Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/9397 E. 2025/16738 K. – Kamulaştırmasız

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1935 Esas, 2025/965 Karar KARAR : Esastan ret/ Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Malatya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/205 Esas, 2024/414 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ... ilçesi, .. Mahallesi 2 75... parsel (ifraz sonucu 2 75... parsel) sayılı taşınmazına fiilen el atıldığını, bu sebeple kamulaştırmasız el atma tazminatının dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikten davalı kurumdan tahsili ile taşınmazın davalı idare adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça usulüne uygun uzlaşma başvurusunun olup olmadığı araştırılarak, bulunmaması halinde öncelikle davanın usulden reddine karar verilmesini, dava konusu taşınmazın el atma tarihi itibarıyla niteliklerinin tespit edilerek bedelinin belirlenmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacı adına kayıtlı el atılan kısımların tapusunun iptaline, davalı idare adına yol olarak terkinine ve tapuya kayıt ve tescili ile el atma tazminatının davalı idareden tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuna yaptıkları itirazlarının değerlendirilmediğini ve bedelin düşük hesaplandığını, yaptıkları harçların karar kesinleşmeden taraflarına iade edilmesi gerektiğini, tarafları lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, davalı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, dava konusu taşınmazın arsa vasfını taşımadığını, emsal karşılaştırmasının hatalı yapıldığını ve alınan emsalin uygun olmadığını, harçtan muaf olmalarına rağmen aleyhlerine harca hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya içindeki bilgi ve belgelere göre, dava konusu taşınmazın uygulama imar planı içinde, belediye sınırları içinde bulunduğu, meskun alanda kaldığı ve belediye hizmetlerinden yararlandığı, bu nedenle arsa niteliğinde olduğu, 2942 sayılı Kanun'un 4650 sayılı Kanun ile değişik 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilerek kamulaştırmasız el atma tazminatı bedelinin hesaplanmasında bir isabetsizlik görülmediği, ancak Anayasa Mahkemesinin 2023/101 Esas, 2023/207 Karar sayılı kararı ile 12.01.2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 326 ncı maddenin ikinci fıkrasının kamulaştırmasız el atma sebebine dayalı tazminat davaları yönünden Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verildiğinden, bu durumda davanın kısmen kabulü halinde davalı idare lehine yargılama giderleri ve vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğinden, Anayasa Mahkemesinin 30.11.2023 tarihli ve 2023/101 Esas, 2023/207 Karar sayılı iptal kararı gözetilerek davalı idare lehine vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına dair karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin ve dava konusu taşınmaza 04.11.1983 tarihinden sonra el atıldığından davacı lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken, maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu gerekçeleri ile davalı idare vekilinin istinaf itirazlarının reddine, davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuna yaptıkları itirazlarının değerlendirilmediğini ve bedelin düşük hesaplandığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, dava konusu taşınmazın arsa vasfını taşımadığını, emsal karşılaştırmasının hatalı yapıldığını ve alınan emsalin uygun olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki .. ili, ... ilçesi, .. Mahallesi 2 75... parsel (ifraz sonucu 2 75... parsel) sayılı taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.