Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2022/5071 E. 2023/4285 K.

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi SAYISI : 2019/388 E., 2022/161 K.

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın, davacılar ....ve ....yönünden açılmamış sayılmasına, davacılar Hürü ve İsmail yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı kooperatif tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 18.12.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir..

Belli edilen günde davalılardan S.S. Hazan Konut Yapı Kooperatif vekili Avukat ..., davalı ...Tekstil ve Giyim San. Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ... ile davacılardan ... vd. vekili Avukat ..., davacı asil ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılar arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca, davalı yüklenici şirketin kendisine isabet eden dairelerin bir kısmını müvekkillerine sattığını, dairelerde oturulmaya başlandığını, inşaatın büyük oranda tamamlandığını, davalı arsa sahibi kooperatifin tapuları devretmeye yanaşmadığını ileri sürerek, dava konusu dairelerin davalı kooperatif adına olan tapu kayıtlarının iptali ile her bir dairenin satın alan davacı adına tesiciline, iptal ve tescil mümkün olmaz ise dairelerin dava tarihindeki değerleri tespit edilerek, her bir dairenin sözleşme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ayrı ayrı ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP 1. Davalı kooperatif vekili cevap dilekçesinde; davacıların hak iddia etttiği dairelerin, işin bitirilmesinin teminatı olarak müvekkili kooperatif uhdesinde bırakıldığını, davalı yüklenici şirketin edimlerini yerine getirmediğini, müvekkiline düşen dairelerin teslim edilmediğini, sözleşmenin açtıkları dava üzerine ileriye etkili olarak feshine karar verildiğini, davacıların yükleniciden temlik aldıkları şahsi hakkı müvekkiline karşı ileri süremeyeceklerini savunarak, davanın reddini istemiştir. 2. Davalı ... Teks. Giym. San. Ltd. Şti. vekili, davacıların satış bedelinin bir kısmını ödemediklerini, arsa sahibi kooperatif tarafından sözleşme feshedildiğinden inşaata devam edilemediğini, davacıların husumeti tapu devri yapmakla yükümlü olan arsa sahibi kooperatife yöneltmeleri gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 12.06.2013 tarihli ve 2008/409 Esas, 2013/1478 Karar sayılı kararı ile yüklenici tarafından yapılan imalatın %85 seviyesinde olduğu, arsa sahibi kooperatif tarafından bir başka mahkemede açılan dava sonucunda sözleşmenin feshine karar verildiği, inşaattaki eksiklikler nazara alındığında, davacıların tapu iptal ve tescil taleplerinin yerinde olmadığı, ancak ödedikleri bedelleri yüklenici şirketten talep edebilecekleri gerekçesiyle, davalı kooperatif aleyhine açılan tapu iptal tescil ve alacak davasının reddine, davalı yüklenici şirket aleyhine açılan alacak davasının kabulü ile dava konusu bedellerin davalı yüklenici şirketten tahsiline, davacı ...’ın alacak davasının reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davacılar vekilince temyiz isteminde bulunulmuş, Yargıtay 14. Hukuk Dairesi’nin 07.05.2018 tarih ve 2018/1664 Esas, 2018/3539 Karar sayılı ilamıyla, sair temyiz itirazlarının reddine, davacı ...’ın kısmi ödemesinin de davalı yüklenici şirketten tahsiline karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulmuş, bozma kararına karşı, davacılar ... ve ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 12.06.2019 tarihli ve 2018/5073 Esas, 2019/5125 Karar sayılı kararıyla, mahkemece fesih dosyasındaki raporlardaki inşaat seviyesi esas alınarak hüküm kurulmuş ise de yüklenicinin dava sürerken inşaatlara devam ettiği, 25.01.2010 tarihli bir delil tespiti üzerine alınan raporda, arsa sahibi kooperatife isabet eden parsellerdeki inşaatların yaklaşık %90’lar seviyesinde olduğunun tespit edildiği, dosya kapsamında yüklenici şirkete isabet eden taşınmazların seviyesi konusunda hiç rapor alınmadığı, bu durumda, tüm parsellerdeki inşaat seviyesi belirlenerek, inşaatın arsa sahibince reddedilemeyecek bir seviyede olduğu tespit edilerse, varsa eksik işlerin bedelinin depo edilmesi için davacı tarafa süre verilmesi, bedel depo edilirse davacılar Emin, Hürü, Vedat ve İsmail yönünden tapu iptal ve tescili davasının kabulüne kararı verilmesi, davacı Selahattin yönünden ise satış bedelinden ödemediği kısmı depo etmesi halinde kabul karar verilmesi, eksik işler bedeli depo edilmediği veya inşaatın kabul edilebilir bir seviyede olmadığının tespit edilmesi halinde ise tapu iptal ve tescil talebinin reddi ile yüklenici şirkete karşı açılan bedel talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiği belirtilerek, daha önceki bozma kararı kaldırılarak, mahkeme kararı davacılar yararına bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile inşaatın tamamlanma seviyesinin %92 düzeyinde olduğu, inşaattaki eksiklikler, iskan ruhsatı masrafları ve davalı arsa sahibi kooperatifin icra takibine konu alacakları dikkate alındığında, yüklenici şirketin arsa sahibine olan borcunun 1.259.652,46 TL olduğu, arsa sahibinin uhdesinde yükleniciye ait 6 daire bulunduğu, dava konusu 1 ve 7 no.lu dairelerin bedeli düşüldüğünde, kalan 4 dairenin arsa sahibi kooperatifin tüm alacaklarını karşılayacak düzeyde olduğu, bu nedenle depo emri çıkarılmasına gerek görülmediği, davacılar ... ve ...’nun tapu iptali ve tescil istemlerinin yerinde olduğu, davacılar vekilinin diğer davacılar bakımdan davayı takip etmeyeceklerini bildirdiği gerekçesiyle, davacılar ..., ... ve ... yönünden davanın açılmamış sayılmasına, diğer davacıların tapu iptal ve tescil istemlerinin kabulü ile 1 no.lu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tesciline, 7 no.lu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı kooperatif vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı kooperatif vekili temyiz başvuru dilekçesinde; müvekkili ile yüklenici şirket arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin mahkeme kararıyla ileriye etkili olarak feshedildiğini, bu karar ile yüklenici şirketin müvekkilinden bir alacağı kalmadığını, yüklenicinin yaptığı imalat oranına göre hak kazandığı daireleri üçüncü kişilere sattığını, yine yüklenici şirketin bu davada hüküm altına alınan cezai şart alacağını yapılan takibe rağmen ödemediğini, yüklenicinin edimlerininin teminatı olarak belirlenen dava konusu altı adet dairenin arsa sahibi kooperatifin uhdesinde kaldığını, bilirkişi raporunun aksine yüklenici şirketin 30 daire değil 39 daire aldığını, 4,5 ve 6 no.lu parsellerde inşa ettiği bu dairelerin 30 tanesinin tapusunu sattığı üçüncü kişilere devrettiğini, kalan 9 daireyi ise yapı kayıt belgesine bağlayarak harici sözleşlemeler ile sattığını, bilirkişinin bu konuda mahkemeyi yanıltıcı rapor hazırladığını, 4, 5 ve 6 no.lu parsellerde kooperatif adına kayıtlı daire bulunmadığını, yine rapor içeriğine göre, kooperatif uhdesinde kalan 2 no.lu parseldeki 2,3,5 ve 9 no.lu dairelerin bedelleri toplamı 1.150.788,92 TL olup kooperatifin toplam alacağı 1.259.652,46 TL olarak hesaplandığında elde kalan dairelerin tüm alacağı karşılamaya da yeterli olmadığını, ayrıca eksik ve ayıplı işlerin güncel değerlerinin tespit edilmediğini, yüklenicinin teminat dairelerini iskan alınmadan üçüncü kişilere satmasının sözleşmeye aykırı olduğunu, yüklenici şirketin 2006 yılından sonra hiç bir imalat yapmadığını, feshin kesinleştiği tarihe kadar imalat yaptığı kabul edilerek imalat seviyesi tespit edilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, yükleniciden temlik alınan şahsi hakka dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3/2. maddesi atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428, 438/7,8,9. maddeleri ile 439/2. maddesi

3. Değerlendirme 1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanunun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı kooperatif vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Yargıtay duruşmasında vekilleri hazır bulunan davacılar ... ve ... lehine takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin, davalılardan tahsili ile adı geçen davacılara ödenmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

18.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.