Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/5614 E. 2025/18224 K. – Kamulaştırmasız

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1132 Esas, 2025/142 Karar KARAR : Yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/172 Esas, 2023/276 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar dava dilekçesinde özetle; dava konusu .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 2602 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin murisleri veya kendilerine ödenmediğini, bedeli ödenmiş olsaydı veya bloke edilmiş olsaydı idarenin tescil için bunca yıl beklemeyeceğini ileri sürerek, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na (2942 sayılı Kanun) eklenen Ek Madde 3'e göre bedelin bilirkişi marifetiyle belirlenmesi, tespit edilecek bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın .. Üniversitesi zamanında kamulaştırma işlemlerinin tamamlandığını, ancak tescil işlemlerinin yapılmadığını, davacıların Tekirdağ 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/647 Esas sayılı dosyası ile kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davası açtığını, davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, onama kararı üzerine, karar düzeltme yoluna başvurulduğunu, Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin “davacılar murisinin açtığı kamulaştırma işleminin iptali talepli davasının reddedildiği, yine muris tarafından açılan bedel tezyid davasının kısmen kabulüne ilişkin davanın Dairemizce onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır. Dava konusu taşınmazın davalı idarece daha önce kamulaştırıldığı anlaşıldığından hükmün bozulmasına karar verilmiştir.” şeklindeki bozma ilâmına istinaden davanın reddine karar verildiğini, davanın reddine ilişkin kararın Yargıtay 5.Hukuk Dairesi tarafından onandığını, sonrasında idarece Tekirdağ 3.Asliye Hukuk Mahkemesi 2020/271 Esas sayılı dosyası ile tescil talepli dava açıldığını, davanın kabulü ile tescil kararının onandığı, kamulaştırma bedelinin muris adına bankaya bloke edildiği, kamulaştırma işlemine ilişkin tebligatın yapıldığı, murisin istediği anda parasını alıp alamayacağının bankaya sorulduğunu, davanın usulden reddinin gerektiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, bedel artırımına ilişkin davanın 06.04.1990 tarihinde onandığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kesin hüküm ve zamanaşımı itirazlarının değerlendirilmediğini, kamulaştırma bedelinin davacılar murisinin banka hesabına yatırıldığını, taşınmazın .. Üniversitesi Rektörlüğü tarafından kamulaştırıldığını, taşınmazın 2942 sayılı Kanun'un mülga 17 nci maddesine dayalı tapu iptal ve tescil davası ile idare adına tescilinin sağlandığını, mahkeme kararında kesin hüküm ve zamanaşımı itirazlarının neden kabul edilmediğine dair gerekçenin yazılmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar tarafından Tekirdağ 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/119 Esas sayılı dosyası ile aynı parsele ilişkin aynı davacılar tarafından davalı idareye karşı açılan kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsiline ilişkin davada yapılan yargılama sonucunda davanın reddine ilişkin kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği gözetildiğinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda (6100 sayılı Kanun) yer alan düzenlemeler doğrultusunda davanın kesin hüküm nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kesin hüküm nedeniyle usulden redddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacılar temyiz dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin ödenmediğini ve idarenin ödendiğine dair belge sunmadığını, İlk Derece Mahkemesinin kararının yerinde olduğunu davada zamanaşımının söz konusu olmadığını, bedel artırımı davası sonucunda bedelin 3.531.300 TL’ye çıkarıldığını, davalının ödeme iddiasına dayanak belgede ise 1.506.180 TL’lik makbuz olduğu, bloke edilen paranın iade edildiğini, bedel artırımı davası sonucunda tespit edilen bedelin de ödenmediğini, 2942 sayılı Kanun'un mülga 17 nci maddesi uyarınca açılan tescil davasında, bedelin ödenip ödenmediğinin başka bir dava konusu olduğu, 2942 sayılı Kanun'nun Ek Madde 3'e göre tescil kararının ilan edildiği gün itibariyle bedelin bilirkişi marifetiyle belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacılar ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacıların yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.