Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/770 E. 2026/10419 K.

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI: 2025/289 Esas, 2025/441 Karar KARAR: Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, Ümraniye ilçesi, ... Mahallesi 1 26... parsel sayılı taşınmazın ... Sokak ve ... Sokağı kısmına yol ve tretuvar yapımı nedeniyle el atıldığını ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında kısmen yol alanı, kısmen ilköğretim tesis alanında kalan taşınmaza kamulaştırmasız el atılması nedeniyle belirlenecek taşınmaz bedelinin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; belirsiz alacak davası ya da kısmi dava açılmasında hukukî yarar bulunmadığını, idari yargının görevli olduğunu, davanın husumetten reddi gerektiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmaza idarece el atılmadığını, davanın idare mahkemesinin görevinde olduğunu, davanın husumetten reddi gerektiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 08.12.2022 tarihli ve 2020/673 Esas, 2022/794 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 12.07.2024 tarihli ve 2023/415 Esas, 2024/1305 Karar sayılı kararı ile kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki taşınmaza, mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre el atma bedelinin davalı idarelerden sorumlu oldukları alanlara göre tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi husumetin doğru yöneltildiği, taşınmazın bilirkişi raporunda belirlenen niteliğine göre belirlenen bedelin uygun olduğu, Anayasa Mahkemesinin 28.07.2022 tarihli kararı ile 30.11.2023 tarihli ve 2023/101 Esas, 2023/207 Karar sayılı iptal kararı da gözetilerek kamulaştırmasız el atma bedelinin kısmen reddi durumunda gerçek karşılık ve hakkaniyet ilkeleri gereği davalı idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmemesinin hukuka uygun olduğu, hükmün infazında tereddüt uyandıran hususlar mahallinde her zaman düzeltilebilecek nitelikte olup böylece mahkeme kararında usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davalı idareler vekillerinin yerinde görülmeyen istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1.Bölge Adliye Mahkemesinin 12.07.2024 tarihli ve 2023/415 Esas, 2024/1305 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dava konusu taşınmazın 20.11.2009, 25.03.2011, 21.04.2017 tarihli 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı ile ''Kısmen ilköğretim tesis alanı, kısmen yol alanı'' olarak ayrıldığı ve taşınmazda herhangi bir imar uygulaması yapılmadığı ve taşınmazın kadastral parsel niteliğini koruduğu anlaşılmakla, dava konusu taşınmazın ilköğretim alanı olarak planlanan bölümü bakımından kamulaştırma yetki ve sorumluluğunun Ümraniye Belediye Başkanlığına ait olduğu gözetilmeden, bu kısmın bedelinin davalı ... Bakanlığından tahsiline karar verilmesi doğru görülmediğinden Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; maktu harca hükmedilmesi gerektiğini, fen bilirkişi raporunda tapu alanı olan 520,00 m² ile hesap alanı olan 518,00 m² uyuşmadığından ek rapor alınması gerekmekte iken eksik inceleme ile karar verildiğini, bu hususun infazda tereddüde sebep olacağını, müvekkili idare yönünden davanın husumetten reddi gerektiğini, belirlenen bedelin yüksek olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesi hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR Açıklanan sebeple; Davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı kalan harcın davalı idareden alınmasına,

04.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.