Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2024/2687 E. 2025/2627 K.

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/323 E., 2024/367 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 8. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/135 E., 2022/173 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 26.11.2018 tarihli Kamu İhale Sözleşmesi kapsamında Konya ili Selçuklu ilçesi 205 06... parsel sayılı 6.123,92 m² sahalı vakıf taşınmazının 25 yıl süreyle davacı şirket tarafından özel eğitim tesisi yapımı karşılığı kiralandığını, yapım tamamlandıktan sonra ise müekkilini bu özel eğitim tesisini işleteceğini, yapı inşaat süresinin ise 3 yıl olarak belirlendiğini, 573.000,00 TL tutarında teminat gösterildiğini ve aylık kira ödemelerine başlanılmış ise de önce piyasada ani kur artışına dayalı büyük dalgalanmalar, peşinden de bütün dünyayı etkileyen salgın hastalık pandemi nedeniyle ortaya çıkan ekonomik öngörülmezlik karşısında müvekkilinin söz konusu inşaatın yapımına başlayamadığını, davacının Cumhurbaşkanlığının 2020/5 sayılı Genelgesinden yararlanmak için davalıya başvurmuşsa da hukuka aykırı olarak davalı idare tarafından fesih talebinin reddedildiğini, Genelge kapsamında ise fesih yapılmadığını sadece süre uzatımı verebileceğinin idare tarafından belirtildiğini, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın görüşünün alınmadığını, davalı idare tarafından davacıya inşaata başlaması aksi halde sözleşmenin tek yanlı olarak feshedileceğine ilişkin ihtar gönderildiğini, netice itibariyle sözleşmenin davalı tarafından feshedilerek tüm kira alacaklarının tahsil edildiğini, ayrıca 573.000,00 TL'lik teminatın gelir olarak kaydedildiğini, bu sebeple 26.11.2018 tarihli Kamu İhale Sözleşmesi'nin tek yanlı feshinin haksız fesih olduğunun tespitini, irat olarak kaydedilen teminat bedelinin ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; sözleşmenin 10. maddesinde belirtilen sözleşmenin sonlandırılması şartlarının oluşmadığını, ifa imkansızlığının bulunmadığını, ihaleyi alan davacının iki yıla yakın süreyle davalıya proje dahi sunmadığını ve işi sürüncemede bıraktığını, pandeminin işin kapsamında olan projelendirme ve inşaat işlerinin ifasına engel bir durum oluşturmadığını, müvekkili kurumun ihtarına rağmen çalışmalara başlanılmaması, yer teslimi tarihi 04.12.2018 olan işin 3 yıllık süresinin 2 yıldan fazla bölümünün geçmesine rağmen idareye herhangi bir çalışma sunulmamış olması ve iş bitim tarihi olan 04.12.2021 tarihi itibariyle işin bitirilmesinin mümkün olmaması nedeniyle bahse konu işin sözleşmesinin fesih edilmesinin uygun olacağı yönünde kontrollük raporunun idarenin teknik elemanları tarafından sunulduğunu, 01.03.2021 tarihli ... numaralı komisyon kararı ile fesih kararı alınarak davacıya tebliğ edildiğini, teminatın iadesi talebinin haksız ve iyiniyet kurallarına açıkça aykırı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirket sözleşme konusu işe ilişkin bir çalışma yaptığına ilişkin delil sunmadığı, dosya kapsamından işin ifasının imkansız hale geldiğine ilişkin bir tespit yapılmadığı, ayrıca davacının sözleşme kapsamında ihaleye başlama süresi ile pandemi başlangıcı tarihi arasında inşaat yapımına dair herhangi bir proje sunmadığı gibi inşaata başladığına dair bir delil de sunmadığı, davacının inşaata başlamadığı, herhangi bir geçici kabul de almadığı, pandemi sürecine kadar işe başlamayan davacının Cumhurbaşkanlığının 2020/5 sayılı Genelgesi'nden de faydalanamayacağı nazara alınarak, feshin haklı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde: a. Davacının mücbir sebepler yüzünden inşaata başlayamadığını, Cumhurbaşkanlığı'nın 2020/5 sayılı Genelgesi kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın görüşü alınmaksızın davalı tarafından peşinen fesih yetkisini kullanılmayacağının bildirilmesinin hukuka aykırı olduğunu, fesihle ilgili değerlendirme yapılmaksızın süre uzatım kararı verildiğini, süre uzatım kararını da aynı gerekçelerle verdiği için çelişki oluştuğunu,

b. Taraflı ve objektif olmayan bilirkişi raporunun hükme esas almaya elverişli olmadığını, bilirkişi raporuna itirazlarının karşılanmadığını,

c. Sözleşmenin 10.5. maddesi gereği sözleşmenin feshi için işe başlanmamış olması gerektiğini, bu durumun davacının lehine olduğunu, sözleşmenin fesih şartlarının olduğunu, teminatların irat kaydedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, taraflar arasında imzalanan Kamu İhale Sözleşmesi'nin tek yanlı feshinin haksız fesih olduğunun tespiti ile irat kaydedilen teminat mektubu bedelinin iadesi istemin istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.