Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2024/3039 E. 2025/3575 K.

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/2581 E., 2024/1449 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Diyarbakır 10. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/206 E., 2021/319 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilin ..... Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından ihale edilen 24 derslikli ilkokul ve 24 derslikli ortaokulu yapımı işinin yüklenicisi olarak çalıştığını, davalı idarenden kaynaklanan sebeplerden dolayı imalâtlara 2019 yılı içerisinde başlandığını ve işin süresinde bitmediğini, müvekkil ile davalı İdare arasında imzalanan sözleşmenin bedelinin 16.790.000,00 TL olduğunu, sözleşmeye konu iş için en az sözleşme bedelinin % 86 oranında ödeneğin bulunması gerektiğini ancak idarenin yeterli ödenek ayırmadan ihaleye çıkması sebebiyle süre uzatım kararı verildiğini, süre uzatım kararı kapsamında fiyat farkı alacakları olduğunu belirterek, 1.690.930,12 TL tutarlı 6 no'lu hakedişe ilişkin fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 2.500,00 TL fiyat farkının hakediş ödemesinin yapıldığı 23.06.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 1.464,857,15 TL tutarlı 7 no'lu hakedişe ilişkin fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 2.500,00 TL fiyat farkının hakediş ödemesinin yapıldığı 24.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlkite 1.537.204,27 TL tutarlı 8 no'lu hakedişe ilişkin fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 2.500,00 TL fiyat farkının hakediş ödemsinin yapıldığı 07.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve 3.558.075,41 TL tutarlı 9 no'lu hakedişe ilişkin fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 2.500,00 TL fiyat farkının hak ediş ödemsinin yapıldığı 08.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu yapım işine ait sözleşmenin anahtar teslimi götürü bedel sözleşme niteliğinde olduğunu, sözleşme imzalandıktan sonra verilen veya verilecek bir fiyat farkı veya ek iş bedeli 4734 sayılı Kamu İhale Kanun'un temel ilkeleri olan saydamlık ve serbest rekabet ve uygun bedel gibi unsuları ortadan kaldırdığını, davacı söz konusu iş için verdiği teklif mektubunda sözleşme tasarısı ekini, şartanemleri, projeleri, vaziyet planlarını, fiyat tekliflerini ve diğer tüm doküman ve belgeleri kabullendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 17.12.2018 tarihli sözleşmenin 8. maddesine göre Yapım İşleri Genel Şartnamesinin sözleşmenin eki olduğu, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 40. maddesinde, yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu “idareye verilen .....tarihli dilekçemde yazılı ihtirâzi kayıtla..” cümlesini yazarak imzalaması gereklidir.... bu şekilde itiraz edilmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı... düzenlemesine yer verildiğini, kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesine ilişkin 40. maddesi hükmünce, ...yüklenicinin itirazı olduğu takdirde itirazlarını 39. maddesindeki usuller çerçevesinde dilekçe ile idareye bildirir, düzenlemesine yer verildiğini, davacı tarafından usulüne uygun şekilde hakedişe itiraz edilmediği ve bu bedenle hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağından süre uzatımından kaynaklanan fiyat farkı talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; sözleşmenin imzalandığı tarihte ve dava tarihinde yürürlükte bulunan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin "Geçici hakediş raporları" başlıklı 40. maddesinde ve kanun yoluna başvuru tarih itibarıyla yürürlükte bulunan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin "Geçici Hakediş Raporları" başlıklı ilgili 39. maddesinde, "..e) Yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu taktirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceğ ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunun "idareye verilen .. Tarihli dilekçemde yazılı ihtirazi kayıtla cümlesini yazarak imzalaması gereklidir. Eğer yüklenicin, hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok on gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorundadır. Yüklenici itirazlarını bu şekilde bildirmediği taktirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır. Hükmü bulunduğunu, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin "Hakediş ödemeleri başlıklı 42. maddesi de aynı hükmü ihtiva etmekte iken Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 17.12.2020 tarih ve Y.D. İtiraz no: 2020/585 sayılı kararı ile düzenlemenin yürürlüğünün durdurulduğunu, bu hususun Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. Maddesinin 2 no'lu dipnotunda belirtildiğini, ilgili hükmün iptali için Danıştay 13. Dairesi'nde iptal davası açıldığını, açılan davanın sonucu araştırılması gerektiğini, hizmet alımları için İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından hukuka aykırı bulunan hükmün yapım işleri için hukuka aykırı bulunmaması imkân dahilinde olmadığından inceleme konusu kararın hukuka aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan fiyat farkı alacağı istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine , Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.