başvurucu, bu karardan 13/8/2014 tarihinde haberdar

olmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

13. Mahkemenin 23/2/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

14. Başvurucu; hakkındaki idari para cezası miktarının düşük

olduğundan bahisle Bakanlıkça kanun yararına bozma yoluna gidilmediğini,

Bakanlığın hukuka aykırılığın boyutlarını takdir etme yetkisinin bulunmadığını,

bu nedenle Bakanlığın Anayasa ve kanunlardan alınmayan bir yetkiye dayalı

olarak tasarrufta bulunmasının açıkça hukuka aykırı ve keyfî olduğunu

belirterek Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma

hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş ve ihlalin tespiti ile sonuçlarının

ortadan kaldırılması talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme

15. Başvurucu, kanun yararına bozma talebine Bakanlığın olumsuz

yanıt vermesini şikâyet etmektedir. Dolayısıyla İstanbul Anadolu 26. Sulh Ceza

Mahkemesinin kararına konu idari para cezasına ilişkin süresinde yapılmış bir

başvuru bulunmadığından, bu konuda herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır.

16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralı

fıkrasına göre bireysel başvurunun incelenebilmesi için kamu gücü tarafından

ihlal edildiği iddia edilen hakkın Anayasa’da güvence altına alınmış olmasının

yanı sıra Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (Sözleşme) ve Türkiye’nin taraf

olduğu Sözleşme'ye ek protokoller kapsamına da

girmesi gerekir. Anayasa ve Sözleşme’nin ortak koruma alanı dışında kalan hak

ihlali iddiasını içeren başvurular bireysel başvurunun kapsamında değildir (Onurhan Solmaz, B. No: 2012/1049, 26/3/2013, §

18).

17. Sözleşme’nin 6. maddesinde, adil yargılanmaya ilişkin hak ve

ilkelerin medeni hak ve yükümlülükler ile ilgili uyuşmazlıkların ve bir suç

isnadının esasının karara bağlanması esnasında geçerli olduğu belirtilerek

hakkın kapsamı bu konularla sınırlandırılmıştır. Dolayısıyla bahsedilen hâller

dışında kalan adil yargılanma hakkının ihlali iddiasına dayanan başvurular,

Anayasa ve Sözleşme kapsamı dışında kalacağından bireysel başvuruya konu olamaz

(Onurhan Solmaz, § 23).

18. Somut olayda, başvurucu, suç isnadının esasının çözümlendiği

bir aşamadakanun yararına bozma talebine Bakanlığın

olumsuz yanıt vermesiyle ilgili olarak şikâyetini dile getirmektedir. Diğer bir

ifadeyle şikâyetin, 5271 sayılı Kanun'un 309. maddesi uyarınca Bakanlık tarafından

kanun yararına bozma yoluna gidilmemesine yönelik olduğu, ihlal iddiasının

kişinin "suç isnadı altında" olduğu bir aşamaya ilişkin olmadığı,

dolayısıyla başvurunun adil yargılanma hakkı kapsamına girmediği

anlaşılmaktadır.

19. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin konu bakımından yetkisizlik

nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun konu bakımından

yetkisizlik nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

23/2/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

M. Emin KUZ

Recai AKYEL

Raportör

:

Akif

YILDIRIM

Başvurucu

:

Ersan ŞEN

Vekili

:

Av. Mahmut

Can ŞENYURT