Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2013/5604, 09.03.2016

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

ALAEDDİN ÇOKAN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2013/5604)

Karar Tarihi: 9/3/2016

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, mahkeme kararına dayanan işçilik alacaklarının

ilgili belediyeden tahsil edilememesi nedeniyle adil yargılanma ve mülkiyet

haklarının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru, 18/7/2013 tarihinde Mardin 1. Asliye Hukuk Mahkemesivasıtasıyla yapılmıştır. Başvuru formu ve

eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde başvurunun Komisyona

sunulmasına engel teşkil edecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir.

3. İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca 1/12/2013 tarihinde,

başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar

verilmiştir.

4. Bölüm Başkanı tarafından 3/7/2014 tarihinde, başvurunun kabul

edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir.

6. Bakanlık tarafından Anayasa Mahkemesine sunulan görüş

8/9/2015 tarihinde başvurucuların vekiline tebliğ edilmiş; başvurucuların

vekili, Bakanlık cevabına karşı beyanlarını yasal süresi içinde ibraz

etmemiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

A. Olaylar

7. Başvurucular, işçi olarak çalıştıkları Mardin Belediyesi

tarafından (Belediye) toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan işçilik alacaklarının

eksik ödendiği iddialarıyla Mardin 1. ve 2. Asliye Hukuk Mahkemelerinde (iş

mahkemesi sıfatıyla) tazminat davaları açmışlardır.

8. Mahkemelerce 25/12/2012 ile 20/3/2014 tarihleri arasında

verilen kararlarla davaların kabulüne ve başvuruculara tazminat ödenmesine

karar verilmiştir.

9. Mardin Belediyesi, 12/11/2012 tarihli ve 6360 sayılı Kanun

ile büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür.

10. Başvurucular, Mahkemelerce hükmedilen tazminatların tahsili

amacıyla Mardin Belediyesi aleyhine Diyarbakır 3.ve 5. İcra Müdürlüklerinde

ilamlı icra takipleri başlatmışlar ancak kamu mallarının haczinin mümkün

olmaması nedeniyle İcra Müdürlüğünce haciz işlemi gerçekleştirilememiştir.

11. Başvurucular 18/7/2013 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuşlardır.

12. Belediye tarafından sunulan 25/2/2015 tarihli yazıyla

Alaeddin Çokan dışındaki başvurucuların işçilik

alacaklarının ödenmesi amacıyla Belediye ile başvurucular arasında uzlaşmaya

varıldığı, asıl alacaklara ilişkin %70'lik oranın 3/11/2014 ile 15/11/2014

tarihleri arasında peşin olarak ödeneceği, asıl alacaklardan kalan %30'luk

kısım ile asıl alacaklara işleyen faizlerin%25'inin ilk taksidinin

15/12/2014 tarihinden itibaren her ayın on beşi ve yirmi beşi arasında on iki

eşit taksit hâlinde ödeneceği hususunda anlaşmanın sağlandığı, hükmedilen

vekâlet ücretleri ile ilgili ise uzlaşmaya varılamadığı bildirilmiştir. Bununla

birlikte Belediyenin 29/2/2015 tarihinde sunduğu yazıda ise icra takiplerinin

Mardin Belediye Başkanlığı aleyhine yürütüldüğü, Mardin Büyükşehir

Belediyesinden herhangi bir talepte bulunulmadığı ifade edilmiştir.

13. Alaeddin Çokan haricindeki başvurucular;Belediye ile

uzlaştıklarını, uzlaşmaya uygun olarak ödemelerinin yapıldığını ve davadan

çekildiklerini Anayasa Mahkemesine sunulan 3/7/2015 tarihli yazıyla beyan

etmişlerdir. Başvurucu Aleaddin Çokan

ise Anayasa Mahkemesine sunulan 21/1/2016 tarihli yazısında Belediye ile

uzlaştığını belirterek başvurudan feragat ettiğini bildirmiştir.

B. İlgili Hukuk

14.9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun “Haczi caiz olmıyan mallar

ve haklar” kenar başlıklı 82. maddesinin birinci fıkrasının (1)

numaralı bendi şöyledir:

“Aşağıdaki şeyler haczolunamaz:

Devlet malları ile mahsus kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen

mallar,”

15. 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyenin yetkileri ve imtiyazları" kenar

başlıklı 15. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:

"Belediyenin proje

karşılığı borçlanma yoluyla elde ettiği gelirleri, şartlı bağışlar ve kamu

hizmetlerinde fiilen kullanılan malları ile belediye tarafından tahsil edilen

vergi, resim ve harç gelirleri haczedilemez."

16. 6360 sayılı Kanun’un

"Büyükşehir belediyesi kurulması ve sınırlarının belirlenmesi"

kenar başlıklı 1. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

"Aydın,

Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu,

Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van illerinde, sınırları il mülki sınırları

olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il

belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür."

17. 6360 sayılı Kanun’un geçici 1. maddesi şöyledir:

"GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Kanundaki devir,

tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere vali tarafından, bir vali

yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş

temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve

paylaştırma komisyonu kurulur. Bu komisyona yardımcı olmak üzere valinin

görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabilir. "

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

18. Mahkemenin 9/3/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucuların

İddiaları

19. Başvurucular; toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan işçilik

alacaklarının eksik ödendiği iddiasıyla Mardin 1. ve 2. Asliye Hukuk

Mahkemelerinde (iş mahkemesi sıfatıyla) Belediye aleyhine açtıkları tazminat

davalarının kabul edildiğini, alacaklarının tahsili amacıyla başlattıkları

ilamlı icra takiplerinin kamu mallarının haczedilememesi nedeniyle sonuçsuz

kaldığını belirterek yargı kararının yerine getirilmemesi ve kamu mallarının

haczinin mümkün olmaması nedenleriyle mülkiyet ve adil yargılanma haklarının

ihlal edildiğini ileri sürmüşler; ihlalin tespiti, alacaklarının ödenmesi ve

manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

B. Değerlendirme

20. Anayasa'nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir:

"Herkes, Anayasada güvence altına alınmış

temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki

herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa

Mahkemesine başvurabilir."

21. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “Bireysel başvuru hakkı” kenar başlıklı 45. maddesinin (1)

numaralı fıkrası şöyledir:

"Herkes, Anayasada güvence altına alınmış

temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek

Türkiye'nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü

tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir."

22. 6216 sayılı Kanun'un“Bireysel başvuru hakkına sahip olanlar” kenar

başlıklı 46. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

"Bireysel başvuru ancak ihlale yol açtığı

ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal nedeniyle güncel ve kişisel bir hakkı

doğrudan etkilenenler tarafından yapılabilir."

23. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün

(İçtüzük) “Düşme kararı” başlıklı

80. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

"(1) Bölümler ya da komisyonlarca

yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı verilebilir:

(a)Başvurucunun davadan açıkça feragat etmesi.

...

(c) İhlalin ve sonuçlarının ortadan kalkmış

olması.

...."

24. Anılan düzenlemeler uyarınca Anayasa Mahkemesi; başvurucunun

davadan açıkça feragat etmesi, davasını takipsiz bıraktığının anlaşılması,

ihlalin ve sonuçlarının ortadan kalkmış olması ya da Anayasa Mahkemesince

saptanan benzer nitelikteki başka bir gerekçeden dolayı başvurunun

incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatine

varılması hâlinde başvuru hakkında düşme kararı verebilir.

25. Başvurucular; işçilik alacaklarının eksik ödendiği

iddiasıyla Belediye aleyhine açtıkları tazminat davalarının kabul edildiğini,

alacaklarının tahsili amacıyla başlattıkları ilamlı icra takiplerinin kamu

mallarının haczedilememesi nedeniyle sonuçsuz kaldığını belirterek yargı

kararının yerine getirilmemesi ve kamu mallarının haczinin mümkün olmaması

nedenleriyle mülkiyet ve adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri

sürmüşlerdir. Başvurucular, Anayasa Mahkemesine sunulan 3/7/2015 tarihli ve

21/1/2016 tarihli yazıda Belediye ile uzlaştıklarını, uzlaşmaya uygun olarak

ödemelerin yapıldığını ve davadan çekildiklerini beyan etmişlerdir.

26. 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (5) numaralı fıkrası ve

Anayasa İçtüzük'ün 80. maddesine göre başvurucunun,

başvurunun her aşamasında başvurudan feragat etmesi mümkündür. Feragat, kelime

olarak "vazgeçme" anlamına gelmekte olup 6216 sayılı Kanun'un 49.

maddesinin (7) numaralı fıkrasına uyarınca feragat hâlinde uygulanması gereken

12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307. maddesinde "Feragat, davacının, talep sonucundan kısmen

veya tamamen vazgeçmesidir." şeklinde tanımlanmıştır. İçtüzük'ün 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi

gereğince başvurucunun talep sonucundan vazgeçmesi hâlinde Anayasa Mahkemesi

tarafından başvurunun İçtüzük'ün 80. maddesinin (2)

numaralı fıkrasındaki istisnalar arasında bulunup bulunmadığı

değerlendirilecektir (Genomed Sağlık Hizmetleri A.Ş. B. No: 2013/1210, 26/6/2014, § 17).

27. Başvuru konusu olayda Alaeddin Çokan

dışındaki başvurucuların 3/7/2015 tarihli yazıdaki Belediye ile uzlaştıkları,

uzlaşmaya uygun olarak ödemelerin yapıldığı ve davadan çekildikleri şeklindeki

beyanlarının ve başvurucu Aleaddin Çokan'ın 21/1/2016 tarihli yazıda bireysel başvurudan

feragat ettiği yönündeki beyanının 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (5)

numaralı fıkrası ile İçtüzük'ün 80. maddesinin (1)

numaralı fıkrasının (a) bendi kapsamında bir feragat olduğu ve İçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaralı fıkrası kapsamında

değerlendirilebilecek bir durumun söz konusu olmadığı anlaşıldığından başvuru

hakkında düşme karar verilmesi gerekir.

28. Açıklanan nedenlerle başvurucuların, başvurudan feragat

ettikleri anlaşıldığından başvurunun kabul edilebilirlik şartları yönünden

incelenmeksizin feragat nedeniyle

düşmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun, bireysel başvurudan feragat nedeniyle DÜŞMESİNE,

B. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde BIRAKILMASINA

9/3/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Recep

KÖMÜRCÜ

M. Emin KUZ

Raportör Yrd.

:

Gökçe

GÜLTEKİN

Başvurucular

:

1. Alaeddin

ÇOKAN

2. Faraç BABAYİĞİT

3.

Selahattin TAŞ

4. Mehmet

GÜNAY

5. Remazan DENKTAŞ

6. Hüseyin

ÖZDEMİR

7. Mehmet

CAN BİLEN

8. Tevfik

CANKURT

9. Mahmut

CANKİ

10. Ali

ÇAKAN

11. İzzettin

İLHAN

12. Şeyhmus AZRAK

13. Haşim

GÜLSEVER

14. Zeynettin TAŞ

15. Mihdi SABUKTEKİN

16. Bayram

SİNCİ

17. İbrahim

ÖZGÜN

18. Ferhan

AKMAN

19. İsmet

ALGAN

20. Mehmet

Şerif DEMİRTAŞ

21. Ahmet

TEMEL

22. Şeyhmus EROL

23. Namık

ÖZGÜN

24. Mecit ÖĞREDİK

25. Şükrü

ALGAN

26. İbrahim

ALTAŞ

27. Halil

KARAOĞLU

28. İsmet KAYA

29. Ahmet

AKGÜL

30. Yaşar

ORAL

31. Mehmet

Faruk TERİM

32. Bedirhan

TEMEL

33. Kemal

ÖZGÜN

34. Ramazan

ADIBELLİ

35. Mehmet

AKGÜL

36. Yılmaz

ORAL

37. Hasan

GÜLDALI

38.

Abdulhalim KILINÇ

39. İsmail

ŞARA

40. Mehmet

Ali DEMİRTAŞ

41. Yılmaz

ÖKMEN

42. Mehmet

Sait ALGAN

43. Bedirhan

ALGAN

44. Bedi SUN

45. Mehmet

BALİNAN

46. Şeyhmus BİNAY

47. Vedat

TURAY

Vekilleri

:

Av. Baki

DEMİRHAN

Av. Yılmaz

SUNAR