Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2024/1589 E. 2025/8521 K.

MAHKEMESİ:Ticaret Mahkemesi SAYISI: 2024/22 D.İş, 2024/29 K.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 27.06.2015 tarihinde davalıya Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile sigortalı aracın, davacının sürücüsü olduğu traktörle karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu davacı sürücünün yaralanarak %27 oranında malul kaldığını, 180 gün geçici iş göremezliği ve 30 gün bakıcı ihtiyacı oluştuğunu belirterek belirsiz alacak olarak şimdilik 30.000,00 TL sürekli ve 100,00 TL geçici iş göremezlik, 100,00 TL geçici bakıcı gideri, 375,00 TL SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri ve 422,00 TL rapor ücreti olmak üzere toplam 30.997,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 29.09.2023 tarihli bedel artırım dilekçesiyle talebini sürekli iş göremezlik yönünden 123.038,00 TL'ye, geçici iş göremezlik yönünden 1.779,00 TL'ye, geçici bakıcı gideri yönünden 379,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; talebin zamanaşımına uğradığını, maluliyet raporunun kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine uygun şekilde tanzim edilmediğini, kusur oranlarının belirlenmesi gerektiğini, kaza sırasında emniyet kemeri kullanılmaması nedeniyle müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini, davacıya ödeme yapılmış olup başkaca bir alacağı kalmadığını, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı giderinden davalının sorumlu olmadığını, davacı sürücü soruşturma dosyasında şikayetçi olmadığından tazminat hakkının ortadan kalktığını belirterek davanın reddini istemiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği, alınan kusur raporunda davalıya sigortalı araç sürücüsünün %30 oranında, davacı sürücününü %70 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, davalı tarafından tahkim başvurusu öncesi 80.415 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ödemesi yapılmış ise de bilirkişi raporunda maddi hata yapılarak 27.000,00 TL ödendiğinin ifade edildiği, işbu maddi hata basit matematiksel işlem ile giderilebildiğinden ek rapor alınmadığı, davalı tarafından 27.01.2023 tarihinde ödenen 80.415 TL'ye rapor tarihi olan 22.09.2023 tarihine kadar yasal faiz işletilerek güncellenmiş tutarın 85.134,15 TL olduğu, kaza tespit tutanağında davacı traktör sürücüsünün koruyucu tertibatının takılı olup olmadığına dair bir tespit yapılmamış ise de davacının kaza sonrasındaki ifadesi incelendiğinde traktörden düştüğünü belirtmiş olduğu dikkate alındığında başvuranın emniyet kemerinin takılı olmadığı kanaatine varıldığı, %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmasına karar verildiği, hesap raporunda tespit edilen 208.310,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatına %20 oranında müterafik kusur indirimi uygulandığında hesaplanan 166.648,00 TL'den davalı tarafından ödenen tutarın güncel hali olan 85.134,15 TL'nin tenzili sonucu bakiye sürekli iş göremezlik tazminatının 81.513,85 TL olduğu, diğer zarar kalemlerinden de %20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığı, davalıya 23.12.2022 tarihinde başvurulmuş olup faiz başlangıç tarihinin 05.01.2023 olarak belirlendiği, rapor ücretinin yargılama gideri olarak kabul edildiği gerekçesiyle başvurunun kısmen kabulü ile 81.513,15 TL sürekli ve 1.423,20 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 303,20 TL bakıcı gideri ve 360,00 TL SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri zararı olmak üzere toplam 83.599,55 TL'nin 05.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir. IV. İTİRAZ Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sunulan sağlık kurulu raporunun fiziki muayene yapılarak kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümleri dikkate alınarak hazırlandığı, hükme esas alınan raporda hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile davalı sorumluluğundaki araç sürücüsünün %30 kusur oranına göre hesap yapıldığı, hesap yönteminin yerinde olduğu, alınan kusur raporunda kaza tespit tutanağındaki mevcut duruma göre sigortalı aracın %30 kusurlu olduğunun belirlendiği, kusur bakımından aydınlatılması gereken başkaca bir husus bulunmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalı tarafından ödenen tazminatın güncel tutarının mahsup edildiği, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri zararından davalının sorumlu olduğu, hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle davanın kısmen reddi halinde indirimden dolayı reddedilen kısım için davalı yararına vekalet ücreti takdir edilemeyeceği, başvuranın ifadesinden kaza anında emniyet kemerinin takılı olmadığının anlaşıldığı, yine kazada yara aldığı bölgeler dikkate alındığında da emniyet kemerinin takılı olmamasıyla maluliyetin artması arasında illiyet bağının bulunduğu, müterafik kusur indirimi yapılmasında isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin itirazlarının reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kaza tespit tutanağında emniyet kemerinin takılı olmadığına ilişkin herhangi bir ibare mevcut değilken müterafik kusur indirimi yapılmasının hatalı olduğunu, maluliyet ile emniyet kemeri arasında illiyet bağı bulunmadığını, traktörün tekeri fırlamış olup emniyet kemerinin zararın artması veya azalmasında bir etkisi olmadığını, hesaplanan tazminattan kusur indirimi yapılmışken başkaca bir indirim yapılmasının yerinde olmadığını, müterafik kusur indirim oranının fahiş olduğunu, karşı aracın asli ve tam kusurlu olduğunu beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, 27.06.2015 tarihinde davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu yaralanan davacı sürücünün sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı ve SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri talebine ilişkindir. 1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, kusur raporunun oluşa uygun ve denetime elverişli olmasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 52. maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def'i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir. Davacı traktör sürücüsünün emniyet kemeri takmaması nedeniyle zararın artmasında katkısının bulunduğu, dolayısıyla müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine dair davalının savunması, İtiraz Hakem Heyetince davacının kaza sonrası verdiği ifadede traktörden düştüğünü beyan ettiği gerekçesiyle emniyet kemerinin takılı olmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle kabul edilmiştir. Somut olayda; karşı otomobilin, sağ şeritten sol şeride geçen davacının kullandığı traktöre arkadan çarpması sonucu davacı sürücü traktörden düşerek yaralandığını ifade etmiştir. Davacının kullandığı ... marka bir traktördür. Kaza tespit tutanağının koruyucu tertibat kısmında bir tespit yapılmadığı görülmektedir. KTK'nın 3. maddesine göre, lastik tekerlekli traktör, belirli şartlarda römork çekebilen, ancak ticari amaçla taşımada kullanılmayan tarım aracıdır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda (KTK) göre ... emniyet kemeri takma zorunluluğuna ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. KTK'nın 78. maddesinde "belirli sürücülerin ve yolcuların, araçların sürülmesi sırasında koruyucu tertibat kullanmaları zorunludur. Kullanma ve yolların özelliği gözetilerek hangi tip araçlarda sürücülerinin ve yolcularının şehiriçi ve şehirlerarası yollarda hangi şartlarda hangi koruyucu tertibatı kullanacakları ve koruyucuların nitelikleri ve nicelikleri ile emniyet kemerlerinin hangi araçlarda hangi tarihten itibaren kullanılacağı yönetmelikte belirtilir" düzenlemesi yapılmıştır. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 150. maddesinde traktörde emniyet kemeri kullanımına ilişkin bir hüküm bulunmamakta olup Yönetmelikte araçlarda bulundurulması gereken teçhizat ile bunların niteliklerini gösteren cetvellerde traktörde bulundurulacak zorunlu ekipman olarak yalnızca "flâşörlü yanıp sönen, sarı ışıklı, dönerli, uyarı lambası, yedek malzeme ve takımlar" gösterilmiştir. Açıklanan nedenlerle İtiraz Hakem Heyetince; davacı traktör sürücüsünün emniyet kemeri takmaması nedeniyle %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması doğru olmayıp hükmün bozulması gerekmiştir. VI. KARAR 1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 26.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.