Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2016/2973 E. 2019/5780 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Tapu İptali ve Tescil, Alacak, Men'i Müdahale Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, asıl dosyada tapu iptal ve tescil talebinin reddine, alacak talebinin kısmen kabulüne, birleşen dosyada davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün asıl dosyada davacılar vekili ve bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü. K A R A R Davacılar vekili asıl dosyada yer alan dava dilekçesinde, 1568 ada ve 199 parselde tapuya kayıtlı bulunan taşınmazın Afet İşleri Gen. Müdürlüğünce 1978 yılında davalıların miras bırakanı ...'a tahsis edildiğini, ...'ın 01.04.1981 tarihli adi sözleşme ile taşınmazı müvekkiline sattığını ve teslim ettiğini müvekkilinin o tarihten beri taşınmazı zilyet olarak yedinde bulundurduğunu belirterek tapu kaydının iptali ve müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiş, 15/03/2014 tarihli ıslah dilekçesi ile tapu iptal ve tescil, aksi halde alacak taleplerinin kabulü ile 580.000,00TL'nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Bir kısım davalılar vekili asıl dosyada, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, asıl dosyada tapu iptal ve tescil taleplerinin reddine, alacak taleplerinin kısmen kabulü ile 500,00 TL satış bedelinin dava tarihi olan 23.02.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... mirasçıları olan davalılardan tahsili ile davacılara verilmesine, birleşen dosyada, davanın kabulü ile davalıların müdahalelerinin men'ine karar verilmesi üzerine; hüküm, asıl dosyada davacılar vekili ve bir kısım davalılar vekili tarafından asıl dosyaya hasren temyiz edilmiştir. Asıl dosyada dava, harici satıma dayalı tapu iptal ve tescil, olmazsa bedelin iadesi istemine ilişkindir. 1. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre asıl dosyada bir kısım davalılar vekilinin tüm, davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Asıl dosyada davacılar vekilinin tazminata ilişkin temyiz itirazlarına gelince; Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu 1568 ada 199 parsel ... taşınmazın ifrazından oluşan 2161 ada 7 parsel ..., iki katlı betonarme ev ve arsası vasıflı taşınmaz Maliye Hazinesi adına kayıtlı iken davalıların murisi ... adına tahsis edildiği ve neticeten 17.06.2013 tarihinde davalılar arasında paylı mülkiyet üzere kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır. Davacıların murisi ... ile davalıların murisi ... arasında akdedilen adi yazılı “Satış Vaadi Sözleşmesi” başlıklı, 01.04.1981 tarihli belge ile 1568 ada 199 parsel ... taşınmazda yer alan evin 500.000 TL bedelle satıldığı, bedelin nakden ve peşin alındığı,1998 yılından Devlete ödenmesi gereken 80.000 TL'nin ... tarafından ödeneceği kararlaştırılmıştır. Davacı, iptal ve tescile ilişkin isteğinin kabul edilmemesi halinde ödediği bedel yönünden tazminat talebinde bulunmuştur. Kural olarak, 10.07.1940 tarihli ve 2/77 ... Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına göre harici satışın hüküm ifade etmemesi durumunda taraflar verdiklerini geri alabilirler. Bilindiği üzere geçerli bir sebebe dayanmaksızın bir kişinin mal varlığından diğerinin mal varlığına kayan değerlerin eksiksiz iadesi denkleştirici adalet düşüncesine dayanır. Denkleştirici adalet ilkesi ise, haklı bir sebep olmaksızın başkasının mal varlığından istifade ederek kendi mal varlığını artıran kişinin elde ettiği bu kazanımı geri vermek zorunda olduğunu ve eski hale getirmede mal varlığında artış olan tarafın yükümlülüğünün bulunduğunu ifade eder. O halde, davacılar tarafından sunulan ve davalılar tarafından inkar edilmeyen harici satış sözleşmesindeki alacak miktarı belirlenerek; satış bedelinin denkleştirici adalet ilkesine göre tazmini gerekir. Bedelin, uyarlama ve denkleştirici adalet kuralları ile 10.07.1940 tarihli ve 1939/2 E, 1940/77 K. ve 07.06.1939 tarihli 1936/31 Esas, 1939/47 Karar ... YİBK kararlarının kapsamları ve TEFE-TÜFE endeksleri, altın-döviz kurlarındaki artışlara, memur ve işçi ücretlerindeki artışlar gözetilerek dava tarihine kadar ulaştığı değerin saptanması, bu konuda uzman bilirkişilerden bir hesap, bir serbest muhasebeci yada mali müşavir ve bir bankacıdan denetime elverişli rapor alınması ve sonucuna göre hüküm kurulması gerekmektedir. Hal böyle olunca; Mahkemece, yukarıda izah edilen hususlar üzerinde durularak sonucuna göre tazminata karar verilmesi gerekirken, dosya içerisinde yer almayan uyarlama sonucu alındığı belirtilen bilirkişi raporuna atıf yapmak suretiyle yazılı şekilde tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. SONUÇ: Yukarıda (2) no'lu bentte açıklanan nedenlerle asıl dosyada davacılar vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan kabulü ile hükmün 6100 ... HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle bir kısım davalılar vekilinin tüm, davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, taraflarca HUMK'un 440/1 maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, istek halinde peşin harcın temyiz eden asıl dosyada davacılara iadesine ve 27,70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 16,70 TL'nin temyiz eden asıl dosyada bir kısım davalılardan alınmasına, 12.06.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.