Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/4341 E. 2023/12908 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2018/3985 E., 2018/3927 K. HÜKÜM/KARAR : Davanın Reddine/ İtirazın Kabulüne

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın reddine karar verilmiştir.

Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıya ait adresindeki işyerinin davalı ... nezdinde geniş kapsamlı yangın paketi sigorta poliçesi ile sigortalandığını, davalı ... şirketince işyeri görülüp fotoğraflar çekilerek poliçe tanzim edilip eksiklikler konusunda uyarıda bulunmadığını ve poliçe teslim yükümlülüğünü yerine getirilmediğini, meydana gelen hırsızlık olayı neticesinde davalı tarafça alarm sistemi bulunmadığı gerekçesiyle talebin reddedildiğini, poliçe kapsamından rizikonun gerçekleşmesiyle haberdar olunduğunu belirterek 110.000,00 TL zararın 07.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; talebin teminat dışı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hırsızlık önlem klozunda yer alan tedbirlerin bulunmadığı, en az birinin yeterli olduğu ancak tedbirlerden herhangi birinin bulunmadığı, rizikonun poliçe tanzim tarihinden itibaren 9 ay içerisinde meydana geldiği, primlerini ödeyen sigortalının poliçenin kendisine verilmediği iddiasının yerinde olmadığı, dava dilekçesine poliçenin eklendiği, sigortalının tacir olması, poliçeye ulaşma imkanının olması ve poliçedeki metni bilmediğini iddia etmesi ve 14 gün içinde itiraz etmemiş olması nedeniyle talebin teminat dışında olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri Davacı vekili itiraz dilekçesinde; davacıya sigorta poliçesinin teslim edilmediğini, poliçenin hasar ile teslim alındığını, bilgilendirme yükümlülüğüne aykırı hareket edildiğini, yüksek prim yatırıp rizikodan faydalanmayacağını bilerek prim yatırmanın hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafın dava dilekçesinde işyerinin gezilerek poliçe düzenlenmiş olduğunun bildirildiği, davacının sigorta poliçesi hakkında genel hatlarıyla bilgi sahibi olduğu ve sigortacısının da sigortalı menfaat hakkında bilgi sahibi olmasına rağmen yeterli koruma sağlamadığı, poliçe verme yükümlülüğünün yerine getirilmediği, bu doğrultuda usul ve denetime elverişli hesaplama doğrultusunda davalı tarafın hasardan sorumlu olduğu gerekçesiyle, davalı vekilinin itirazının kabulüne, yeniden hüküm oluşturulması ile davanın kısmen kabulüne, 57.326,50 TL'nin 27.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; zararın eksik hesaplandığını, işyerinin tekstil atölyesi olup alınan tüm kumaşların faturaları sunulduğunu, buna rağmen hesaplamaya dahil edilmediğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının hukuka uygun olduğunu, İitraz Hakem Heyeti kararı gerekçesinin yetersiz olduğunu, verilen kararın TTK 1423/2'ye aykırı olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe: 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; işyeri sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, Türk Ticaret Kanunu’nun 1409'uncu, 1423/2 inci maddesi, Yangın Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1.Türk Ticaret Kanunu’nun 1409'uncu maddesi, "Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir.” hükmünü haiz olup, riskin gerçekleşmesi ve gerçek zararın ne olduğu hususundaki ispat yükümlülüğü sigortalıda, riskin teminat dışı hallerden olduğunun ispat külfeti ise, ilke olarak sigortacıdadır. Davalı ..., davacı ile müvekkili şirket arasındaki poliçe özel şartlarında yer alan güvenlik önlemlerinin alınmaması nedeniyle poliçeden kaynaklı bir sorumluluğunun bulunmadığını iddia ederek talebin reddedilmesi gerektiğini savunmuştur. Taraflar arasında, davacıya ait işyerindeki rizikonun gerçekleşmesi hususunda ihtilaf yoktur, ihtilaf hasarın poliçe teminatı kapsamında olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Poliçe özel şartında; sigortalı binanın bodrum, zemin ve bahçe katları geçerli olmak üzere hırsızlık teminatı; sigorta mahalin dış cephesinde bulunan pencere ve kapıların tamamını kapsayacak şekilde kepenk, demir parmaklık, otomatik panjur sistemi ve/veya olay anında aktif durumda bulunması şartı ile alarm sistemi, bekçi ve/veya özel güvenlik görevlisi önlemlerinden en az bir tanesinin bulunması kaydıyla teminat kapsamına dahil edildilmiştir. Olay yeri inceleme raporu ve dosya kapsamı ile yerine bodrum kat havalandırma penceresi zorlanarak girildiği ve klozda yer alan herhangi bir tedbirin gerekçekleşmediği sabittir. Açıklanan bu maddi ve hukuksal olgulara göre, TTK'nın 1423/2 inci maddesi uyarınca bilgilendirme açıklamasının yapılmaması halinde, sigortalının 14 gün içinde itiraz etmesi gerektiği, anılan sürede itiraz edilmemesi halinde poliçenin yazılı şartlarda geçerli olacağının benimsendiği, davaya konu rizikonun taraflar arasındaki poliçe ile verilen teminatın kapsamına girecek şekilde gerçekleşmediği, sigortalının poliçe tanziminden sonraki 14 gün içinde itiraz ettiğine dair iddia ve delil de dosyaya sunulmadığı gözönüne alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir. 2. Bozma neden ve şekline göre; davacı vekilin tüm ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma nedenine göre davacı vekilinin tüm ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacı ve davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

30.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.