Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2023/3225 E. 2024/4055 K.

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/349 E., 2023/606 K. KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/95 E., 2021/818 K.

Taraflar arasındaki inançlı işleme dayalı tapu iptali ve tescil, ikinci kademede tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı duruşmalı olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 24.09.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen günde davalı vekili Avukat ..., karşı taraftan davacı vekilleri Avukat ... ve Avukat ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İşin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; yabancılar için yasal engelin bulunduğundan 195 ada 9 parsel (eski 93 ada 3 parsel) sayılı taşınmazın 06.05.2005 tarihinde müvekkili nam ve hesabına davalı tarafından satın alındığını, ... Noterliği huzurunda 07.02.2006 tarih ve 00825 yevmiye numaralı davalının imzasını taşıyan taahhütnamenin inanç sözleşmesi niteliğinde olduğunu ancak davalının halen taşınmazın devrini vermediğini, 26.02.2006 tarihinde de davalı ile eser sözleşmesi yaptıklarını, davalının bu sözleşme uyarınca davacı nam ve hesabına alınan yere iki adet villa yaptığını belirterek davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilini; bunun mümkün olmaması halinde taşınmazın keşif sırasında belirlenecek gerçek değerinin şimdilik 50.000,00 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesini, ilk iki talepleri kabul görmezse müvekkilinin davalıya toplamda ödemiş olduğu £358.800 İngiliz Sterlininin faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; hem eser hem de inanç sözleşmesinden doğan tüm taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacı tarafından dosyaya sunulan ödeme talimatlarının ödeme iddiasını ispat edemeyeceğini, davacı ile müvekkili arasında taşınmazın tapu kaydının devrine dair yükümlülük doğuran resmi bir sözleşme bulunmadığını, davalı tarafından gönderilmiş olan mesajların tarihi itibariyle mülga HUMK hükümlerine tabi olduğunu ve tanık dinletilemeyeceğini, kollukta alınan ifadelerin de ikrar olarak kabul edilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; "..... Noterliği'nin 07/02/2006 tarihli 00825 yevmiye numarasına kayıtlı işlemde davalı tarafın beyanlarının ikrar yerine geçtiği ve anılan noter senedinin aksinin davalı tarafından ispat edilemediği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu taşınmazın tapu kaydının tüm takyidatlardan ari olarak iptali ile davacı adına tesciline" karar vermiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı vekili; noter taahhütnamesinin davacı yönünden inanç ilişkisi olarak yorumlanmasının mümkün olmadığını, harici satış beyanı niteliğinde olduğunu, resmi şekilde yapılmadığından geçersiz olduğunu, taşınmazın üzerindeki yapıların davalı tarafından kendi imkanları ile yapıldığını, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını dile getirmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, inançlı işleme dayalı tapu iptali ve tescil ikinci kademede tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26 ncı maddesi. 3. Değerlendirme Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre inançlı işlemin varlığı benimsenmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak, HMK'nın 24 üncü maddesine göre hakim, iki taraftan birinin talebi olmaksızın kendiliğinden bir davayı inceleyemez ve karara bağlayamaz. Yine, HMK'nın 26 ncı maddesi uyarınca hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır, ondan fazlasına veya başka bir şeye hüküm veremez. Bu hükümlerin sonucu olarak, davada yer almayan kişilerin hakkını bertaraf edecek şekilde bir hüküm kurulması mümkün değildir. Mahkemece, davacı tarafından takyidatların kaldırılması istenmediği ve takyidat lehtarları davada taraf kılınmadığı halde takyidatlardan ari olarak tapunun davacı adına tesciline karar verilmesi hatalı olmuştur.

Bu husus kamu düzenini ilgilendirdiğinden res'en yapılan inceleme sonucunda takyidatlardan ari olarak tapu iptali ve tescil kararı verilmesi doğru görülmemiş, takyidatlarla yükümlü olarak davacı adına tescil hükmü kurulması gerektiğinden hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının REDDİNE;

2. Kamu düzeni gereği yapılan inceleme sonucunda temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

17.100,00 TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.