Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/12985, 20.07.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

MUSTAFA ERGÜN GÜMÜŞ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/12985)

Karar Tarihi: 20/7/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 4/8/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine

ilişkin iddia dışındaki iddialar yönünden kısmi kabul edilmezlik kararı

verilerek makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddia

yönünden başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından

yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle

şöyledir:

8. Ordu İl Sağlık Müdürlüğünün "Hizmet Binası ile Trafo

Arası Elektrik Bağlantı Sistemi Onarımı İşi" ihalesinde satın alma

komisyonu üyesi olarak görev yapan başvurucu hakkında, Sağlık Bakanlığı

müfettişlerince yapılan inceleme sonucunda düzenlenen raporda başvurucunun

14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125-/C-a maddesine

göre aylıktan kesme cezası ile tecziyesi teklif edilmiştir.

9. Ordu İl Sağlık Müdürlüğünün "Kit Karşılığı Tam Kan

Sayımı Cihazı Alımı İşi" ihalesinde satın alma komisyonu üyesi olarak

görev yapan başvurucu hakkında yapılan soruşturma sonucunda düzenlenen raporda,

başvurucunun 657 sayılı Kanun'un 125/C-a maddesi uyarınca aylıktan kesme cezası

ile tecziyesi teklif edilmiştir.

10. Getirilen teklifler doğrultusunda, 20/7/2007 tarihli ve

14602, 14595 sayılı işlemler ile 657 sayılı Kanun'un 125/C-a maddesi uyarınca

başvurucu her bir ihale dolayısıyla ayrı ayrı 1/8 oranında aylıktan kesme

cezası ile cezalandırılmıştır.

11. Başvurucu ile birlikte diğer şüpheliler hakkında görevi

ihmal, kamu kurum ve kuruluşlarının ihalesine fesat karıştırmak isnadıyla

başlatılan kovuşturmada Ordu Ağır Ceza Mahkemesinin 24/1/2013 tarihli ve

E.2006/236, K.2013/28 sayılı kararı ile başvurucunun beraatine

karar verilmiştir.

12. Başvurucu ve diğer iki görevli hakkında elektrik bağlantı

sistemi onarımı işinde idareyi zarara uğrattıkları iddiasıyla zarar tutarın

kendilerinden tahsili için açılan alacak davasında Ordu 1. Sulh Hukuk

Mahkemesinin 27/5/2010 tarihli ve E.2007/973, K.2010/471 sayılı kararı ile

davanın reddine karar vermiştir.

13. Başvurucu tarafından, uygulanan disiplin cezaları aleyhine

10/10/2007 tarihinde iptal davaları açılmıştır.

14. Ordu İdare Mahkemesinin 6/5/2008 tarihli ve E.2007/1195,

K.2008/523 sayılı kararı ile 14602 sayılı dava konusu işlem yönünden davanın

reddine hükmedilmiştir.

15. Başvurucunun temyizi üzerine Danıştay Onikinci

Dairesinin 31/5/2011 tarihli ve E.2008/5821, K.2011/2962 sayılı kararı ile İlk

Derece Mahkemesi hükmünün onanmasına karar verilmiştir.

16. Başvurucunun karar düzeltme istemi, aynı Dairenin 14/5/2014

tarihli ve E.2011/7649, K.2014/3748 sayılı kararı ile reddedilmiştir. Bu karar

9/7/2014 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.

17. Ordu İdare Mahkemesinin 21/5/2008 tarihli ve E.2007/1196,

K.2008/602 sayılı kararı ile 14595 sayılı dava konusu işlem yönünden davanın

reddine hükmedilmiştir.

18. Başvurucunun temyizi üzerine, Danıştay Onikinci

Dairesinin 31/5/2011 tarihli ve E.2008/6033, K.2011/2963 sayılı kararı ile İlk

Derece Mahkemesi hükmünün onanmasına karar verilmiştir.

19. Başvurucunun karar düzeltme istemi, aynı Dairenin 14/5/2014

tarihli ve E.2011/7642, K.2014/3747 sayılı kararı ile reddedilmiştir. Bu karar

18/7/2014 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.

20. Başvurucu 4/8/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

21. Mahkemenin 20/7/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

22. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

23. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

24. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

idari yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak

davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Selahattin Akyıl, B. No: 2012/1198,

7/11/2013, §§ 45, 47).

25. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

idari yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Selahattin Akyıl, § 41).

26. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda ilk dava yönünden yaklaşık 6

yıl 7 aylık; ikinci dava yönünden yaklaşık 6 yıl 7 aylık yargılama sürelerinin

makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

27. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

28. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

29. Başvurucu, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

30. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

31. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvurucuya net 14.400 TL manevi tazminat ödenmesine karar

verilmesi gerekir.

32. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 207 TL harçtan oluşan

yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucuya net 14.400 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,

tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 207 TL harçtan oluşan yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Ordu İdare Mahkemesine (E.2007/1195,

K.2008/523 ve E.2007/1196, K.2008/602) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

20/7/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Nuri

NECİPOĞLU

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör Yrd.

:

Leyla Nur

ODUNCU

Başvurucu

:

Mustafa

Ergün GÜMÜŞ