Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2024/2586 E. 2025/2058 K.

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/776 E., 2024/1002 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2023/340 E., 2024/92 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davada davalı-birleşen davada davacı İzmit Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü vekilince duruşmasız, asıl ve birleşen davada davada davacı-birleşen davada davalı ... vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 15.05.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen günde asıl ve birleşen davada davalı-birleşen davada davacı ... vekili Avukat .... ile asıl ve birleşen davada davacı-birleşen davada davalı İzmit Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü vekili Avukat ...'nın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı ... arasında düzenlenen 06.06.2016 tarihli sözleşme ile su türbini temini ve montajı işinin kararlaştırıldığını, işin süre uzatımına rağmen bitirilememesi nedeniyle 16.10.2018 tarihinde sözleşmenin feshedildiğini, müvekkilinin kalan işi başka bir firmaya yaptırmakla zarara uğradığını ileri sürerek, 561.311,60 TL’nin 16.10.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 01.07.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 1.342.692,92 TL'ye yükseltmiştir. 2. Birleşen Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/371 Esas sayılı dava dosyasında davacı yüklenici vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında düzenlenen sözleşme gereğince yapılması gereken yer tesliminin usulüne uygun şekilde yapılmadığını, buna rağmen yeterli süre uzatımı verilmeden sözleşmenin haksız şekilde feshedildiğini ileri sürerek, sözleşmenin feshinin haksız olduğunun tespitine, haksız fesih ve sözleşmeye aykırılık nedeni ile müvekkilinin uğramış olduğu zararlar ile eksik ödenen hakedişten kaynaklanan alacağının fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10.000,00 TL kısmının ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. 3. Birleşen Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/554 Esas sayılı dava dosyasında davacı iş sahibi vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında düzenlenen sözleşme gereğince davalı tarafından düzenlenen 36.000,00 EURO bedelli kesin teminat mektubunun sözleşmenin feshi nedeniyle nakde çevrilerek irat kaydedildiğini, güncelleme tutarı ile alınan kesin teminat arasındaki farkın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının sözleşme konusu işin geç teslimine sebebiyet verdiğini, iş yeri teslimi yapılmış gibi görünse de gerçekte teslimin daha sonraki bir tarihte yapıldığını, işin yapılacağı yerin hazırlanmadığını, müvekkilinin kusurunun bulunmamasına rağmen ek süre verilmediğini, davacı idarenin menfi zararının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. 2. Davalı iş sahibi vekili birleşen davada cevap dilekçesinde; sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, davacının alacağının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. 3. Davalı yüklenici vekili birleşen davada cevap dilekçesinde; sözleşmenin feshinde müvekkilinin kusuru olmadığını, sözleşmenin haksız feshedildiğini, işin gecikmesinde davacı idarenin kusurunun bulunduğunu, ticari faiz talebinin haksız olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; sözleşmenin eki olan genel teknik şartnamenin işin kapsamını belirleyen maddesi kapsamında davalı yüklenicinin beton zeminin hazırlanmasında davacı iş sahibine taslak ve detay projelerini geç vermesi nedeni ile gecikme yaşattığı, beton kaide inşaat işinin geç yapılmasının yüklenicinin montaj ekipmanlarını hazırlamasına engel bir durum oluşturmadığı, yer tesliminin 14.11.2017 tarihinde yapıldığı, işin ek süre dahil 23.12.2017 tarihinde bitirilmesi gerekirken süresinde bitirilmemesi nedeni ile davacı tarafça 16.10.2018 tarihinde ihalenin feshedildiği, davacı iş sahibinin sözleşmenin feshinde haklı olduğundan menfi zararlardan olan iki ihale arasındaki farkı davacının yükleniciden talep edebileceği, birleşen 2019/371 Esas sayılı dava bakımından davalıya bakiye 369.549,6 TL iş bedelinin ödenmesi gerektiği, birleşen 2019/554 Esas sayılı dava bakımından güncellenen tutar ile kesin teminat arasındaki farkın 163.192,76 TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 1.062.660,00 TL'nin 561.311,60 TL'sinin dava, 501.348,40 TL’nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, birleşen Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/371 Esas sayılı dava dosyası bakımından davanın kısmen kabulüne, 5.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline, birleşen Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/554 Esas sayılı dava dosyası bakımından davanın kısmen kabulüne, 163.192,76 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sözleşme konusu iş için gerçek yer tesliminin 14.11.2017 tarihinde yapıldığı ve verilen sürelere rağmen işin tamamlanmadığı, beton kaide inşaat işinin geç yapılması, yerin geç teslim edilmesinin yüklenicinin montaj ekipmanlarını hazırlamasına engel bir durum oluşturmadığı, işin bitim tarihi olan 23.12.2017 tarihinden fesih kararı alınan 16.10.2018 tarihine kadar 297 gün geçmiş olmasına rağmen işin bitirilmediği, iş sahibinin sözleşmeyi fesih kararında, kesin teminatı gelir kaydetmekte ve iş genel hükümlerine göre tasfiye edileceğinden zararını istemekte haklı olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı idarenin davalı firmanın edimini yerine getirmemesinden dolayı idarenin ikinci ihalede oluşan fiyat ile ilk ihalede davalı firmanın vermiş olduğu tekliften sonraki en avantajlı teklif arasındaki farkın dikkate alınarak hesaplanma yapıldığı, sözleşmenin götürü bedelli olduğu gözetilerek sözleşme kapsamına göre yüklenicinin gerçekleştirdiği imalatın ayıp ve eksiklikler dikkate alınmak suretiyle fiziki gerçekleşme oranı yüzde olarak belirlenerek bu oranın götürü bedele uygulanması suretiyle belirlenen iş bedelinden yapılan ödemeler de düşürülerek yüklenicinin toplam 376.851,11 TL ödenmeyen hakedişinin olduğu belirlemesinde isabetsizlik bulunmadığı, davacının 28.09.2022 tarihli celsede alacak taleplerini 5.000,00 TL olarak belirlediği ve yargılama aşamasında talebini ıslah etme imkanı bulunduğu halde ıslah etmediği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, belirlenen yöntemle belirlenen güncelleme farkı bedeline hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin asıl davaya ve Birleşen Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/371 Esas sayılı davaya ilişkin ilişkin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine, davacı iş sahibi vekilinin birleşen Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/554 Esas sayılı davaya ilişkin reddedilen kısma yönelik istinaf başvurusunun usulden reddine, davalı ... vekilinin birleşen Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/554 Esas sayılı davaya ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1-Davacı-birleşen davada davalı iş sahibi vekili temyiz dilekçesinde; asıl dava bakımından; işin tamamlanma oranının çok yüksek hesaplandığını, döviz kurunun yanlış uygulandığını, birleşen 2019/371 Esas sayılı dava dosyası bakımından tasarım proje bedelinin ayrıca ödenmesine karar verilmesinin hatalı olduğunu, bu iş için sözleşme ve eklerinde herhangi bir bedel öngörülmediğini beyan etmektedir. 2-Davalı-birleşen davada davacı yüklenici vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi heyetinde kamu ihale uzmanı bilirkişinin yer alması gerektiğini, bu kapsamda dosyaya kazandırılan uzman mütalaasının değerlendirilmediğini, sözleşme konusu işi de kapsayan tüm işin hangi tarihte bitirileceğinin tespit edilmediğini, birleşen 2019/371 Esas sayılı dava dosyası bakımından mahkemece bedel artışı için süre verilmeden karar verildiğini, hesaplamaya itiraz edildiği halde ek rapor alınmadığını, sözleşmenin haksız feshedildiğini, gerekli süre uzatımının verilmediğini, fesih öncesi yapılacak tespite müvekkilinin davet edilmediğini, sözleşmenin götürü değil birim fiyatlı olduğunu, iş bedelinin eksik hesap edildiğini, asıl davada davacının zararının bulunmadığını, birleşen davada teminat güncelleme farkı istenemeyeceğini beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, asıl ve birleşen davada iş sahibinin uğramış olduğu menfi zarar ile sözleşmenin feshi nedeniyle irat kaydedilen teminat bedelinin güncelleme farkının, davacı yüklenici tarafından açılan birleşen Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/371 Esas sayılı dava dosyasında ise sözleşmenin haksız feshedildiğinin tespiti ile haksız fesih nedeniyle uğranılan zararların ve bakiye iş bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davacı-birleşen dosyada davalı yararına takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalı-birleşen dosyada davacıdan alınarak davacı-birleşen dosyada davalıya verilmesine, Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davalı-birleşen dosyada davacı yararına takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacı-birleşen dosyada davalıdan alınarak davalı-birleşen dosyada davacıya verilmesine, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden taraflara yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,15.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.