Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/936 E. 2025/4834 K.

MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/636 Esas, 2024/3069 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Van 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/664 Esas, 2023/1014 Karar Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Van ili, ..., ... Mahallesi 4553 ada 2 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydına davalı kurum tarafından 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesi uyarınca şerh konulduğunu bu şerhin davacının mülkiyet hakkını kullanmasını kısıtladığını belirterek dava konusu taşınmaz üzerine davalı kurum tarafından konulan şerhin kaldırılmasını talep etmiştir. II. CEVAP Davalı idare cevap dilekçesinde özetle; davanın öncelikle hak düşürücü süre ve zamanaşımı nedeniyle reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece belirtilen dava dosyalarının birleştirilmesi ve hakkaniyete uygun bir karar verilmesi yönündeki savunmalarının değerlendirilmeden her bir dosya yönünden ayrı ayrı karar tesis edilerek kurum aleyhine haksız ve hukuka aykırı şekilde vekâlet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedildiğini, dava tarihi itibarıyla dava konusu şerhin devam edip etmediği hususunun araştırılmadığını, kuruma karşı açılan kamulaştırmasız el atma niteliğinde bulunan davalarda mahkemelerce karar tesis edilirken tescile esas hüküm fıkrasının yeterli bilgiyi içermemesi, tescile esas fen bilirkişi raporunun koordinatsız olması, Mahkeme kararında tescil hükümlerinin anılan tarihlerde tüzel kişiliği bulunmayan Vangölü EDAŞ Müessese Müdürlüğü lehine tesis edilmiş olması gibi durumlar ile 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22/a maddesi, 3197 sayılı İmar Kanunu'nun 18 inci maddesi ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu gereği yapılan arazi toplulaştırma vb. uygulamalar veya kimi malikler tarafından taşınmazların devredilmesi nedeniyle kurumca hak sahiplerine Mahkeme kararı gereğince irtifak ve kamulaştırma bedelleri ödenmesine rağmen gerekli tescil işlemlerinin yapılamadığını, bu durumların önüne geçmek için 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesi çerçevesinde, dava konusu yapılan taşınmazların tapu kaydına anılan şerhin konulmasının talep edildiğini, dava konusu taşınmaz ile ilgili 2942 sayılı Kanun'un hükümlerine dayanılarak açılmış bir dava bulunmakta olup dava ve tescil işlemleri sonuçlanıncaya kadar şerhin konulduğunu, ilgili şerhin Tapu Müdürlüğü tarafından resen kaldırılması gerektiğini, kusurun ilgili Tapu Müdürlüğünde olmasına rağmen İlk Derece Mahkemesince bu yönden bir değerlendirme yapılmadığını, davanın açılmasına davalı kurumun sebebiyet vermediğini, taşınmaza el atılmasından kaynaklanan davada davacıya ödenen tazminat miktarı ile davacı yararına hükmedilen vekâlet ücreti/yargılama giderlerinin miktarı da gözetilerek iş bu dava dosyasında davacı lehine tekrar vekâlet ücretine hükmedilmesinin hakkaniyete aykırı olacağını, bu nedenlerle kararın tamamen kaldırılmasına, aksi hâlde, kararın davacı yararına hükmedilmesi muhtemel vekâlet ücreti ve yargılama giderleri yönünden kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesini yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla dava konusu şerhin davalı idare vekilinin talebi üzerine tapu kaydına uygulanmasından önce malikin davalı idare aleyhine kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat talepli dava açtığı, bu davanın haksız fiilden kaynaklanan bir dava olup davacıya verilen tazminatın kamulaştırma bedeli değil, haksız el atmanın karşılığı olan tazminat olduğu, kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davalarında, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin yerleşmiş uygulamalarına göre (Örneğin Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2010/12314 Esas, 2010/19634 Karar; 2010/6215 Esas, 2010/12195 Karar; 2013/11642 Esas, 2013/18079 Karar; 2021/1365 Esas, 2021/10357 Karar sayılı kararları) 2942 sayılı Kanun'un yalnızca taşınmazlara değer biçilmesine ilişkin hükümlerinin kıyas yoluyla uygulandığı; ancak usulüne uygun bir kamulaştırma işlemi yapılması halinde uygulama olanağı olan 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesinin bu tür davalarda kıyas yoluyla uygulanamayacağı, taşınmazdan kamulaştırma yapılmaksızın geçirilen enerji nakil hattı nedeniyle davalı idare lehine irtifak hakkı tesis edilmesi halinde, tesis edilen irtifak hakkının tapuya tescil edilmesi yerine, 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesi uyarınca satılamaz şerhinin konulmasının maddenin düzenleme amacına uygun düşmediği, bu nedenle dava konusu şerhin kaldırılması gerektiği anlaşılmış, açıklanan sebeplerle yerel mahkemece şerhin terkinine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmediği; ancak dava konusu taşınmazın evveliyatının Van ili, ..., ... Mahallesi 102 ada 3 parsel sayılı taşınmaz olduğu, bu taşınmaz hakkında davacı tarafından kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan tazminat davasının Van 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/77Esas, 2019/111 Karar sayılı kararı ile irtifak hakkının tesis ve tesciline karar verildiği, kararın Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi tarafından el atma tarihinin tespiti ve dava konusu taşınmazın arazi kabul edilmesi gerektiği yönünde kaldırılması üzerine dosyanın aynı Mahkemenin 2021/923 Esasına kaydedildiği ve imar işleminin kesinleşmesi ve irtifak alanın düzenleme ortaklık payı kesintisi sonucu yol ve park alanında kaldığının fen raporu ile saptandığından İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verildiği ve kararın istinafı üzerine Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi tarafından konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına ve acele kamulaştırma ile ödenen bedelin iadesine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kaldırılarak yeniden kesin olmak üzere hüküm kurulduğu ve kararın kesinleştiği, daha sonra 18.11.2020 tarihinde kesinleşen imar uygulaması sonucu taşınmazın aynı yer 4539 ada 6, 4555 ada 1 ve 4553 ada 2 parsel sayılı taşınmazlar haline geldiği, kök taşınmazdaki 31/b şerhinin dava konusu taşınmaza da nakledildiği, davacının işbu dosyadan başka 4555 ada 1 ve 4553 ada 1 parsel sayılı taşınmazlar için davalı ... Genel Müdürlüğüne karşı aynı mahiyette üç ayrı dava daha açtığı, bu dosyaların Dairemizin 2023/2632 Esas, 2024/634 Esas sayılı kararı ile denetimde olduğu, ilgili dosyalarda da İlk Derece Mahkemesince davanın kabulü ve davacı lehine 17.900,00 TL vekâlet ücreti takdir edildiği anlaşılmakla dava konusu şerhin tek bir hukuki işleme dayalı olarak taşınmazın tapu kaydına uygulandığı, davacının aynı hukuki sebebe dayalı olarak eldeki davayı açtığı ve Van 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/665 Esas, 2023/1054 Karar sayılı kararında davacı lehine vekâlet ücreti takdir edildiği gözetilerek davacı lehine bu dosyada sadece yargılama giderine hükmedilmesi ile yetinilmesi gerekirken yazılı şekilde vekâlet ücreti de takdir edilmesi doğru görülmediği gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; müvekkil idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemi istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde bulunmayan tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,10.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.