Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2017/5841, 11.05.2017

GİZLİLİK TALEBİ KABUL

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

O. K. BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2017/5841)

Karar Tarihi: 11/5/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, öldürülme veya kötü muameleye maruz kalma riski

bulunan ülkeye sınır dışı etme kararı verilmesi nedeniyle kötü muamele

yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 9/2/2017 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün

(İçtüzük) 73. maddesi uyarınca sınır dışı işleminin yürütmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

4. Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca tedbir talebinin Bölüm

tarafından karara bağlanması gerekli görüldüğünden İçtüzük'ün

73. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun kabul edilebilirlik

incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm tarafından 10/2/2017 tarihinde sınır dışı etme işlemine

ilişkin bilgi ve belgeler toplanıp yeniden değerlendirme yapılana kadar sınır

dışı işleminin geçici olarak durdurulmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

7. Başvurucu, 1989 doğumlu olup Tacikistan vatandaşıdır.

8. Başvurucu, 2013 yılında yasal yollardan eşi ve dört çocuğuyla

birlikte Türkiye'ye giriş yapmıştır.

9. İstanbul Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün 2/2/2017

tarihli kararı ile başvurucunun sınır dışı edilmesine karar verilmiştir.

10. Başvurucu, anılan kararın iptali istemiyle açılan davaların

kendiliğinden sınır dışı işleminin yürütmesini durdurmadığını belirterek

9/2/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

11. Başvurucu, İstanbul Göç İdaresi Müdürlüğüne başvuruda

bulunarak ülkesine sınır dışı edilmesine dair işlemlerin yapılmasını talep

etmiştir.

12. İstanbul Göç İdaresi, başvurucunun talebi doğrultusunda

24/2/2017 tarihinde başvurucu ve dört çocuğunun ülkesine çıkışını sağlamıştır.

Başvurucunun eşi N.S. ise DAEŞ terör örgütüne üye olmak suçundan yürütülen

soruşturma kapsamında tutuklanmış olup hâlen Türkiye'de bulunmaktadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

13. Mahkemenin 11/5/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

14. Başvurucu, sınır dışı edilmesi hâlinde dinî inançları

nedeniyle ülkesinde kötü muameleye maruz kalacağını belirterek Anayasa'nın 17.

maddesinde güvence altına alınan haklarının ihlal edileceğini ileri sürmüş;

adli yardım, kamuya açık belgelerde kimliğinin gizli tutulması ve sınır dışı

işleminin durdurulması taleplerinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme

1. Adli Yardım Talebi

15. Anayasa Mahkemesinin Mehmet

Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkeler

dikkate alınarak, geçimini önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama

giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun açıkça

dayanaktan yoksun olmayan adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi

gerekir.

2. Sınır Dışı İşlemi

16. İçtüzük'ün “Düşme kararı” kenar başlıklı 80.

maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:

“(1) Bölümler ya da

komisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı

verilebilir:

...

ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptanan

herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini

haklı kılan bir neden görülmemesi.

…

(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki

fıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması ve yorumlanması

veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan

haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir.”

17. Başvuru konusu olayda sınır dışı işleminin

gerçekleştirilmesi hâlinde başvurucunun yaşamı ile maddi ve manevi bütünlüğünün

tehlikeye düşeceği ileri sürülmüş, Anayasa Mahkemesi tarafından başvurunun

değerlendirme sürecinde sınır dışı işleminin gerçekleştirilmesi telafisi

imkânsız sonuçlara neden olabileceğinden sınır dışı işleminin geçici olarak durdurulmasına

karar verilmiştir (bkz. § 5).

18. Somut olayda başvurucu, öncelikle ülkesinde kötü muameleye

maruz kalacağını iddia etmiş ancak sonrasında kendi isteğiyle Türkiye'den

ayrılarak ülkesine dönmüştür. Dolayısıyla başvurucunun bireysel başvuruya konu

ettiği iddialarını incelemeyi gerektiren bir durum kalmadığı anlaşılmıştır.

19. Açıklanan nedenlerle başvurunun incelenmesine devam

edilmesini gerektiren bir husus bulunmadığı anlaşıldığından başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle,

A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,

B. Başvurucunun kamuya açık belgelerde kimliğinin gizli

tutulması talebinin KABULÜNE,

C. Başvurunun incelenmesinin

sürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmaması nedeniyle DÜŞMESİNE,

D. 10/2/2017 tarihli kararla uygulanan tedbirin

SONLANDIRILMASINA,

E. Yargılama giderlerinin tahsilinin başvurucunun mağduriyetine

neden olacağı anlaşılmakla 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri

Kanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurucunun yargılama

giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA,

F. Kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel

Müdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE 11/5/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Hicabi DURSUN

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Yusuf Şevki

HAKYEMEZ

Raportör

:

M. Serhat

MAHMUTOĞLU

Başvurucu

:

O. K.

Vekili

:

Av. Enes

KAFADAR