Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/8084 E. 2023/11135 K.

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/708 D.İş, 2021/714 K. SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ SAYISI : İHK-2021/28923 HÜKÜM/KARAR : Başvurunun Kabulüne-Davalının İtirazının Kabulüne ve Başvurunun Kısmen Kabulüne SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ SAYISI : K-2021/75390 Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının kabulüne karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 21.05.2017 tarihinde davacının kullandığı motosiklet ile zorunlu mali mesuliyet sigortası bulunmayan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralandığını ve malul kaldığını, zararın karşılanması için davalı ... Hesabına başvuru yapıldığını ancak davalı kurumca olumlu yanıt verilmediğini iddia ederek açtığı belirsiz alacak davası ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 4.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 750,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 250,00 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 5.000,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, 600,00 TL adli tıp rapor ücretinin de yargılama giderleri arasında davalıdan tahsilini talep etmiş, sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 90.838,52 TL, geçici iş göremezlik tazminatı talebini 5.616,25 TL, geçici bakıcı gideri talebini 1.777,50 TL olmak üzere toplam 98.232,27 TL'ye artırmıştır. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı kuruma başvuru yapılırken eklenen maluliyet raporunun usulüne uygun bir rapor olmadığından sigorta şirketine başvuru dava şartının yerine getirildiğinin söylenemeyeceğini, başvurunun usulden reddi gerektiğini, taleplerin belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceğini, zorunlu mali mesuliyet sigortası bulunup bulunmadığı yönünden TRAMER sorgusu yapılması gerektiğini, araç sürücüsünce başvurana herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, kusur durumunun tesbitinin gerektiğini, sunulan maluliyet raporunun Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olmaması sebebiyle dikkate alınamayacağını, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinin teminat kapsamında olmadığını, geçici iş göremezlik tazminatının asgari geçim indirimi hariç asgari ücret ile hesaplanması gerektiğini, başvurana Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından geçici iş göremezlik tazminatı ödenip ödenmediğinin araştırılması gerektiğini, bakıcı giderinin net asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiğini, rapor ücretinin makul giderler arasında değerlendirilemeyeceğini, tazminat hesabının aktüer sıfatına sahip bilirkişilerce yapılması gerektiğini, TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre hesap yapılması gerektiğini, hesaplanan tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, müvekkili kurumun temerrüde düşürülmediğinden faiz başlangıcının ancak tahkime başvuru tarihi olabileceğini, başvuran lehine belirlenecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT)’ ne göre belirlenen rakamın 1/5'i olabileceğini savunarak talebin reddini istemiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre 90.838,52 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 5.616,25 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 1.777,50 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 98.232,27 TL tazminatın 15.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. İtiraz Sebepleri Davalı vekili itiraz dilekçesinde; uygun yöntemlerle alınmış maluliyet raporu ile başvuru yapılmadığından talebin usulden reddi gerektiğini, hükme esas alınan maluliyet raporunun ilgili maluliyet yönetmeliği hükümlerine uygun düzenlenmediğini, maluliyet oranları arasında çelişkinin giderilmediğini, geçici iş göremezlik tazminatından kurumun sorumlu olmadığını, geçici iş göremezlik tazminatı ödenip ödenmediğinin SGK' dan sorulması gerektiğini, faturası dahi ibraz edilmeyen raporu giderinin istenemeyeceğini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz ile yapılması gerektiğini, temerrüt tarihinin hatalı tespit edildiğini, vekalet ücretinin AAÜT'ye göre belirlenen rakamın 1/5'i olarak karara bağlanması gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; alınan kusur raporunun hükme dayanak yapılmasına ve denetime elverişli olduğu, geçici iş göremezlik tazminatının poliçe kapsamında olduğu, maluliyet %10' un altında olduğundan peşin sermaye değeri ödeneğine hak kazanılamayacağı, rapor ücretinin yargılama giderleri arasında kabulünün yerinde olduğu, kaza tespit tutanağında koruyucu tertibat takılı olduğunun belirlenmesi karşısında müterafik kusur indirimi yapılmamasının yerinde olduğu, temerrüt tarihinde ve vekalet ücretinde hata bulunmadığı gerekçesiyle bu yönlere ilişkin itirazların reddine karar verilmiş, ancak hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz ile yapılması gerektiğine ilişkin itirazın yerinde olduğu belirtilerek ek hesap bilirkişi raporu alınmış ve bu rapor doğrultusunda, davalı vekilinin itirazlarının kabulüne, kararın kaldırılmasına, talebin kısmen kabulüne, 63.052,66 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 5.616,25 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 1.777,50 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 70.446,41 TL tazminatın 15.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre alınmış rapor olmadan sigorta şirketine müracaat edildiğinden hakem hastaneden maluliyet raporu alınmadan tahkime başvurulduğundan talebin usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporunun ilgili yönetmelik hükümlerine uygun düzenlenmediğini, maluliyet raporunda her iki yönetmeliğe göre iki ayrı oran belirlendiğini, çelişkinin giderilmesi gerektiğini, SGK tarafından geçici iş göremezlik ödemesi yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, hesaplamanın TRH 2010 ve %1,8 teknik faiz ile yapılması gerektiğini, rapor ücretinden sigorta şirketinin sorumlu olmadığını, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, başvuru şartı yerine getirilmediğinden temerrüt tarihinin dava tarihi olması gerektiğini, başvuran lehine takdir edilebilecek vekalet ücretinin AAÜT'ye göre belirlenen rakamın 1/5'i olabileceğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Poliçesi bulunmayan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 52 ve 54 üncğ maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin 13 üncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi. 3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına göre davalı vekilinin aşağıda yer alan bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. Somut olayda, davacının maluliyet oranının belirlenmesi açısından düzenlenen ve Hakem Heyetince hükme esas alınan Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 19.01.2021 tarihli raporun Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği anlaşılmaktadır. 21.05.2017 kaza tarihi itibari ile Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik yürürlüktedir. İtiraz Hakem Heyetince; davacının maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümlerinden olay tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun davacının kaza nedeniyle uğradığı çalışma gücü kaybı bulunup bulunmadığı ve varsa oranı konusunda ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak (usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir. 3. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır. Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir. Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği göz önüne alınarak AAÜT' nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi de doğru değildir. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine 23.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.