Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/3448 E. 2024/10938 K. – Kurum İşlemini

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1712 E., 2023/2710 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 27. İş Mahkemesi SAYISI : 2021/323 E., 2022/195 K. Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının babası ... ...'ın 1957-1960 yılları arasında Adıyaman milletvekili olarak görev yaptığını, 16.12.1976 tarihinde vefat ettiğini, 07.11.2012 tarihli başvuru dilekçesi ile babasından dolayı 6270 sayılı Kanun hükümleri uygulanmak suretiyle tarafına yetim aylığı bağlanması talebinde bulunduğunu, başvurusunun, babası ... ...'dan dolayı 5434 sayılı Kanun'un uyarınca babasının sandığa tabi hizmeti bulunmadığından 6270 sayılı Kanun hükümlerinden yararlandırılamayacağı gerekçesiyle, 05.12.2012 gün ve 024.058 sayılı işlem ile reddedildiğini belirterek, dava konusu Kurum işleminin iptalini, başvuru tarihinden itibaren müvekkili davacıya yetim aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II.CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işleminin yerinde olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 5510 sayılı Kanun'un 43 üncü maddesinin 7 nci fıkrası gereğince davacıya babası ... ...'dan dolayı 07.11.2012 talep tarihini takip eden aybaşından geçerli yetim aylığı bağlanması ve davalı Kurumun B.13.2.SGK.0.10.02.05/AR.024.058 sayılı işleminin iptali gerektiği kanaatine varılarak, davanın kabulü ile davacıya 5510 sayılı Kanun'un 43/7 fıkrası gereğine babası ... ...'dan dolayı 07.11.2012 talep tarihini takip eden aybaşından geçerli olmak üzere yetim aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir. IV.İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur. B.İstinaf Sebepleri: Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve Kanun'a aykırı olduğunu, kurum işlemlerinin yasal mevzuata uygun olduğunu beyanla, kararın kaldırılmasını, davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir. C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki kayıt ve belgelerden, önce İdare Mahkemesine dava açıldığı, İdare Mahkemesi tarafından davanın kabulüne karar verildiği, temyiz üzerine iş mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesi ile kararın bozulduğu, bozma sonrasında davanın görev yönünden reddine karar verildiği, İdare Mahkemesi kararı ile davacıya babadan yetim aylığı bağlanınca Kurumun, eşinden aldığı aylık nedeniyle tercihte bulunmasını istediği, davacının daha yüksek olduğu için babasının aylığını tercih ettiği, daha sonra bozma kararı doğrultusunda dava reddedilince Kurumun davacıya babasından bağladığı aylığı kesip yeniden eşinden dul aylığı bağladığı ve babasından aldığı aylıkları borç çıkardığı, davacının babası ... ...'ın 1957-1960 yılları arasında milletvekili olarak görev yaptığı ve 1976 yılında vefat ettiği, murisin sigorta kaydı bulunmadığı, davacıya 25.06.2010 tarihinde vefat eden eşi ...'dan dolayı 4/c kapsamında 01.07.2010 tarihinden geçerli dul aylığı bağlandığı anlaşılan somut olayda davacının babası ... ...'ın 1957-1960 yılları arasında 2 yıldan fazla süreyle milletvekili olarak görev yapması karşısında 5510 sayılı Kanun'un 43 üncü maddesinin 7 nci fıkrası gereğince davacıya babası ... ...'dan dolayı talep tarihini takip eden aybaşından geçerli yetim aylığı bağlanmasına ilişkin kararın yerinde olduğu anlaşıldığından; davalı SGK vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepler Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacıya çift ölüm aylığı bağlanıp bağlanamayacağına ilişkindir. 2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 5510 sayılı Kanun'un 34 ve 54 ncü madde hükümleridir. 3. Değerlendirme 1.Dosya kapsamı incelendiğinde, 25.06.2010 tarihinde vefat eden eşi üzerinden 4/1-c kapsamında aylık alan davacının, 16.12.1976 tarihinde vefat eden milletvekili babası üzerinden 4/1-c kapsamında ölüm aylığı bağlanması talebinin reddedilmesi üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 2.Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren ve “Ölüm aylığının hak sahiplerine paylaştırılması” başlığını taşıyan 34 üncü maddesinde, sigortalının evli olmayan, boşanan, dul kalan kızlarına ölüm aylığı bağlanabilmesi, bu Kanun kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmama veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olma koşullarına bağlanmış, “Aylık ve gelirlerin birleşmesi” başlıklı 54 üncü maddede ise bu Kanun'a göre bağlanacak aylık ve gelirlerin birleşmesi durumunda, hem eşinden, hem de ana ve/veya babasından ölüm aylığına hak kazananlara, tercihine göre eşinden ya da ana ve/veya babasından bağlanacak aylığının bağlanacağı hüküm altına alınmıştır. 3.Belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, babası üzerinden aylık alma açısından ... doğuran olay eşinin vefat ettiği tarih olacağından, söz konusu tarihteki ilgili mevzuatın yukarıda belirtilen maddeleri uyarınca davacının çift aylığa hak kazanamadığı belirgindir. Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve Kanun'a aykırı olup bozma nedenidir. VI.KARAR Açıklanan sebeplerle; 1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 13.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.