Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2025/6041 E. 2025/16319 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/323 E., 2021/70 K.

Mahkeme kararı davalı ... Kurumu (SGK) vekili, davalı ... vekili ve davalı ... Petrol Akaryakıt Otomotiv Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; 25.05.2009 tarihinde davalı ... ... Petrol Akaryakıt San. ve Tic. Ltd. Şti'nin maliki, ...'ün sürücüsü, davalı ... şirketinin de trafik sigortacısı bulunduğu tır cinsindeki araç ve bu araca bağlı dorse ile davacı ...'nın sürücüsü olduğu aracın karıştığı trafik kazasında davacının yaralandığını ve malul kaldığını, kendisi ve diğer davacı eşinin bu yaralanma ve malul kalma nedeniyle derin acı ve üzüntü duyduklarını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 600,00 TL tedavi gideri, 300,00 TL ek tedavi giderleri, 600,00 TL bakıcı gideri, 600,00 TL yol masrafı, 10.000,00 TL sürekli iş göremezlik ve iş gücü kaybından doğan zararlar olmak üzere toplam 21.200,00 TL maddi tazminat ile davacı ... için 120.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketinin limit ile sınırlı olarak sorumlu olacak şekilde, davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili birleşen dosya dava dilekçesinde; asıl davada fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak maddi tazminat talep ettiklerini, bu dosyada maddi tazminatın belirlendiğini ilk dosyada hüküm altına alınan kısım düşülmek suretiyle 357.481,00 TL maddi tazminatın davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı ... cevap dilekçesinde; kusur oranının belirlenebilmesi için ceza dosyasının celbi gerektiğini, sigorta şirketinin kusur ve poliçe limiti ile sınırlı olarak tazminattan sorumlu olduğunu, tedavi giderleri ve maluliyet oranının ispatı gerektiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, maluliyet oranının Adli Tıp kurumundan (ATK) alınacak rapor ile belirlenmesi gerektiğini, sigorta şirketine başvuru yapılmadığından faiz başlangıcının dava tarihi olması gerektiğini, davanın açılmasına sebebiyet verilmediğinden vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı ... ... Petrol Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davalı şirketin kusursuz olduğunu, diğer davalı ve davacı sürücünün asli kusurlu olduklarını, maluliyet oranı hakkında bir tespit olup olmadığı ve davacıya SGK tarafından bir ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti gerektiğini, ticari faiz talebinin yerinde olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı ... vekili birleşen dosya cevap dilekçesinde; ek davaya karşı zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, asıl davanın kesinleşmesinin beklenmesi gerektiğini, asıl davada alınan bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, yeniden rapor alınması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir. III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 14.05.2015 tarihli ve 2010/351 Esas, 2015/305 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, davalı ... Sigorta (... AŞ) bakımından açılan davanın ibra nedeniyle reddine, davacı ... bakımından 22.100,00 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ... ... Petrol Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'den kaza tarihi olan 25.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına, 60.000,00 TL manevi tazminatın 25.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ... ... Petrol Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine, davacı ... bakımından 5.000,00 TL manevi tazminatın 25.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ... ... Petrol Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı Mahkemenin 14.05.2015 tarihli ve 2010/351 Esas, 2015/305 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı ... ve davalı ... ... Petrol Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 25.03.2019 tarihli ve 2018/5055 Esas, 2019/3518 Karar sayılı kararıyla; davalı şirket vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazları, davalı ... vekilinin ise diğer temyiz itirazları reddedilerek, davacının iyileşme süresinin tespit edilmediği, alınan bilirkişi raporunda destek tazminatı hesabı yapıldığı, davacının malül kaldığı, devlet memuru olduğu, maaşını almaya devam ettiği, raporun maluliyet tazminatı hesap yöntemine uygun olmadığı, davacı ...'nın yaralanması nedeniyle yapılan tedavi giderlerini de istediği, ancak tedavi giderlerinin kapsamını tam olarak açıklamadığı, davacının talep ettiği tedavi harcamalarının nev'i, bu zarardan sorumlu olanların belirlenmesi bakımından önem taşıdığından öncelikle, davacı tarafa uygun bir süre verilerek, dava konusu edilen tedavi giderleri kapsamının (belgeli- belgesiz) açıklattırılması ve yapılan açıklamaya göre eksik kalan delillerin ve tedavi belgelerinin toplanması; 6111 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik gereği SGK'nın sorumlu olduğu tedavi giderlerinin de dava konusu edildiğinin bildirilmesi halinde, SGK'nın davaya dahil edilmesi, davacının yaralanmasının mahiyetine göre yapılması kaçınılmaz olan belgesiz tedavi giderleri için ayrıca hesaplama yapılması hususlarında, uzman doktor bilirkişiden rapor alınması gerektiği, davalı işletenin aracın işletilmesi sırasında doğacak 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu trafik sigortacısının karşılaması gerektiği, somut olayda; davacının 15.08.2011 tarihli ibraname ile 156.000,00 TL ödeme karşılığında davalı ... yönünden feragat edildiği, yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılarak sigorta şirketinin ibra karşılığı davacıya yaptığı ödemenin zararı tamamen karşılamaması halinde davalı işletenin poliçe limitini aşan miktarda zarar varsa limiti aşan kısımdan sorumlu olacağı, eğer limitin altında bir zarar varsa davalı işletenin de ibra nedeni ile bu oranda sorumluluktan kurtulacağı, davalı araç sürücüsünün ise sigorta şirketi tarafından yapılan 156.000,00 TL ödeme kadar borcunun sona ereceğini, sigorta ödemesinin üstünde kalan zarar miktarından ise sorumlu olduğu ve ibranamenin müteselsil borçlular bakımından değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir. B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamına uyularak asıl davanın kısmen kabulü ile, davalı ... Sigorta (... A.Ş) bakımından açılan davanın ibra nedeniyle reddine, davacı ... bakımından 22.100,00 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ... ... Petrol Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'den kaza tarihi olan 25.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, 60.000,00 TL manevi tazminatın 25.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ... ... Petrol Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine, davaya dahil edilen SGK yönünden hüküm kurmaya yer olmadığına, davacı ... bakımından 5.000,00 TL manevi tazminatın 25.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ... ... Petrol Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı SGK vekili, davalı ... vekili ve davalı şirket vekili tarafından yapılan istinaf istemleri İzmir Bölge Adliye Mahkemesinin 04.07.2024 tarihli 2021/1254 Esas ve 2024/1097 Karar sayılı kararı ile dosyada asıl davaya ilişkin olarak Yargıtay tarafından Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce nihai karar verilmiş olması ve birleşen davanın da asıl davanın tabi olduğu yasa yoluna tabi olması sebebiyle dava dosyasının Yargıtaya gönderilmek üzere ilk derece mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; sigorta şirketi aleyhine hüküm kurulmamasına rağmen, vekalet ücreti ve yargılama giderinden sorumlu tutulmalarının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı SGK vekili temyiz dilekçesinde; müvekkili kurum hakkında hüküm kurmaya yer olmadığına karar verilmesine rağmen yargılama giderlerinden ve vekalet ücretinden sorumlu tutulduklarını, lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, SGK'nın harçtan muaf olduğunun kararda belirtilmemesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı şirket vekili; Uşak 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2010/351 Esas sayılı dosyasından da aynı taleplerin ileri sürüldüğünü mükerrer yargılama olduğunu, bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını, davalı şirketin olay hakkında bilgi sahibi olmadığının dikkate alınmadığını, sigorta şirketinin yaptığı ödemenin ve ibranın değerlendirilmediğini, davalı şirketin kusuru bulunmadığını, davacı sürücünün de kusuru bulunduğunu, operasyon tazminatı kaybı belirlemesinin hatalı olduğunu, emniyet müdürlüğünün bu hususta görüş bildiremeyeceğini, tedavi giderinin kamu tarafından karşılandığını, tedavi giderinde fahişlik ve mükerrerlik bulunduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, maluliyet oranını kabul etmediklerini, avans faizine karar verilmesinin hatalı olduğunu, dava konusu tazminatın haksız fiilden kaynaklandığını, şirketin iflas ettiğinin mahkemece değerlendirilmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe Uyuşmazlık; trafik kazası sonucu meydana gelen cismani zarardan dolayı oluşan maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir. 1.Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ... Petrol Akaryakıt Otomotiv Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin tüm, davalı SGK vekili, davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bentlerinin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2.Davalı ...Ş. vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden; Mahkemece 14.05.2015 tarih ve 2010/351 Esas, 2015/305 Karar sayılı davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın; davalı ... vekili ve davalı ... ... Petrol Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 25.03.2019 tarihli ve 2018/5055 Esas, 2019/3518 Karar sayılı ilamı ile; davalı şirket vekilinin tüm, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verildiği, ilk karara yönelik sigorta şirketi ve davacılar vekili tarafından temyize gidilmediği, bu taraflar yönünden kararın miktar, yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden kesinleştiği anlaşılmaktadır. İlk karar ile miktar, vekalet ücreti ve yargılama giderleri açısından davalı ... lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu göz önüne alınarak sigorta şirketi yönünden vekalet ücreti ilk hükümdeki gibi kabul edilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen Geçici Madde 3 atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca temyiz olunan mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir. 3.SGK vekilinin temyizi yönünden; HMK'nın 332. maddesi uyarınca yargılama giderlerine, bu kapsamda harca ilişkin hususlarda mahkemece re'sen karar verilir. 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca dava sonunda hükmedilecek harçlardan, harçtan muaf olmamak koşulu ile aleyhine karar verilen taraf sorumludur. Davalının harçtan muaf olması halinde davalı tarafa harç yükletilemeyeceği gibi, davacının yatırdığı tüm harçların karar kesinleştiğinde davacıya iadesine karar verilir. 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 36. maddesi uyarınca davalı ... Kurumu harçtan muaf olmasına rağmen mahkemece harçtan sorumluluğuna karar verilmesi doğru değildir. Bu husus bozma sebebi ise de; bu yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden, hükmün 6100 sayılı HMK'nın geçici 3. maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı HUMK'un 438/7. maddesi gereğince düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir. VI. KARAR 1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... Petrol Akaryakıt Otomotiv Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin tüm, davalı SGK vekili ve davalı ...Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz itirazının kabulü ile mahkeme kararının 6. bendinde yer alan "4.080,00 TL vekalet ücretinin davalılardan" ibaresinin çıkarılarak yerine "4.080,00 TL vekalet ücretinin (davalı ... 2.652,00 TL vekalet ücretinden sorumlu olacak şekilde) davalılardan" ibaresinin yazılmasına, mahkeme kararının 7. bendinde yer alan "8.600,00 TL vekalet ücretinin davalılardan" ibaresinin çıkarılarak yerine "8.600,00 TL vekalet ücretinin (davalı ... 7.450,00 TL vekalet ücretinden sorumlu olacak şekilde) davalılardan" ibaresinin yazılmasına hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 3.Yukarıda (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı SGK vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hüküm fıkrasının "A. .... davanın kısmen kabulü ve kısmen reddi ile" kısmının 5. bendinde yer alan "davalılardan" ibaresinden sonra gelmek üzere ve "Birleşen davanın kısmen kabulü ve kısmen reddi ile" kısmının 3. bendinde yer alan "davalılardan" ibaresinden sonra gelmek üzere "SGK harçtan muaf olduğundan SGK hariç" ibaresinin yazılmasına, hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ... Petrol Akaryakıt Otomotiv Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınmasına, Peşin alınan harcın istek halinde davalı ...'ya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 08.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.