Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/15871, 12.04.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

ALİ DEMİR VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/15871)

Karar Tarihi: 12/4/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvurular 10/10/2014 tarihi ve devamında yapılmıştır.

3. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan

ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin

Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. 2015/3824, 2015/4440, 2015/4536 sayılı bireysel başvuru

dosyaları konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2014/15871 sayılı dosya

üzerinde birleştirilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

9. Başvurucular Ahmet Demir (T.C. Kimlik No:***********, Zulmat Demir, Kazim Demir, Nadir

Demir ve Zekeriyya Demir'in doğrudan kendilerinin;

başvurucular Necat Demir, Gündüz Demir ve Turan Demir'in ise babaları olan

murislerinin 19/1/1996 tarihinde Doğubayazıt Kadastro Mahkemesinde başvurucu

Ahmet Demir (T.C. Kimlik No:***********) aleyhine doğrudan; başvurucu Ali

Demir'in ise babası olan murisi aleyhine açtıkları kadastro tespitine itiraz

davasında yerel Mahkemece verilen karar Yargıtayca

bozulmakla dava yerel Mahkeme aşamasında derdest durumdadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 12/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucular, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarının

ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

14. Başvuruya konu dava, bir kısım başvurucuların murislerinden

intikalle takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre

değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçının

yargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeye

esas alınan sürenin başlangıç anıdır (Gülseren

Gürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).

15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 21 yıllık yargılama

süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

18. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarını

kullanamadıklarını belirterek Anayasa’nın 35. maddesinde tanımlanan mülkiyet

haklarının da ihlal edildiğini iddia etmişlerse de başvurucuların makul sürede

yargılanma haklarının ihlal edildiği yönünde yukarıda yer verilen tespitler

ışığında, mülkiyet haklarının ihlal edildiği yönündeki iddialarının ayrıca

değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu

ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

20. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

21. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

22. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında, şikâyet konusu davadaki taraf sayısı ve mirasçı sıfatlı

başvurucular murislerinin tüm mirasçılarının sayısı da dikkate alındığında

başvurucular Ahmet Demir (T.C. Kimlik No:***********), Zulmat

Demir, Kazim Demir, Nadir Demir, Ahmet Demir (T.C.

Kimlik No:***********) ve Zekeriyya Demir'e ayrı ayrı

net 23.400 TL; başvurucular Turan Demir ve Ali Demir'e ayrı ayrı net 2.900 TL;

başvurucu Necat Demir'e net 3.350 TL ve başvurucu Gündüz Demir'e ise net 2.350

TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

23. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin

başvurucular Ahmet Demir (T.C. Kimlik No:***********), Ahmet Demir (T.C. Kimlik

No:***********), Zulmat Demir, Kazim

Demir, Necat Demir, Gündüz Demir ve Turan Demir'e müştereken; 680,70 TL harç ve

1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.480,70 TL yargılama giderinin ise

başvurucular Ali Demir, Nadir Demir ve Zekeriyya

Demir'e müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucular Ahmet Demir (T.C. Kimlik No:***********), Zulmat Demir, Kazim Demir, Nadir

Demir, Ahmet Demir (T.C. Kimlik No:***********) ve Zekeriyya

Demir'e ayrı ayrı net 23.400 TL; başvurucular Turan Demir ve Ali Demir'e ayrı

ayrı net 2.900 TL; başvurucu Necat Demir'e net 3.350 TL ve başvurucu Gündüz

Demir'e ise net 2.350 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer

taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucular Ahmet Demir (T.C. Kimlik

No:***********), Ahmet Demir (T.C. Kimlik No:***********), Zulmat

Demir, Kazim Demir, Necat Demir, Gündüz Demir ve

Turan Demir'e MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 680,70 TL harç ve 1.800 TL vekâlet

ücretinden oluşan toplam 2.480,70 TL yargılama giderinin ise başvurucular Ali

Demir, Nadir Demir ve Zekeriyya Demir'e MÜŞTEREKEN

ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Doğubayazıt Kadastro Mahkemesine

(E.2001/39) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 12/4/2017

tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Hicabi DURSUN

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Kadir ÖZKAYA

Yusuf Şevki

HAKYEMEZ

Raportör Yrd.

:

Ceren Sedef

EREN

Başvurucular

:

1. Ali DEMİR

2. Nadir

DEMİR

3. Zekeriyya DEMİR

Vekili

:

Av. Fuat

ÇAMLIBEL

Başvurucular

:

4. Ahmet

DEMİR

5. Ahmet

DEMİR

6. Gündüz

DEMİR

7. Kazim DEMİR

8. Necat

DEMİR

9. Turan

DEMİR

10. Zulmat DEMİR

Vekili

:

Av. Hakan

GELERİ