Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2026/172 E. 2026/401 K. – Kamulaştırma

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/1 E., 2025/52 K. ÖZEL DAİRE KARARI : Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 21.12.2023 tarihli ve 2023/6950 Esas, 2023/13112 Karar sayılı BOZMA kararı

Taraflar arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti ve terkin davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 5. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, İlk Derece Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına uyularak davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: A. Ön Sorun Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında işin esasının incelenmesinden önce; Özel Daire gönderme kararında, eylemli direnme kararı olarak nitelendirilen İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usulüne uygun bir direnme kararı olarak kabul edilip edilemeyeceği, buradan varılacak sonuca göre temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulu tarafından mı yoksa Özel Daire tarafından mı yapılması gerektiği hususu ön sorun olarak tartışılıp değerlendirilmiştir. B. Gerekçe Değerlendirme 1. Kamulaştırma bedelinin tespiti ve terkin istemine ilişkin eldeki davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulü ile dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin 204.206,47 TL olarak tespitine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir. 2. Kararın davacı idare vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine; Bölge Adliye Mahkemesince, esasa etki eden hususlarda delillerin eksik toplandığı ve bu hususların mahkemece değerlendirmediği gerekçesiyle tarafların istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. 3. İlk Derece Mahkemesince; kaldırma kararı doğrultusunda eksiklikler tamamlandıktan sonra dosyanın bilirkişi kuruluna tevdi edildiği, düzenlenen 20.09.2022 havale tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda yeniden yapılan hesaplama sonucunda dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin toplam 204.206,47 TL olarak belirlendiği, bilirkişi kurulu ek raporunun bilimsel verilere dayalı, denetime elverişli ve kaldırma kararına uygun hazırlandığı gerekçesiyle davanın kabulü ile kamulaştırma bedelinin 204.206,47 TL olarak tespitine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile tapudan terkinine karar verilmiştir. 4. Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine; Bölge Adliye Mahkemesince, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. 5. Kararın davacı idare vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; Özel Dairece; davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra ''... Münavebe ürünü olarak alınan ürünlerin üretim masraflarının İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden gelen resmi verilerde gösterilen miktarların altında alınmak suretiyle fazla bedel tespiti doğru görülmemiş kararın bozulmasını gerektirmiştir....'' gerekçesiyle karar bozulmuştur. 6. İlk Derece Mahkemesince, 13.01.2025 tarihli duruşmada “Usul ve yasaya uygun Yargıtay 5 HD'sinin 21/12/2023 tarihli 2023/69 50... /13112 karar sayılı bozma ilamına uyulmasına” şeklinde ara karar verilmiş ve uyma kararı doğrultusunda; dosya önceki bilirkişi kuruluna tevdii edilerek bozma ilâmında belirtilen şekilde ek rapor tanzim edilmesi istenmiştir. 02.03.2025 tarihli ek raporda ise dava konusu taşınmaz ile ilgili kök raporda hesaplanan kamulaştırma bedelinin miktarında bir değişikliğe gerek görülmediğinin belirtilmesi üzerine, mahkemece bu hususlar esas alınmak suretiyle davanın kabulü ile kamulaştırma bedelinin 204.206,47 TL olarak tespitine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile tapudan terkinine karar verilmiştir. 7. Karar davacı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir. 8. Bahse konu temyiz istemi üzerine Özel Dairece, “… Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece; her ne kadar bozmaya uyulduğu belirtilerek hüküm kurulmuş ise de mahkemece verilen son karar bozmaya uygun olmadığı gibi önceki kararla aynı olduğu, eylemli direnme niteliğinde olduğu anlaşıldığından dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir…” gerekçesiyle dosya Hukuk Genel Kuruluna gönderilmiştir. 9. Somut olayda, İlk Derece Mahkemesince 13.01.2025 tarihli duruşmada, usul ve yasaya uygun olduğu belirtilmek suretiyle açık bir biçimde bozma ilâmına uyulmasına karar verilmiş ve bozma ilâmı doğrultusunda bilirkişi kurulundan ek rapor alınmak suretiyle karar verilmiştir. Uyma hususu gerekçeli kararda da vurgulanmış olup, ortada varlığından söz edilebilecek bir direnme kararı bulunmadığı açıktır. 10. Hâl böyle olunca, direnme kararı niteliğinde olmayan bu hükmün temyiz incelemesini yapma görevi Hukuk Genel Kuruluna değil Özel Daireye aittir. 11. Bu nedenle temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerekir. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE, 24.06.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.