Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/3037 E. 2025/12556 K.

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI: 2024/28 Esas, 2024/608 Karar KARAR: Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kahramanmaraş ili, ..., Mahallesi 2 85... /A ve 62 (Yeni 9 52... ve 16) parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir. II. CEVAP Davalılar vekilleri cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 25.03.2022 tarihli ve 2020/86 Esas, 2022/204 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin 25.03.2022 tarihli ve 2020/86 Esas, 2022/204 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 09.12.2022 tarihli ve 2022/1420 Esas, 2022/3189 Karar sayılı kararıyla davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; hükme esas alınan bilirkişi raporunda; dava konusu taşınmazların sulu tarım arazisi olduğu kabul edilmiş ise de mahallinde yeniden keşif yapılarak taşınmazların fiilen sulanıp sulanmadığı, nereden ve nasıl, ne şekilde sulandığı tespit edilip sulanıyor ise su kaynağının veya sulama tesisinin taşınmazların yüzölçümleri dikkate alındığında, taşınmazların tamamını veya bir kısmını sulamaya yetip yetmeyeceği gözlemlenip tutanağa geçirilerek, dava konusu taşınmazların motopomp ile sulandığının belirlenmesi halinde ise sulama masrafı araştırılıp üretim masraflarına ilave edilmek suretiyle sonucuna göre taşınmazların değerinin belirlenmesi gerekirken, taşınmazların sulu kuru olup olmadığı konusunda çelişkili raporlar düzenlenerek ve sulama kaynağı net olarak tespit edilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyulan bozma kararı gereğince davanın kabulüne karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin çok yüksek tespit edildiğini, bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını ileri sürmüştür. 2. Bir kısım davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazlardan 9 52... No.lu parselin kuzeyinde bulunan depo vasıtasıyla tüm bölge cazibeyle sulanabilir olmasına rağmen yerel mahkeme bu durumu dikkate almaksızın 9 52... parseli kuru tarım arazisi olarak tespit ederek bedel belirlenmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, mahkeme tarafından tutulan keşif zaptında 9 52... parselin kuzeyinde su deposunun bulunduğu, su deposu vasıtasıyla bölgenin tamamının sulandığının açık ve net şekilde görüldüğünü, dava konusu ana kök parselin tamamı çevredeki su kaynakları ve su deposundan fiilen sulanabiliyorken çalışmaların başlamasıyla doğal yapısının tahrip edildiğini, kamulaştırma bedelinin çok düşük belirlendiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, bir kısım davalılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, 08.10.2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.