Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/9823 E. 2025/8055 K.

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/931 Esas, 2024/3175 Karar DAVA TARİHİ : 17.08.2022 KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : ...1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/324 Esas, 2023/446 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkinine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Afyon ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 47... ve 42 ( yenileme sonrası ... Mahallesi 10 52... ve 10 53... ) parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; öncelikle kamulaştırma faizini düzenleyen 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasının Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve 2022/83 Esas, 2023/69 Karar sayılı kararı ile iptal edildiğinden hükmedilen kamulaştırma faizinin dayanağının kalmadığını, söz konusu kanun hükmünün yürürlüğe girmesinden evvelki yerleşik uygulamaya dönülerek hükümden faize ilişkin kısmın kaldırılması gerektiğini, idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmediğini, münavebeye alınan ürünlerin yüksek getiri sağlayan ürünler olduğunu, dava konusu taşınmazların dört mevsim sulu tarıma elverişli olacak şekilde sulanıp sulanmadığı, sulanıyorsa hangi yöntemle sulanabildiği ortaya konulmaksızın sulu arazi olarak kabul edilmesinin hatalı olduğunu, dava konusu taşınmazların dört mevsim yeterli şekilde sulanabildiği sabit değilse kapitalizasyon faiz oranın %5 alınması gerektiğini, %90 oranında objektif değer artışı uygulanmasının hatalı olduğunu ileri sürmüş ve İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu taşınmazların ...ilçe merkezine 3,3 km mesafede olması, Devlet karayoluna cepheli olması gibi tarım dışı faktörler sebebiyle davaya konu taşınmazlar için % 90 oranında objektif değer artışı uygulanmasının yöntem olarak doğru olduğu, ancak dosyada mevcut ...İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün 02.09.2022 tarihli ve 6828078 sayılı cevabi yazılarında dava konusu taşınmazın bulunduğu mahalde sulu şartlarda üretim yapılmakta olduğu ve şekerpancarı, patates, silajlık mısır ve haşhaş bitkilerinin münavebe (ekim nöbeti) bitkisi olarak kullanıldığı ifade edilmiş olup mahkemece hükme esas alınan 11.11.2022 tarihli bilirkişi kurulu raporunda ise üçlü münavebe bitkisi olarak rapora esas alınan silajlık mısır, domates ve çerezlik ayçiçeği bitkilerinin o bölgede yaygın münavebe bitkileri olmadığı değerlendirilmekle; ...İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün cevabi yazıları esas alınarak yapılan hesaplama sonucunda hükmün kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2.Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki taşınmazlara 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda 2022 yılı ...İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerinin uygulanması, dava konusu taşınmazların belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre belirlenen kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artışı uygun görülmüştür.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.