Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2021/8118 E. 2023/732 K. – Gaiplik

Taraflar arasındaki gaiplik davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; ortaklığın giderilmesi davasında taşınmaz hissedarlarından Niyazi Altınel, Hüseyin Abbas, Şengül Önal, Namık Şengün, Günay Acıçimen, Kadir Cemal Dinçdoğan, Naci Salmaner, Nurettin Arslan, Abdulkerim Göktürk ve Zehra Başaran'ı temsil etmek üzere Gebze Mal Müdürü ...'ın kayyım olarak atandığını, Sulh Hukuk Mahkemesinin ortaklığın giderilmesi dosyasına konu taşınmazın ihaleyle satıldığını, satış sonucu elde edilen gelirden parsel hissedarlarının hisselerine isabet eden miktarların 3561 sayılı Mal Memurlarının kayyım tayin edilmesine dair kanun gereğince hesaba yatırıldığı tarihten itibaren Defterdarlık bünyesinde kurulu Kayyımlık Bürosu tarafından idare edildiğini, yapılan satış sonucunda hissedarların hisselerine düşen ve kayyımlık tarafından idare edilen paranın 10 yıllık yönetilme süresinin sona erdiğini beyanla Defterdarlık Kayyımlık Bürosu tarafından yönetilen paranın Hazineye intikaline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Gebze Sulh Hukuk Mahkemesinin 12.06.2003 tarih ve 2003/659 Esas , 2003/764 Karar sayılı dosyasında atanan kayyımın yönetim kayyımı olmadığı, ortaklığın giderilmesi davası için atanan temsil kayyımı niteliğinde olduğu ve TMK'nın 588 inci maddesinde aranan şartın gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Ortaklığın giderilmesi davasında, mahkemenin "temsil kayyımı olarak tayinine" şeklinde bir belirtme yapmadığı, her ne kadar kayyımlık kararının gerekçesinde temsil edilmek üzere denilmiş ise de, temsilden kastın 3561 sayılı Yasa uyarınca gerekli işlemlerin yerine getirilmesi olarak anlaşılması gerektiğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın ... açılması nedeniyle yargılamanın görülebilirlik koşulu olan taraf teşkilinin sağlanmadığı; davanın kayıt malikine ya da kayyım atandı ise kayyıma veyahut da kayıt maliki ölmüş ise son mirasçılarına, kayıt maliki mirasçı bırakmadan ölmüş ise son mirasçı Hazineye ihbar edilmesinin ya da davaya dahil edilmesinin de bu kişilere taraf sıfatı kazandırmayacağı gözetilerek davanın reddedilmesi gerektiği; her ne kadar yerel mahkemece davanın esasına girilerek davanın reddine karar verilmiş ise de, sonuç itibarıyla verilen ret kararının yerinde olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesindeki başvuru nedenleriyle hükmü temyiz etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, TMK'nın 588 inci maddesi gereğince gaiplik ve malvarlığının Hazineye intikali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, “Olağanüstü zamanaşımı” başlıklı 713 üncü maddesi şöyledir: "Sağ olup olmadığı bilinmeyen bir kimsenin malvarlığı veya ona düşen miras payı on yıl resmen yönetilirse ya da malvarlığı böyle yönetilenin yüz yaşını dolduracağı süre geçerse, Hazinenin istemi üzerine o kimsenin gaipliğine karar verilir. Gaiplik kararı verilebilmesi için gerekli ilân süresinde hiçbir hak sahibi ortaya çıkmazsa, aksine hüküm bulunmadıkça, gaibin mirası Devlete geçer. Devlet, gaibe veya üstün hak sahiplerine karşı, aynen gaibin mirasını teslim alanlar gibi geri vermekle yükümlüdür." 3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 08.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.