Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/3141 E. 2025/7202 K.

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/856 Esas, 2024/2322 Karar DAVA TARİHİ : 02.11.2022 KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Batman 3. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/554 Esas, 2023/69 Karar

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ..., ... köyü ... parsel sayılı taşınmazda müvekkili adına olan tapu kaydına davalı idarenin talebi üzerine 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince şerh konulduğunu, müvekkilinin mülkiyet hakkını kısıtlayan, yasal şartları taşımayan, usulsüz ve hatalı olarak konulan bu şerhin terkinini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın toplulaştırma öncesi 843 parselden geldiğini, 843 parselin de kök 503 parsel numarası ile tapuya kayıtlı iken üzerinden kanal geçirilmesinin ardından ... parsellere ayrıldığını, kök parseller için kamulaştırma bedeli ödenerek kamulaştırma işlemleri tamamlanmış iken davacının somut davayı açmakta herhangi bir hak ve yetkisinin bulunmadığını, şerhin varlığından dolayı zarar oluşmadığını ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davalı idare lehine taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın toplulaştırma öncesi 843 parselden geldiğini, 843 parselin de kök 503 parsel numarası ile tapuya kayıtlı iken üzerinden kanal geçirilmesinin ardından 842, 843, 844, 8 45... parsellere ayrıldığını, kök parseller için kamulaştırma bedeli ödenerek kamulaştırma işlemleri tamamlanmış iken davacının somut davayı açmakta herhangi bir hak ve yetkisinin bulunmadığını, şerhin varlığından dolayı zarar oluşmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının hisseli maliki olduğu dava konusu taşınmazın kök 503 parseli hakkında davalı idare tarafından alınan kamu yararı kararının 28.06.1999 tarihinde askıya çıkarıldığı, dava konusu taşınmazın tapu kaydına 31.10.2000 tarihli ve ... yevmiye numaralı işlemle 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca şerh konulduğu, dosya arasında bulunan tapu kaydına göre davaya konu şerhin yer aldığı, davacının hisseli maliki olduğu dava konusu taşınmazın tapu kaydına davalı idare lehine 31.10.2000 tarihli ve 2293 yevmiye numaralı işlemle 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca şerh konulduğu, ancak şerhin konulduğu tarihten itibaren altı ay içerisinde davalı idarece 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesi uyarınca kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil istemli dava açılmadığından 2942 sayılı Kanun'un 7 nci maddesinin son fıkrasında öngörülen koşulların gerçekleştiği, tapu kaydında 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca taşınmazın devrini engelleyecek şekilde, davalı idarenin yazısı üzerine konulmuş olan "satılamaz" şerhinin yer aldığı, belirtilen nedenlerle davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararı bulunduğundan İlk Derece Mahkemesince şerhin terkinine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, ancak dosya kapsamındaki tapu kaydına göre davacı dava konusu taşınmazda hissedar olduğundan ve tüm paydaşlar dava açmadığından Mahkemece davacının payı üzerindeki şerhin kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden tüm taşınmaz üzerindeki şerhin tapudan terkinine dair hüküm kurulmasının ve davalı idare yargı harçlarından muaf olduğu hâlde, davacı tarafça yatırılan peşin harcın yargılama giderlerine dahil edilerek davalı idareden tahsiline karar verilmesi suretiyle davalı idarenin yargı harcından sorumlu tutulmasının doğru görülmediği gerekçesiyle düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,08.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.