Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2025/3562 E. 2026/936 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1659 E., 2025/773 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 7. Tüketici Mahkemesi SAYISI : 2018/309 E., 2021/1315 K.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar davacı ve davalı .... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı ... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.'nin ... 17. Noterliğinin 21.01.2016 tarih ve 1669 yevmiye numaralı "Taşınmaz Mal Satış Vaadi Sözleşmesi" imzaladıklarını, sözleşmenin karşılıklı edimleri uyarınca, davalı ... Şirketinin ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 1933 parsel, E1 Blok, 6. Kat, 17 numaralı taşınmazı en geç 30.04.2017 tarihine kadar tamamlayarak müvekkiline teslim etmeyi kabul ve taahhüt ettiğini, müvekkilinin ise bağımsız bölümü, sözleşmede belirtilen ödeme plânına bağlı kalarak KDV hariç 618.000,00 TL karşılığı almayı kabul ve taahhüt ettiğini ve müvekkilinin sözleşmedeki bedelin 1.000,00 TL'sini 11.01.2016 tarihinde nakden, defaten ödediğini, 153.500,00 TL'sini 15.03.2017 tarihinde senet karşılığı ödenmek üzere senet keşide ettiğini, bu senedin 15.09.2017, 15.12.2017 ve en son 15.06.2018 tarihine ötelendiğini, kalan 463.500,00 TL için ise ... Katılım Bankası A.Ş.'nin .... Şubesinden 20.01.2016 tarihli 96 ay vadeli bağlı kredi/konut kredisi kullanıldığını, müvekkilinin edimini eksiksiz yerine getirdiğini ileri sürerek sözleşmenin aynen ifası ile davalı ... Şirketi adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline, bununla birlikte cezai şart ve uğramış olunan tüm zararların tazminine, ifa mümkün değilse sözleşme fesih edilerek menfi zararların tamamının davalılardan müteselsilen ve müştereken tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Davalı ... Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacının dava konusu taleplerinin belirsiz olduğunu, hem cezai şart hem de kira bedeli talep edemeyeceğini, ipotek ayni bir hak olduğundan ipotek alacaklısının rızası olmadan davacının talebi ile terkinin mümkün olmadığını, sözleşmeden dönmenin iyiniyet ve dürüstlük kurallarına aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur. 2. Davalı ... Katılım Bankası A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında müvekkili Bankadan talepte bulunabilmesi için gerekli şartların henüz oluşmadığını, tüketicinin seçimlik hakkını belirledikten sonra usulüne uygun şekilde müvekkiline müracaat etmesi gerektiğini, müvekkiline bu aşamada husumet yönetilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili Bankanın sorumluluğunun sınırının kanunda kullanılan kredi miktarı ile sınırlı olmak üzere şeklinde belirlendiğini, taraflar arasındaki taşınmaz satım sözleşmesinin iptali hâlinde müşterinin bu kredi sebebi ile Bankaya ödedikleri bedelleri aynen iade etmeyi müvekkilinin kabul ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava tarihi itibarıyla taşınmazın davacıya teslim edilmediği, bu nedenle mülkiyetin nakline dair hüküm kurulmasının mümkün olmadığı, her ne kadar yargılama aşamasında taşınmazın davacıya teslim edildiği belirtilmiş ise de davadan sonraki vakıaların işbu davada tartışılıp değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, davacının sözleşme ile üzerine düşen yükümülükleri yerine getirdiği, 1.000,00 TL peşinat ödemesini yaptığı, kredi ile ödeneceği belirtilen bedel yönünden bankadan kredi kullandığı, senet ile ilgili ödemenin ise davalının muvafakati ile ötelendiği, davacının sözleşmeden haklı sebeple dönme hakkının olduğu, davalı ... vekili tarafından sunulan protokol içeriğinden anlaşıldığı üzere dava konusu taşınmazın bulunduğu projenin davalı Banka tarafından finanse edildiği ve davacının kullandığı kredinin bağlı kredi niteliğinde olduğu kabul edildiğinden gerek taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin, gerekse kredi sözleşmesinin feshine, davacının dava tarihine kadar ödemiş olduğu bedelin iadesine, fazlaya dair maddi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesinin kararından sonra davacı ile davalı ... Şirketi arasında tapu devir ve katılım bedeli ödeme protokolü düzenlenmiş olup, dava konusu taşınmaz 30.12.2022 tarihinde satış edinme sebebine istinaden davacı ... adına tapuya tescil edildiğinden davacının tapu iptali, tescil davası konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, taraflar arasında akdedilen 21.01.2016 tarihli sözleşmede teslim tarihinin 30.04.2017 olarak belirlendiği, satmayı vaat edenin bağımsız bölümü mücbir nedenler ve mevsime bağlı gecikmeler dışında belirtilen tarihe kadar tamamlayarak anahtar teslim olarak teslim edileceğinin kararlaştırıldığı, dava tarihine kadar taşınmazın davacıya teslim edilmediği, teslimin dava tarihinden sonra gerçekleştirildiği, davacı vekilince konut teslim tutanağının dosyaya sunulduğu, sözleşme ile bağımsız bölümün sözleşmede belirtilen süre içinde teslim edilmediği taktirde sürenin bitiminden sonraki her ay için ceza-i şart ve aylık kira bedeli toplamı olarak peşin sözleşme bedelinin % 02'si oranında ceza-i şart ödenmesinin kararlaştırıldığı, teslim tarihinden dava tarihi 06.04.2018'e kadar davacının 11 aylık ceza-i şart talep edebileceği, bu nedenle 13.596,00 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı ... Katılım Bankası A.Ş. aleyhine açılan ceza-i şart alacağı talebinin ise davalı Banka sözleşmenin tarafı olmadığından ve davalı Bankadan ceza-i şart talep edilemeyeceğinden reddine, davacının satış bedelinden bakiye 463.500,00 TL'yi davalı Bankadan 20.01.2016 tarihli 96 ay vadeli bağlı konut kredisi kullanmak suretiyle ödediği, bağlı kredi ödemesinin devam ettiği işbu bağlı krediye istinaden taşınmazın tapu kaydına davalı Bankanın alacaklı davalı satıcı Şirketin borçlu olduğu ipotek tesis edildiği, davalı Bankanın yazı cevabı ile davacının davalı Bankaya anapara + kâr payı borcu toplamının 264.759,11 TL olduğunun bildirildiği, davacı tarafça kredi borcunun depo edildiği, ipoteğe konu borcun bakiyesi depo edildiğinden ipoteğin fekkine, depo edilen bedelin nemaları ile birlikte davalı Bankaya ödenmesine, davalı ... Şirketinin taşınmazı haklı ve yasal bir neden olmaksızın teslim etmediği ve tapu devrini gerçekleştirmediği, aleyhine dava açılmasına sebebiyet verdiği sabit olmakla davalı ... Şirketinin harç, yargılama gideri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulmasına, davacı ile davalı Banka arasında bağlı kredi ilişkisi bulunduğu, davacının davalı Bankadan 463.500,00 TL bağlı kredi kullandığı ve dava tarihi itibarıyla davacının bağlı krediden kaynaklanan borcunun ve ödemelerinin devam ettiği, davalı Bankanın dava açılmasına sebebiyet vermediği, davalı Banka aleyhine açılan ipoteğin fekki davasında davacının haklı olmadığı gerekçesiyle davacının yargılama giderleri ile vekâlet ücretinden sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; ipoteğin fekkine karar verildiği hâlde müvekkilinin vekâlet ücretinden sorumlu tutulduğunu, Banka lehine ekspertiz yapılmadan konulan ipoteğin usulsüz olduğunu, ipoteğin taşkın ipotek olduğunu, davalı Bankanın, arsa üzerinde koymuş olduğu krediyi her bir bağımsız bölüm için kullandırdığı kredi kadar arsa üzerindeki krediyi kaldırarak yerine vatandaşa sağladığı kredi miktarı kadar ipotek koyması gerekirken hem arsa üzerinde hem de vatandaşa verilen bağımsız bölüm üzerinde ipoteği kötü niyetle devam ettirdiğini, bağlı kredi olması nedeniyle Bankanın ceza-i şarttan sorumlu tutulması gerektiğini, ceza-i şartın davalılardan müteselsilen ve müştereken tahsili istenilmesi hâlinde bu talebin ayrı ayrı taleplermiş gibi değerlendirilemeyeceğini ve bu nedenle müvekkilinin yargılama gideri ve vekâlet ücretine mahkum edilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir. 2. Davalı ... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesince mücbir sebep ve beklenmeyen hâl değerlendirmesi yapılmamasının hatalı olduğunu, davalının temerrüde düşmüş olması dava şartı olarak düzenlendiğinden davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, ceza-i şart yönünden diğer davalı Bankanın da sorumlu tutulması gerektiğini, hükmedilen ceza-i şart miktarının ve davacı lehine hükmedilen vekâlet ücretinin fazla olduğunu, harç, yargılama gideri ve vekâlet ücretinden diğer davalı Bankanın da sorumlu tutulması gerektiğini, sözleşmenin değişen şartlara uyarlanmasına ilişkin taleplerinin değerlendirilmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil, ipoteğin fekki, ceza-i şart alacağı, olmadığı takdirde sözleşmenin feshi, ödenen bedelin tahsili istemlerine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ve davalı ... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı ve davalı ... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 20.02.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.