Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2023/4486 E. 2024/2791 K.

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1901 E., 2023/1698 K. vekili Avukat ... DAVA TARİHİ : 15.12.2022 HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2022/1364 E., 2023/489 K. - K A R A R - Davacı vekili, kooperatif yönetim kurulunca alınan kararın müvekkilinin 257.019,00 TL üyelik borcu bulunduğunu, bahisle müvekkiline tebliğ edildiğini, söz konusu yazıya süresi içerisinde itiraz edildiğini, müvekkilinin davalı kooperatife üyelikten kaynaklanan tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davalı tarafından kendisine daire isabet ettirildiğini, müvekkilinin tapusunu aldığını, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na eklenen geçici 11. madde ile düzenleme yapıldığını, müvekkilinin üyelikten kaynaklı herhangi bir borcunun bulunmadığının açık olduğunu ileri sürerek; davanın kabulü ile, müvekkilinin davalı kooperatife herhangi bir borcu olmadığının tespitine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili; müvekkili kooperatifin aidat borcu bulunmayan hiçbir üyeye borçlandırıcı işlem yapmadığını, geçici 11. maddenin Anayasa'ya aykırı olduğunu, düzenlemenin eşitlik ilkesini yok saydığını ve tüm finansal düzeni bozduğunu, müvekkilinin inşaatları etaplar halinde yapmadığını savunarak, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince 7410 sayılı Çevre Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2. maddesi ile 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na eklenen geçici 11. maddesinin Anayasa Mahkemesi'nin 16/02/2023 tarihli, 2022/126 Esas, 2023/29 Karar sayılı ilamı ile iptaline karar verildiği gerekçesi ile davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi tarafından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı süresinde davacı vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. Davacı, davalı kooperatife borcu olmadığına ilişkin dava açmış, mahkemece davalı kooperatif aleyhine açılan davanın dayanağı olan 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na eklenen geçici 11. maddedeki yasal düzenlemenin, yargılama devam ederken Anayasa Mahkemesi'nin 16.02.2023 tarihli, 2022.126 Esas, 2023.29 Karar sayılı kararı ile iptal edildiği ve iptal kararının 09.03.2023 gün ve 32127 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girdiği davanın bu suretle konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Davacının talebi, davalı kooperatife borçlu olmadığının tespitine ilişkin olup, dava tarihi itibariyle davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararı vardır. Anayasa Mahkemesi'nin anılan iptal kararı, dosyanın esasının mahkemece incelenmesine engel değildir. Zira 6100 sayılı HMK'nın 33. maddesine göre hakim Türk hukukunu re'sen uygular. Bu nedenle mahkemece tarafların gösterdiği hukuki sebep ile bağlı olmaksızın somut uyuşmazlığa uygun olan hukuki müessese ve ilgili kanun hükümleri belirlenerek uyuşmazlığın doğru hükümlere göre çözümlenmesi gerekir. Bu açık düzenleme karşısında tarafların, iddia ve savunmalarının dayanağı olarak farklı bir yasa kuralına dayanmış olmaları veya uyuşmazlığın hukuki sebebini oluşturan yasa kuralına dayanmamış olmaları tarafların lehine veya aleyhine sonuç doğurmaz ve bu konuda usuli kazanılmış hak doğduğundan da söz edilemez. Mahkemece işin esasına girilerek gerekli inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden, kararın bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesi kararı ile bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle HMK'nın 373/1. maddesi gereğince Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi kararı KALDIRILARAK; Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2022/1364 Esas, 2023/489 Karar sayılı kararın BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 19.09.2024 gününde oy birliğiyle karar verildi.