Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/14611, 11.01.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

İSMAİL AKSOY VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/14611)

Karar Tarihi: 11/1/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına

ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 29/8/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucuların bir kısmı ile diğerlerinin murisleri aleyhine

31/12/2005 tarihinde kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davası

açılmıştır. Kozluk Asliye Hukuk Mahkemesi 24/9/2014 tarihli kararı ile davanın

reddine karar vermiştir. Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 5/11/2015 tarihli ilamı

ile hüküm onanmıştır. Başvurucuların karar düzeltme talebi aynı Dairenin

13/12/2016 tarihli ilamı ile reddedilmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

9. Mahkemenin 11/1/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

10. Başvurucular, makul sürede yargılanma haklarının ihlal

edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

1. Başvurucu Şemsettin

Bilmez Yönünden

11. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 83.

maddesi ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve

Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 51. maddesi gereği başvurucunun istismar

edici, yanıltıcı ve benzeri nitelikteki davranışlarıyla bireysel başvuru

hakkını açıkça kötüye kullandığının tespit edilmesi hâlinde başvuru reddedilir

ve yargılama giderleri dışında ilgilinin 2.000 Türk lirasından fazla olmamak

üzere disiplin para cezasıyla cezalandırılmasına karar verilir.

12. Bu kapsamda özellikle mahkemeyi yanıltmak amacıyla gerçek

olmayan maddi vakıalara dayanılması veya bu nitelikte bilgi ve belge sunulması,

başvurunun değerlendirilmesi noktasında esaslı olan bir unsur hakkında bilgi

verilmemesi, başvurunun değerlendirilmesi sürecinde vuku bulan ve söz konusu

değerlendirmeyi etkileyecek nitelikte yeni ve önemli gelişmeler hakkında

mahkemenin bilgilendirilmemesi suretiyle başvuru hakkında doğru bir kanaat

oluşturulmasının engellenmesi, medeni ve meşru eleştiri sınırları saklı kalmak

kaydıyla bireysel başvuru amacıyla bağdaşmayacak surette hakaret, tehdit veya

tahrik edici bir üslup kullanılması ile söz konusu başvuru yolu kapsamında

ihlalin tespiti ile ihlal ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına ilişkin amaçla

bağdaşmayacak surette içeriksiz bir başvuruda bulunulması durumunda başvuru

hakkının kötüye kullanıldığı kabul edilebilecektir (S.Ö., B. No: 2013/7087,18/9/2014, § 29, Mehmet Güven Ulusoy [GK], B. No:

2013/1013, 2/7/2015; Osman Sandıkçı,

B. No: 2013/6297, 10/3/2016; Selman Kapan ve

diğerleri, B. No: 2013/7302, 20/4/2016).

13. Başvuru konusu olayda başvurucu Şemsettin Bilmez, Batman 3.

Noterliğinde 1/10/2010 tarihinde Avukat Ferman Yardımcı'ya

vekâlet vermiştir. Vekâlet sözleşmesine istinaden başvurucuyu, Kozluk Asliye

Hukuk Mahkemesindeki kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasında vekili

olarak Avukat Ferman Yardımcı temsil etmiştir. Mahkeme önündeki yargılama devam

ederken başvurucu nüfus kayıtlarına göre 19/7/2012 tarihinde vefat etmiştir.

Avukat Ferman Yardımcı tarafından 29/8/2014 tarihinde başvurucunun makul sürede

yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla bireysel başvuru yapılmış,

başvuru formunda başvurucunun öldüğü konusunda bir bilgiye yer verilmemiştir.

14. Kamu gücü tarafından hakkı ihlal edilen kişinin bireysel

başvuru yapmadan önce ölmesi durumunda ölen kişi adına bir başkası tarafından

bireysel başvuru yapma imkânı bulunmamaktadır (Abdurrehman Uray, B. No: 2013/6140, 5/11/2014, § 30).

15. Açıklanan nedenlerle başvuru tarihinden önce vefat etmiş

başvurucu adına vekâlet ilişkisi sona ermiş olan avukat tarafından yapılan

bireysel başvurunun başvuru hakkının kötüye

kullanılması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir.

16. Bu durumda Anayasa Mahkemesini yanıltıcı nitelikte başvuru

yapması nedeniyle 6216 sayılı Kanun'un 51. maddesi ve İçtüzük’ün

83. maddesi uyarınca Avukat Ferman Yardımcı aleyhine takdiren

2.000 TL disiplin para cezasına hükmedilmesi gerekir.

2. Diğer Başvurucular

Yönünden

17. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın bu kısmının kabul

edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

18. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih esas alınır (Güher

Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, § 50).

19. Başvuruya konu dava, başvurucuların bir kısmının miras

bırakanlarından intikalle takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu

yönüyle makul süre değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin

başlangıç anı, mirasçıların yargılamaya katıldıkları an değil somut olayda

muris açısından değerlendirmeye esas alınan sürenin başlangıç anıdır (Gülseren Gürdal ve diğerleri, B. No:

2013/1115, 5/12/2013, § 51).

20. Sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını

da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam eden davalar

yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal

edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, § 52).

21. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzer

başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda 10 yıl 11 aylık

yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

22. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

23. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

24. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

25. Somut olayda başvurucu Şemsettin Bilmez dışında diğer

başvurucular yönünden makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna

varılmıştır.

26. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında dava dosyasındaki taraf ve mirasçı sayısı ile aile birliği de

dikkate alınarak başvurucu Veziyete Mehmetoğlu'na net 1.000 TL; başvurucular Lamia Ak, Sabriye

Kaya, Saliha Akar ve Şükrüye Kaplan'a ayrı ayrı net

1.550 TL, başvurucular Nisbet Aksoy ve Ramazan

Aksoy'a müştereken net 10.800 TL; başvurucular İsmail Aksoy, Bahattin Aksoy,

Mehmet Şah Bilmez, Abeddin Aksoy, Süleyman Aksoy,

Mehmet Aksoy, Zeki Aksoy, Yusuf Aksoy, İhsan Aksoy, Hüseyin Aksoy ve Ahmet

Aksoy'a ayrı ayrı net 10.800 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi

gerekir.

27. Başvurucu Şemsettin Bilmez dışında diğer başvurucular

tarafından yapılan ve dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve

1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin

başvuruculara müşterek olarak ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurucu Şemsettin Bilmez yönünden yapılan başvurunun başvuru hakkının kötüye kullanılması

nedeniyle REDDİNE,

B. 6216 sayılı Kanun'un 51. maddesi ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 83. maddesi uyarınca Avukat Ferman

Yardımcı'nın 2.000 TL disiplin para cezası ile CEZALANDIRILMASINA,

C. Diğer başvurucular yönünden makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

D. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının başvurucu Şemsettin Bilmez dışında diğer başvurucular

yönünden İHLAL EDİLDİĞİNE,

E. Başvurucu Veziyete Mehmetoğlu'na net 1.000 TL; başvurucular Lamia Ak, Sabriye

Kaya, Saliha Akar ve Şükrüye Kaplan'a AYRI AYRI net

1.550 TL, başvurucular Nisbet Aksoy ve Ramazan

Aksoy'a MÜŞTEREKEN net 10.800 TL; başvurucular İsmail Aksoy, Bahattin Aksoy,

Mehmet Şah Bilmez, Abeddin Aksoy, Süleyman Aksoy,

Mehmet Aksoy, Zeki Aksoy, Yusuf Aksoy, İhsan Aksoy, Hüseyin Aksoy ve Ahmet

Aksoy'a AYRI AYRI net 10.800 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin

diğer taleplerin REDDİNE,

F. Başvurucu Şemsettin Bilmez tarafından yapılan yargılama

giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,

G. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucu

Şemsettin Bilmez dışındaki BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

H. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Maliye Bakanlığına

başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması

hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için

yasal FAİZ UYGULANMASINA,

İ. Kararın bir örneğinin Kozluk Asliye Hukuk Mahkemesine (E.2006/17,

K.2014/172) GÖNDERİLMESİNE,

J. Kararın bir örneğinin Türkiye Barolar Birliğine

GÖNDERİLMESİNE,

K. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

11/1/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Nuri

NECİPOĞLU

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör Yrd.

:

Derya ATAKUL

Başvurucular

:

1. İsmail

AKSOY

2. Bahattin

AKSOY

3. Mehmet

Şah BİLMEZ

4. Ramazan

AKSOY

5. Abeddin AKSOY

6. Süleyman

AKSOY

7. Mehmet

AKSOY

8. Lamia AK

9. Sabriye

KAYA

10. Saliha

AKAR

11. Nisbet AKSOY

12. Şükrüye KAPLAN

13. Zeki

AKSOY

14.

Şemsettin BİLMEZ

15. Yusuf

AKSOY

16. İhsan

AKSOY

17. Hüseyin

AKSOY

18. Ahmet

AKSOY

19. Veziyete MEHMETOĞLU

Vekili

:

Av. Ferman

YARDIMCI