5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Madde 43
Bu maddeye atıf yapan 27 karar
MADDE 43- (Değişik birinci fıkra:27/3/2025-7546/7 md.) Cumhurbaşkanı iken bu görevinden herhangi bir nedenle ayrılanlara, istekleri üzerine, müracaat tarihini takip eden ay başından itibaren 140.690 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda yaşlılık aylığı bağlanır.
Ancak, herhangi bir nedenle görevden ayrılan Cumhurbaşkanı, 28 inci maddeye göre yaşlılık aylığına hak kazanıyorsa, 29 uncu maddeye göre yaşlılık aylığı ayrıca hesaplanır ve aylıklardan yüksek olanı yaşlılık aylığı olarak bağlanır. 28 inci maddeye göre aylığa hak kazanamaması halinde birinci fıkraya göre bağlanan aylığın tümü, 28 inci maddeye göre aylığa hak kazanması halinde ve 29 uncu maddeye göre hesaplanan aylık, birinci fıkraya göre bağlanan aylıktan düşükse aradaki fark, Hazineden tahsil edilir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı veya Başbakan iken bu görevinden herhangi bir nedenle ayrılanlara, istekleri üzerine, müracaat tarihini takip eden ay başından itibaren, 133.988 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda yaşlılık aylığı bağlanır.[72]
Ancak herhangi bir nedenle görevden ayrılan Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı veya Başbakan, 28 inci maddeye göre yaşlılık aylığına hak kazanıyorsa, 29 uncu maddeye göre yaşlılık aylığı ayrıca hesaplanır ve aylıklardan yüksek olanı yaşlılık aylığı olarak bağlanır. 28 inci maddeye göre aylığa hak kazanılamıyorsa üçüncü fıkraya göre bağlanan aylığın tümü, 28 inci maddeye göre aylığa hak kazanılıyor ve 29 uncu maddeye göre hesaplanan aylık, üçüncü fıkraya göre bağlanan aylıktan düşükse aradaki fark Hazineden tahsil edilir.
Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı veya Başbakan iken veya bu görevlerden ayrıldıktan sonra ölenlerin hak sahiplerine, bu maddeye göre hesap edilen aylık 34 üncü madde hükümlerine göre ölüm aylığı olarak bağlanır.
(Ek fıkra: 17/1/2012-6270/5 md.) Cumhurbaşkanı yardımcılığı, bakanlık veya Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği görevlerinde bulunanlara veya bu görevleri herhangi bir sebeple sona erenlere, Kanunun 26, 28, 44, geçici 2 ve geçici 4 üncü maddeleri gereğince aylık bağlanmasına hak kazanmaları ve en az 2 yıl süreyle bu görevlerde bulunmuş olmaları halinde, 27, 29, geçici 2 ve geçici 4 üncü maddelere göre hesaplanacak aylık tutarından az olmamak kaydıyla, 122.530 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda malullük, emeklilik veya yaşlılık aylığı ödenir. Bu fıkra hükümlerine göre aylık ödenebilmesi için, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce geçici 4 üncü madde kapsamında Cumhurbaşkanı yardımcılığı, bakanlık ya da Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği görevi esas alınarak malullük veya emeklilik aylığı ödenenler hariç olmak üzere, malullük, emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanmış olanlar ile aylık bağlanma şartlarını haiz olmayanların en az 2 yıl süreyle en yüksek Devlet memuru emsal alınarak sigorta primi veya geçici 4 üncü madde kapsamında emekli keseneği ile kurum karşılığı ödemiş olmaları da zorunludur.[73][74]
(Ek fıkra: 17/1/2012-6270/5 md.) Yukarıdaki fıkraya göre tespit edilen aylığı almakta iken ya da Cumhurbaşkanı yardımcılığı, bakanlık veya Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği görevleri sırasında veya bu görevlerinin sona ermesinden sonra ölenlerin bu Kanunda düzenlenen koşullara sahip olan hak sahiplerine, 2 yıl süreyle bu görevlerde bulunmuş olma ve sigorta primi veya emekli keseneği ile kurum karşılığı ödenmesi açısından yukarıdaki fıkrada düzenlenmiş olan şart aranmaksızın, bu maddeye göre hesap edilen aylık esas alınarak ölüm ya da dul ve yetim aylığı bağlanır.
(Ek fıkra: 17/1/2012-6270/5 md.) Ancak, Cumhurbaşkanı yardımcılığı, bakanlık veya Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği görevlerinde bulunanlar ile bunlardan ölenlerin hak sahiplerine, 27, 29, 33, geçici 2 ve geçici 4 üncü maddelere göre hesaplanan aylık, altıncı ve yedinci fıkraya göre bağlanan aylıktan düşükse aradaki fark, Hazineden tahsil edilir.
(Değişik dokuzuncu fıkra:27/3/2025-7546/7 md.) Bu madde kapsamında bağlanan aylıklar hakkında 55 inci maddenin ikinci fıkrası uygulanmaz.
(Ek fıkra: 1/7/2022-7417/13 md.) Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı, Cumhurbaşkanı yardımcılığı, bakanlık veya Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği görevlerinde bulunanların altıncı fıkra kapsamında yapılacak sigorta primi veya emekli keseneği ile kurum karşılığı hesaplamalarında 9000 ek gösterge rakamı esas alınır.
Bazı kamu görevlilerine yaşlılık aylığı bağlanacak haller
Bu maddeyi uygulayan kararlar
- 10. Hukuk Dairesi · 2024/10893 E. · 2024/13737 K.25.12.2024Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar
- 10. Hukuk Dairesi · 2024/3448 E. · 2024/10938 K.13.11.2024Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacıya çift ölüm aylığı bağlanıp bağlanamayacağına ilişkindir. 2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk
- 10. Hukuk Dairesi · 2024/5746 E. · 2024/7193 K.26.06.2024Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar
- 10. Hukuk Dairesi · 2024/5409 E. · 2024/5950 K.28.05.2024Yerel Mahkeme tarafından reddedilen istinafa konu uyuşmazlığın konusunun müvekkilinin milletin vekili olarak hiç pirim ödemeden emekli/yaşlılık aylığına hak kazanması değil, milletvekili sıfatını ölene kadar taşıyacak olmasına rağmen ne kadar pirim yatırırsa yatırsın
- 10. Hukuk Dairesi · 2024/5248 E. · 2024/5899 K.27.05.2024Davacı vekili istinaf gerekçeleri ile temyiz talebinde bulunmuştur. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 01.11.2015 tarihinde yenilenen seçimler neticesinde tekrar seçilemeyen ve 6 ay süreyle 25 inci dönem milletvekili olarak görevini ifa
- 10. Hukuk Dairesi · 2023/1169 E. · 2023/1308 K.16.02.2023Davacı vekili istinaf gerekçeleri ile temyiz talebinde bulunmuştur. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 01.11.2015 tarihinde yenilenen seçimler neticesinde tekrar seçilemeyen ve 6 ay süreyle 25 inci dönem milletvekili olarak görevini ifa
- 10. Hukuk Dairesi · 2022/6493 E. · 2022/10359 K.13.09.2022İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge
- Hukuk Genel Kurulu · 2018/415 E. · 2021/850 K.24.06.2021Davalı ... (.../Kurum) vekili cevap dilekçesinde; davanın idari yargının görev alanına girdiğini, öte yandan 5434 sayılı Kanun’un 42. ve Ek 69. maddeleri ile Cumhurbaşkanlığı ve Başbakanlık görevinde bulunduktan sonra herhangi bir sebeple görevden ayrılanlara b
- 10. Hukuk Dairesi · 2019/3888 E. · 2021/7311 K.31.05.2021Temyiz konusu hükme ilişkin dava, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirin
- Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm · B. No: 2015/1401112.06.2019
- 10. Hukuk Dairesi · 2018/5400 E. · 2018/8825 K.02.11.2018Mahkemece her iki maddede öngörülen koşulların oluşup oluşmadığının araştırılıp saptanması gerekmektedir. Her iki madde koşullarının oluştuğunun tespiti halinde ise, Dairemizin yerleşmiş görüşüne göre 23'üncü maddenin uygulanma önceliği vardır. 5510 sayılı Kanunun
- 10. Hukuk Dairesi · 2015/23930 E. · 2016/1415 K.09.02.2016Mahkemece, bozmaya uyularak ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtla
- Hukuk Genel Kurulu · 2013/1970 E. · 2015/1448 K.27.05.2015Davacı tarafından, emeklilik aylığının tespitinde esas alınması istenen, 5510 sayılı Yasanın “CUMHURBAŞKANLIĞI, TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI VE BAŞBAKANLIK GÖREVİNDE BULUNANLARIN AYLIKLARI” başlıklı 43. maddesinin üç ve dördüncü fıkraları, “Türkiye B
- 10. Hukuk Dairesi · 2014/26264 E. · 2015/4204 K.10.03.2015Mahkemece, bozmaya uyularak ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi .....tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağı
- 10. Hukuk Dairesi · 2014/19318 E. · 2014/16841 K.09.09.2014Mahkemece, bozmaya uyularak ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki k
- 10. Hukuk Dairesi · 2013/19287 E. · 2013/18375 K.04.10.2013Yukarıda yazılı sebepten ötürü Yargıtay incelemesine konu olan karar, eski hükümde direnmeye ilişkin olup direnme Dairemizce yerinde görülmediğinden ve bu durumda kararın inceleme yeri Yargıtay Hukuk Genel Kurulu olduğundan dava dosyasının Yargıtay Hukuk Genel Ku
- 21. Hukuk Dairesi · 2013/11735 E. · 2013/17042 K.24.09.2013Davacıya ödenmesi gereken her aylığın ödenmesi gereken tarihten itibaren yasal faizi ile tahsiline. ” sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, 24.09.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
- 10. Hukuk Dairesi · 2013/3125 E. · 2013/12125 K.31.05.2013Mahkemece önceki kararda direnilmesi üzerine Hukuk Genel Kurulu’nun 21.03.2012 gün 2011/10-791-225 sayılı ilamı ile bozulmuş, yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir. 5510 sayılı Kanunun Geçici 4’üncü maddesinde; “Bu Kanunun yürürlüğ
- 10. Hukuk Dairesi · 2011/19146 E. · 2013/12126 K.31.05.2013Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde isteğin reddine karar verilmiştir. Hükmün, taraf avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundukta
- 10. Hukuk Dairesi · 2011/17533 E. · 2013/1233 K.05.02.2013Davacı tarafından, emeklilik aylığının tespitinde esas alınması istenen, 5510 sayılı Yasanın “CUMHURBAŞKANLIĞI, TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI VE BAŞBAKANLIK GÖREVİNDE BULUNANLARIN AYLIKLARI” başlıklı 43. maddesinin üç ve dördüncü fıkraları, “Türkiye B