Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/12593, 22.11.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

AHMET TURAN ÖZTÜRK BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/12593)

Karar Tarihi: 22/11/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, iş akdinin haksız olarak feshinden kaynaklanan

işçilik alacağı davasının taraflar arasındaki iş akdinin belirli süreli

olduğunun kabulü için gerekli şartlar bulunmadığından kısmen reddine karar

verilmesi ve yargılamanın makul süre içinde tamamlanmaması nedenleriyle adil

yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 12/5/2014 tarihinde

yapılmıştır.

3.Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4.Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6.Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş sunmamıştır.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

8.Başvurucu ile V.E. Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (Dernek) arasındadüzenlenen beş yıl süreli iş sözleşmesine

(Sözleşme) göre başvurucu 1/4/2009-28/5/2009 tarihleri

arasında anılan Dernekte aile ve eğitim danışmanı, insan kaynakları yöneticisi

olarak çalışmıştır.

9. Sözleşme'nin 7. maddesinde; beş yıl içerisinde sözleşmeyi tek

taraflı fesheden taraf, diğer tarafa 200.000 TL tazminat ödemeyi kabul

etmiştir.

10. Başvurucu 9/7/2009 tarihinde

Kayseri 2. İş Mahkemesinde (Mahkeme) açtığı davada, davalı Dernekte

1/4/2009-28/5/2009 tarihleri arasında, aile ve eğitim danışmanı, insan

kaynakları yöneticisi olarak çalıştığını, taraflar arasında düzenlenen Sözleşme'de cezai şartın hükmünün bulunduğunu, davalı

tarafından iş akdinin haklı bir gerekçe olmaksızın feshedildiğini belirterek

ücret alacağı ile cezai şart tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini

talep etmiştir.

11. Yargılama sırasında alınan bilirkişi raporuna göre başvurucu

25/1/2011 tarihli dilekçesinde dava konusu cezai şart

alacak miktarını ıslah yolu ile artırmıştır.

12. Mahkeme 29/3/2011 tarihli

kararında; taraflar arasında beş yıl süreliSözleşme

yapıldığını, yirmi sekiz gün çalıştıktan sonra Sözleşme'nin haksız olarak

feshedilmesi nedeniyle başvurucunun, çalıştığı günlere ilişkin ücret ile Sözleşme'de öngörülen cezai şarttan hakkaniyet gereğince

yapılacak indirimden sonra kalan meblağı almaya hak kazandığı gerekçesiyle

davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

13. Temyiz üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 24/9/2013

tarihli kararında, taraflar arasında beş yıl süre ile geçerli olmak üzere

Sözleşme düzenlenmiş ve anılan Sözleşme'de cezai şart

olarak 200.000 TL belirlenmişse de işin niteliği ve Sözleşme'de,

sözleşmenin belirli süreli sayılması için zorunlu koşullar ve objektif nedenler

bulunmadığından cezai şart talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini

belirterek hükmü bozmuştur.

14. Bozma kararına uyan Mahkemece verilen3/12/2013 tarihli

kararda, Yargıtay ilamındaki gerekçeler tekrarlanarak başvurucunun ücret

alacağı talebinin kısmen kabulüne, cezai şart alacak talebinin reddine karar

verilmiştir.

15. Temyiz üzerine karar, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 19/3/2014 tarihli kararı ile onanmıştır.

16. Onama kararı başvurucuya 4/7/2014

tarihinde tebliğ edilmiş ve 25/7/2014 tarihinde bireysel başvuruda

bulunulmuştur.

17. Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) vasıtasıyla yapılan

incelemede, başvurucunun başvuruya konu yargılama süreci ile ilgili olarak

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) nezdinde yapılan müracaat kapsamında 9/1/2013 tarihli ve 6384 sayılı Avrupa İnsan Hakları

Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair

Kanun uyarınca ihdas edilen Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu

Başkanlığına (Tazminat Komisyonu) 10/10/2013 tarihinde başvuruda bulunduğu,

Tazminat Komisyonunun 5/2/2014 tarihli kararında, 4 yıl 7 ay süren yargılama

süresinin makul olmadığı sonucuna vararak başvurucu lehine 3.900 TL manevi

tazminata hükmettiği, kararın 5/3/2014 tarihinde kesinleştiği ve tazminatın

1/4/2014 tarihinde başvurucuya ödendiği anlaşılmıştır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

18.Mahkemenin 22/11/2017 tarihinde

yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı

Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 51.

maddesi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük)

83. maddesi gereği başvurucunun istismar edici, yanıltıcı ve benzeri

nitelikteki davranışlarıyla bireysel başvuru hakkını açıkça kötüye

kullandığının tespit edilmesi hâlinde başvuru reddedilir ve yargılama giderleri

dışında ilgilinin 2.000 TL'den fazla olmamak üzere disiplin para cezasıyla

cezalandırılmasına karar verilir.

20.İlgili düzenlemeler vasıtasıyla genel hukuk teorisinde bir

kamu düzeni kuralı olarak ele alınan ve genel olarak bir hakkın açıkça

öngörüldüğü amaç dışında ve başkalarını zarara sokacak şekilde kullanılmasının

hukuk düzenince himaye edilmeyeceğini ifade eden hakkın kötüye kullanılmasının

bireysel başvuru alanında özel olarak ele alındığı görülmektedir. Bu bağlamda

bireysel başvuru usulünün amacına açıkça aykırı olan ve mahkemenin başvuruyu

gereği gibi değerlendirmesini engelleyen davranışların, başvuru hakkının kötüye

kullanılması olarak değerlendirilmesi mümkündür (S.Ö.,

B. No: 2013/7087, 18/9/2014, § 28).

21. Bu kapsamda özellikle mahkemeyi yanıltmak amacıyla gerçek

olmayan maddi vakıalara dayanılması veya bu nitelikte bilgi ve belge sunulması,

başvurunun değerlendirilmesi noktasında esaslı olan bir unsur hakkında bilgi

verilmemesi, başvurunun değerlendirilmesi sürecinde vuku bulan ve söz konusu

değerlendirmeyi etkileyecek nitelikte yeni ve önemli gelişmeler hakkında

mahkemenin bilgilendirilmemesi suretiyle başvuru hakkında doğru bir kanaat

oluşturulmasının engellenmesi, medeni ve meşru eleştiri sınırları saklı kalmak

kaydıyla bireysel başvuru amacıyla bağdaşmayacak surette hakaret, tehdit veya

tahrik edici bir üslup kullanılması ile söz konusu başvuru yolu kapsamında

ihlalin tespiti ile ihlal ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına ilişkin amaçla

bağdaşmayacak surette içeriksiz bir başvuruda bulunulması durumunda başvuru

hakkının kötüye kullanıldığı kabul edilebilecektir (S.Ö., § 29; Mehmet Güven Ulusoy [GK], B. No:

2013/1013, 2/7/2015; Osman Sandıkçı,

B. No: 2013/6297, 10/3/2016; Selman Kapan ve

diğerleri, B. No: 2013/7302, 20/4/2016).

22. Somut olayda başvurucunun, aynı yargılama nedeniyle AİHM'e yapmış olduğu müracaat kapsamında 6384 sayılı Kanun

uyarınca oluşturulan Tazminat Komisyonuna başvuruda bulunarak uzun yargılama

nedeniyle tazminat talebinde bulunduğu ve uygun görülen tazminatın 1/4/2014 tarihinde kendisine ödendiği saptanmıştır (bkz. §

17).

23. Buna göre başvuru formu ve

eklerinde, aynı maddi vakıalar ve ihlal iddiasına dayalı olarak Tazminat

Komisyonuna yapılan müracaat ve sonucuyla ilgili herhangi bir bilgi ve belge

sunulmadığı, bu açıdan başvurucu tarafından ileri sürülen iddianın yanıltıcı

beyan niteliğinde olduğu anlaşılmış, başvurunun başvuru hakkının kötüye kullanılması nedeniyle reddine karar

verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

24. Başvurucu aleyhine, başvuru hakkının kötüye kullanılması

nedeniyle 6216 sayılı Kanun'un 51. maddesi ve İçtüzük’ün

83. maddesi uyarınca takdiren 2.000 TL disiplin para

cezasına hükmedilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun, başvuru

hakkının kötüye kullanılması nedeniyle REDDİNE,

B. Başvurucu Ahmet Turan Öztürk'ün 6216 sayılı Kanun'un 51.

maddesi ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 83. maddesi

uyarınca 2.000 TL disiplin para cezası ile CEZALANDIRILMASINA,

C. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 22/11/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Hicabi DURSUN

Hasan Tahsin GÖKCAN

Kadir ÖZKAYA

Yusuf Şevki HAKYEMEZ

Raportör

:

Yakup MACİT

Başvurucu

:

Ahmet Turan ÖZTÜRK

Vekili

:

Av. Zülküf

ARSLAN