Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/4593 E. 2024/7738 K.

MAHKEMESİ: Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/2225 Esas, 2023/1947 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ: Alanya 7. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/554 Esas, 2022/30 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, ..., ... Mahallesi 492 ada 6 parsel sayılı taşınmaz üzerine davalı kurum tarafından tesis edilen şerhin terkinini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; 2942 sayılı Kanunu'nda 31/b şerhinin devamıyla ilgili azami bir süre öngörülmediğini, kanun koyucunun bu hükümle, kamulaştırma yapılırken ve davalar devam ederken taşınmazın ilgisiz bir başka 3. kişiye devredilmesini engellemeyi, bu şekilde hem kamulaştırma sürecinin uzamasının ve dava aşamasında ortaya çıkacak birtakım usulü sorunların önüne geçilmesinin amaçlandığını, tescil yapılana dek şerhin hukuki değerini muhafaza ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile şerhin terkinine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz üzerinde 31/b şerhi bulunmadığını, taşınmazın tapu kaydında beyanlar hanesinde "davalıdır" belirtmesinin yer aldığını; ancak dava konusu edilen kaydın da bu kayıt olmadığını, kararın usul hukuku ilkelerine aykırı olduğunu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 26 ncı maddesi gereğince hâkimin taleple bağlı olduğunu, Mahkemece buna aykırı şekilde davacının talep sonucundan başka bir şey hakkında karar verildiğini, Mahkeme kararına dayanak olan 29.04.2018 tarihli ve 34050 sayı ile yapılan işlemin, "davalıdır" beyanının yazılması işlemi olup 31/b şerhinin konulması işlemi olmadığını, Mahkemece "davalıdır" beyanı ile 31/b şerhine aynı anlam yüklendiğini, açıklama işlevine sahip olan beyanların hiçbir şekilde mülkiyetin devir ve tasarrufunu kısıtlamayacağını, dava konusu parselin tapu kaydında dava tarihi itibarıyla 31/b şerhi mevcut olmadığı gibi anılan beyan dışında herhangi bir kayıt da yer almadığını, 31/b şerhinin terkini amacıyla açılan ancak hiçbir zaman 31/b şerhi konulmamış taşınmaz için açılan davanın hukukî yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken, usul ve kanuna aykırı bir şekilde davacının talebinden başka bir kayıt ele alınarak bu kaydın devir ve satışa engel olma kabiliyeti olmamasına rağmen böyle bir işlevi varmış gibi davacının davasının kabulüne karar verildiğini belirterek resen gözetilecek nedenlerle de kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı idare tarafından Alanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/173 Esas sayılı dosyasında açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil istemine ilişkin davada mahkemece verilen 11.07.2019 tarihli ve 220/173 Esas, 2020/782 Karar sayılı kararla davanın kabulüne ve dava konusu taşınmaz üzerinde davalı idare lehine irtifak hakkı tesisine ve bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine dair hüküm verildiği, verilen bu hükmün 24.03.2021 tarihinde kesinleştiği, Alanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/173 Esas sayılı dosyasında Mahkemece Tapu Sicil Müdürlüğüne yazılan 02.03.2020 tarihli müzekkerede 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesi gereğince ... Genel Müdürlüğünce kamulaştırma işlemine başlanarak dava açıldığı şerhi işlenmesine karar verildiği belirtilmek suretiyle karar gereğince işlem yapılmasının istendiği, istinaf incelemesine konu dava dosyası içerisinde mevcut tapu kaydı incelendiğinde ise Alanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/173 Esas sayılı dosyasında 02.03.2020 tarihli müzekkere gereğince davalıdan şerhinin işlendiği, esasen söz konusu şerhin konulma amacının 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesi gereğince taşınmazın 3. kişilere devir ferağ ve temlikinin önlenmesi olduğu, yukarıda belirtilen kamulaştırma bedel tespiti ve tescil davasında verilen hükmün kesinleşmesinden sonra 12.10.2021 tarihinde eldeki davanın açıldığı, bedel tespit ve tescil davasının kabul ile sonuçlandığı, tescil yönünden kurulan hükmün yasa gereğince kesin olduğu, hüküm tarihi olan 18.12.2020 tarihinden, terkin dava tarihi olan 12.10.2021 tarihine kadar yaklaşık 10 ay süre geçtiği, davacının iş bu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu, İlk Derece Mahkemesince verilen karar tarihi itibarıyla şerhin terkin edilmediği, kanun yolu aşamasında getirtilen güncel tapu kaydına göre ise Mahkemenin 02.03.2020 tarihli müzekkeresi gereğince tapu kaydına konulan şerhin terkin edilerek irtifak hakkının 07.03.2022 tarihi itibarıyla tescil edildiği, dava tarihi itibarıyla davacının dava açmakta haklı olduğunun anlaşıldığı, bölgede denetimden geçen Dairenin 2021/1654 Esas, 2022/2378 Karar sayılı kararının Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 23.05.2023 tarihli ve 2023/116 Esas, 2023/5211 Karar sayılı kararı ile onanmasına karar verildiği de dikkate alındığında İlk Derece Mahkemesince verilen kararda usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca konulan şerhin terkini istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Kanun’un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin (b) bendi. 3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.