Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/8611 E. 2025/16240 K.

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/735 Esas, 2025/838 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Körfez 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/2 Esas, 2023/332 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. köyü 386,447, 476, 1035, 1449,1451 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin maliki olduğunu, dava konusu taşınmazların arsa olarak değerlendirmesi gerektiğini, buna göre bedelinin tespit edilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda objektif değer artırıcı unsur olarak kabul edilen raporda yazılı taşınmazın özellikleri, kapitalizasyon faizinin belirlenmesine esas unsurlar olduğu gözetilmeden, bilimsel yolla elde edilen bedele, ayrıca %85 objektif değer arttırıcı unsur sebebiyle ilave yapılarak kamulaştırma bedelinin fazla artırıldığını, ağaç bedellerinin fahiş hesaplandığını, Yargıtay kararları gereği münavebeye esas alınan ürünlerin ortalama verimlerinin dikkate alınması gerektiği, ancak bilirkişi raporunda ürünlerin en yüksek verimlerinin esas alınarak tespit yapıldığını, dava konusu taşınmazların bulunduğu bölgede sulu ve kuru arazide hangi ürünlerin ekilebileceğinin, bunların yıllara göre dekara ortalama verim miktarlarının, ürünlerin sulanıp sulanmadığının, sulanıyorsa nereden ve nasıl sulandığının tutanağa eklenmesi gerektiğinin, ancak bilirkişi raporunun bu hususlar gözetilmeden karara esas alındığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazların arazi vasfında olduğu, buna göre hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazların niteliği ve konumuna göre %4 kapitalizasyon faizi ile 386, 4 47... parseller yönünden %75, 1035, 14 49... parseller yönünden %55 objektif değer artırıcı unsur oranlarının -istinafa gelenin sıfatına göre- yerinde olduğu, bilirkişi kurulunun kanuna uygun olarak oluşturulduğu, neticeten dava tarihi itibarıyla belirlenen 142,00 TL/m² ve 125,55 TL/m² birim fiyatlarının davacı idarenin iddia ettiği üzere yüksek olmadığı, raporda ürün münavebe listesinde belirtilen ürünler dikkate alınarak değerlendirme yapıldığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş ve faizin hatalı belirlendiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesi yerindedir.

3. Bölge Adliye Mahkemesince 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak inceleme yapıldığından ve istinaf sebebi olarak ileri sürülmeyen bir konunun temyiz yolunda ileri sürülmesi hâlinde incelenmesi mümkün olmadığından davacı idare vekilinin faize ilişkin temyiz sebebi hakkında değerlendirme yapılamamıştır.

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5. Mahkemece, Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı öncesi verilen kararların ortadan kalktığı gözetilmeksizin tescile ilişkin yeniden hüküm kurulmaması doğru değildir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 2 numaralı bendinde yer alan cümlenin çıkartılması, yerine "1- .. İli, .. İlçesi, .. mahallesi 386, 447, 476, 1035, 14 49... parsel sayılı taşınmazların 03.11.2020 havale tarihli fen bilirkişisi raporu ve krokisinde gösterilen; ... nolu parselin B ve B1 ile gösterilen 333,96 m² lik kısmının, ... nolu parselin B ile gösterilen 718,80 m² lik kısmının, ... nolu parselin B ile gösterilen 1.881,42 m² lik kısmının, ... nolu parselin 1.120,00 m² lik tamamının, ... nolu parselin 1.440,00 m² lik tamamının, ... nolu parselin 700,00 m² lik tamamının davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine, 03.11.2020 havale tarihli Fen bilirkişisi tarafından düzenlenen raporunun eki sayılmasına," cümlesinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.