Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/3586 E. 2024/10418 K.

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2019/332 Esas, 2020/378 Karar

DAVA TARİHİ : 28.03.2014 Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ili, Kemalpaşa ilçesi, Nazarköy Mahallesi 103 ada 187 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı idarece davaya konu taşınmaz için takdir edilen kamulaştırma bedelinin taşınmazın gerçek değerinin çok altında olduğunu, acele kamulaştırma nedeni ile tespit edilen değerin de düşük olup taşınmazın gerçek değerini yansıtmadığını, taşınmaz her ne kadar zeytinli tarla olarak geçiyor ise de taşınmazın ana yola doğru olan kısmında villalar inşa edilmiş olduğunu, yani taşınmazın imara açık bir alanda olduğunu, taşınmazın Torbalı Kemalpaşa ana yoluna 50 m mesafede olduğunu, tüm bu nedenlerle müvekkili şirket hakkında açılan davanın reddine, yargılama harç ve giderlerin davacı idare üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 27.08.2014 tarihli ve 2014/86 Esas, 2014/491 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizin 27.09.2018 tarihli ve 2017/3116 Esas, 2018/15713 Karar sayılı kararı ile Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. 3. Dairemizin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı idare vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur. 4. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi gereğince açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tescili davalarında değerlendirmenin; aynı Kanun'un 15/son maddesi uyarınca dava tarihindeki resmi verilere göre yapılması gerekir. Belirtilen nedenle; dava konusu taşınmaza dava tarihi olan 2014 yılı verileri esas alınmak suretiyle değer biçilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeden 2013 yılı resmi verilerine göre tespit edilen metrekare birim fiyatına endeks uygulanmak suretiyle değer biçen bilirkişi kurulu raporuna göre hüküm kurulması, kapama ... bahçesi olarak değerlendirilen taşınmaz üzerindeki münferit meyve ağaçlarına da ayrıca değer biçilmek suretiyle fazla bedele hükmedilmesi, taşınmazın sulu tarım arazisi niteliği, konumu ve yüzölçümü dikkate alındığında değeri belirlenirken kapitalizasyon faiz oranının % 4 uygulanması gerekirken, bu oranın % 5 kabulü ile az bedel tespiti, dava konusu taşınmazın konumu ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri dikkate alınarak, tespit edilen metrekare birim fiyatına ilave edilecek objektif değer artırıcı unsurun % 150 oranında olacağı gözetilmeden, daha düşük objektif değer artış oranı kabul eden bilirkişi raporuna göre az bedele hükmedilmesi, dava konusu taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan ve 23.06.2014 tarihli fen bilirkişi rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen 1.690,25 m²lik kısmın konumu, yüzölçümü ve geometrik durumu nazarı alındığında, bu bölümde % 30 oranında, değer kaybı olacağı gözetilmeden,değer azalışı uygulamayan rapor esas alınarak eksik bedel tespiti, 28.04.2018 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7139 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince ... harçtan muaf hale geldiğinden, ... aleyhine harca hükmedilmemesi ve 7139 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik hükümlerine göre işlem yapılması, gerektiğinden bahisle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile idare adına tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini ileri sürerek kararı temyiz etmiştir. 2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin düşük olduğunu yapılaşmaya müsait olduğunu, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanun’unun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci ve 12 nci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, 23.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.