Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/127 E. 2023/6378 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/82 E., 2022/148 K. HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü

Taraflar arasında görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17.Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ...Ş vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların murisi ... ... plakalı aracın içerisinde müvekkilleri ile birlikte yolcu olarak seyahat ettiği esnada 16.04.2012 tarihinde davalı sürücü ...'in kullandığı... palakalı tırın çarpması sonucu vefat ettiğini, kazanın oluşumunda sürücünün %100 kusurlu olduğunu, ... plakalı çekicinin maliki Faysal, ... plakalı römorkun maliki ise Mehmetoğlu Petrol Ürünleri Gıda Nak. İth. San ve Tic. Ltd. Şti olduğunu, davalıların maddi tazminat yönünden müteselsilen sorumluluğu bulunduğunu, manevi tazminat yönünden ise sigorta şirketi hariç diğer davalıların sorumluluğu olduğunu belirterek, bu nedenle 40.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faiz ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak müvekkiline verilmesi, müvekkilleri için ayrı ayrı 40.000,00 TL olmak üzere toplam 160.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faiz ile birlikte davalı ... hariç davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; 27.02.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile davacı ... için talebini 30.771,98 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP 1- Davalılar ... ile ...'in cevap dilekçesinde; yetkiye itirazlarının olduğunu, davacının dava dilekçesindeki iddiaları kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

2- Davalı Mehmetoğlu Petrol Ürünleri Gıda Nak. İth. İhr. San ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu kazayla ilgili müvekkil şirketinin nedensellik bağı kurularak maddi-manevi tazminata hükmedilmesinin uygun olmayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3- Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde; dava konusu kazayla ilgili davadan önce müvekkil şirkete müracaat edilmediği ve herhangi bir hasar dosyası açılmadığını, müvekkil şirkete gönderilen dava dilekçesi ekinde zarara ilişkin herhangi bir belge yer almadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 15.05.2014 tarihli ve 2012/165 Esas, 2014/106 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile ... için 570,15 TL, ... için 10.257,33 TL, ... için 14.653,32 TL, ... için 30.771,98 TL'nin olay tarihi olan 16.04.2012 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ayrıca ... için 15.000,00 TL, diğer davacılar için ayrı ayrı 10.000,00'er TL manevi tazminatın olay tarihi olan 16.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ..., ... ve Mehmet oğlu Petrol Ürünleri Gıda Nak. İth. İhrc. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Birinci Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili ve davalı Mehmetoğlu Petrol Ürünleri Gıda Nak. İth. İhr. San Ve Tic. Ltd. Şti vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 08.06.2017 tarih ve 2014/24717 Esas, 2017/ 6572 Karar sayılı ilamıyla "Somut olayda; dava dilekçesinde, davacıların murisi ... olarak belirtilmiş ve mahkemece alınan bilirkişi raporunda desteğin ismi ... olarak yazılmıştır. Oysa; 16.04.2012 tarihinde meydana gelen kazada davacıların desteği Emine vefat etmiştir. Davacı tarafın ve bilirkişinin sehven desteğin ismini yanlış belirtmiş olmasından dolayı davalı tarafın doğru delil sunma hakkı kısıtlanmıştır. Buna göre; davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü ... için açılan hasar dosyası ile birlikte mirasçılarına yapılan ödeme belgeleri değerlendirilerek destekten yoksun kalma zararı belirlenmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı hüküm verilmesi doğru görülmemiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 102.maddesine göre "(1)Bir römorkun veya yarı römorkun veya çekilen bir aracın sebep olduğu zarardan dolayı, çekicinin işleteni, motorlu aracı işletenin sorumluluğuna ilişkin hükümlere göre sorumlu tutulur. Çekilen araçla ilgili olarak sorumluluk genel hükümlere tabidir. (2) Çekicinin sorumluluk sigortası, çekiciyi işletenin, römorkun sebep olduğu zarardan dolayı sorumluluğunu da kapsar." hükümleri düzenlenmiştir.

Somut olayda; davalılardan ... kazaya sebebiyet veren çekicinin maliki, davalılardan Mehmetoğlu Petrol Ürünleri Gıda Nak. İth. İhr. San Ve Tic. Ltd. Şti. ise yarı römorkun malikidir. Yukarıda anılan madde uyarınca yarı römorkun sorumluluğu genel hükümlere tabidir. Buna göre kazaya çekici sürücüsü ... sebebiyet vermiş olup, yarı römorkun genel hükümlere göre bir kusurunun olmadığı anlaşılmıştır. O halde açıklanan maddi ve hukuksal olgulara göre yarı römorkun işleteni hakkında davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 11.04.2019 tarihli ve 2017/255 Esas, 2019/45 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile maddi tazminat yönünden davacı vekilinin 27.02.2014 havale tarihli ıslah dilekçesi doğrultusunda; davacı ... lehine 10.257,33 TL maddi tazminatın, davacı ... lehine 14.519,20 TL maddi tazminatın, davacı ... lehine 14.653,32 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ...’ten kaza tarihi olan 16.04.2012 tarihinden itibaren, ...’nden ise dava tarihi olan 11.09.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine (fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına), davacı ... açısından dava devam ederken ödeme yapılması sebebiyle maddi tazminat talebinin reddine, davalı Mehmetoğlu Petrol yönünden davanın reddine, manevi tazminat yönünden sulh sebebiyle davanın reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... vekili, davalı Mehmetoğlu Petrol Ürünleri Gıda Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. Vekili, davalı ...Ş vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi 11.02.2021 tarih ve 2019/5042 Esas, 2021/1191 Karar sayılı ilamıyla "Davacı ... yönünden verilen hüküm kesin olup, davacılar vekili, davalı ..., davalı Mehmetoğlu Petrol Ürünleri Gıda Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., davalı ...Ş vekilinin temyiz dilekçesinin reddine ve davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazları ile davacılar vekili, davalı Mehmetoğlu Petrol Ürünleri Gıda Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. Vekili, davalı ...Ş vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra, davacılar vekili, desteğin eşi ... için 570,15 TL, kızı ... ... için 14.519,20 TL, oğlu ... için 10.257,33 TL, oğlu ... için ise 14.653,32 TL talep edildiği, 27.02.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile desteğin kızı ... için talebini 30.771,98 TL’ye yükseltilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi 26.07.2013 tarihli hesap raporunda, desteğin eşi ... için 570,15 TL, kızı ... ... için 30.771,98 TL, oğlu ... için 10.257,33 TL, oğlu ... için ise 14.653,32 TL destekten yoksun kalma zararlarının olduğu belirlenmiş, mahkeme bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar vermiştir. Karara karşı davalı ...Ş ile davalı Mehmetoğlu Petrol Ürünleri Gıda Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmiş, Dairemiz davalı ...Ş lehine hasar dosyası ile birlikte mirasçılarına yapılan ödeme belgeleri değerlendirilerek destekten yoksun kalma zararı belirlenmesi, davalı Mehmetoğlu Petrol Ürünleri Gıda Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. lehine ise kazaya çekici sürücüsü ... sebebiyet vermiş olup, yarı römorkun genel hükümlere göre bir kusurunun olmadığı, buna göre yarı römorkun işleteni hakkında davanın reddine karar verilmesi gerektiği nedenleri ile bozulmuştur. Mahkemece bozmadan sonra yapılan yargılamada alınıp hükme esas kabul edilen 10.10.2018 tarihli aktüer raporunda yeni verilere göre hesap edilerek, davalı ... tarafından davadan önceki ödeme güncellenmeksizin düşüldüğü görülmektedir. Buna göre, davacılar tarafından ilk karar temyiz edilmediği, davalı ...Ş lehine hükmün bozulduğu anlaşıldığından bozmadan önce hükme esas alınan 26.07.2013 tarihli bilirkişi raporundaki veriler esas alınarak, davalı ...Ş’nin yapmış olduğu ödemenin de davadan önce olması nedeniyle ödemenin güncellenerek düşülmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. İlk karar davalı ...Ş ile davalı Mehmetoğlu Petrol Ürünleri Gıda Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. lehine bozulduğu,temyize gelmeyen diğer davalılar yönünden kararın kesinleştiği dikkate alınmadan yazılı olduğu şekilde tüm davalılar yönünden yeniden hüküm kurulması isabetli görülmemiştir. Yine; davacılar vekili, desteğin eşi ... için 570,15 TL, kızı ... için 14.519,20 TL, oğlu ... için 10.257,33 TL, oğlu ... için ise 14.653,32 TL talep edildiği, 27.02.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile desteğin kızı ... için talebini 30.771,98 TL’ye yükseltilmiştir. Bozmadan sonra hükme esas alınan bilirkişi raporunda 28.184,00 TL hesap edilmesine rağmen mahkemece gerekçe gösterilmeksizin davacı ... için 14.519,20 TL’ye hükmedilmesi doğru görülmemiştir. Davalı Mehmetoğlu Petrol Ürünleri Gıda Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti yönünden davanın reddine karar verilmesine karşın lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına, davalı ...Ş vekilinin maddi tazminata ilişkin vekalet ücreti temyizinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davalı sürücünün tam kusurlu olduğu Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda kazanılmış haklar dikkate alınarak PMF Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniği ile 2013 yılı verileri baz alınarak hesaplanan tazminattan davalı ... şirketinin yapmış olduğu ödemelerin güncelenerek düşüldüğü 14.06.2022 tarihli hesap raporu hükme esas alındığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, davalılar ... İle ... aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile (mahkemenin 2012/165 esas 2014/106 karar 15.05.2014 tarihli kararı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla,) davacı ... için 570,15 TL'nin olay tarihi olan 16.04.2012 tarihinden itibaren, davacı ... için 10.257,33 TL'nin olay tarihi olan 16.04.2012 tarihinden itibaren, davacı ... için 14.653,32 TL'nin olay tarihi olan 16.04.2012 tarihinden itibaren, davacı ... için 30.771,98 TL'nin, 14.519,20 TL’sinin olay tarihi olan 16.04.2012 tarihinden, geri kalan kısmının ıslah tarihi olan 27.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ile ...’ten müştereken ve müteselsilen tazmin edilerek davacılara belirtilen miktarlarda ödenmesine, davacı ... için 15.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 16.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ile ...’ten müştereken ve müteselsilen tazmin edilerek davacılara belirtilen miktarlarda ödenmesine, davalı ...Ş. aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile davacı ... açısından açılan maddi tazminat talebi yönünden mahkemenin 2017/255 Esas 2019/45 Karar sayılı 11.04.2019 tarihli kararı ile kurulan “Davacı ... açısından dava devam ederken ödeme yapılması sebebiyle maddi tazminat talebinin reddine,” dair hükmün kesin olması sebebiyle bu hususta yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davacı ... lehine 4.884,13 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 11.09.2012 tarihinden, davacı ... lehine 8.519,63 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 11.09.2012 tarihinden, davacı ... lehine 30.771,98 TL maddi tazminatın 14.519,20 TL’sinin dava tarihi olan 11.09.2012 tarihinden, geri kalan kısmının ıslah tarihi olan 27.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ...’nden tahsili ile davacılara belirtilen miktarlarda verilmesine, (Mahkememizin 2012/165 esas 2014/106 karar 15.05.2014 tarihli kararı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla), davalı Mehmetoğlu Petrol Ürünleri Gıda Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti yönünden açılan davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ...Ş vekili temyiz dilekçesinde; hesap raporunun eksik ve hatalı olduğu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre belirlenmesi gerektiği, kaza tarihindeki yaşlarına göre bakiye ömrün hesap edilmesinin hatalı olduğu, sigortalı sürücünün kazaya etken kusurunun bulunmadığı, müterafik kusur indirimin uygulanması gerektiği, hesaplamanın 2012 yılı asgari ücret verilerine göre yapılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; 16.04.2012 tarihinde davalıların sürücüsü, çekici ve römorkun malikleri, zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91,102 nci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1-Mahkemelerin nihai kararlarınnın bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulamasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2-Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ...Ş. vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı ...Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ...Ş.'ne yükletilmesine

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,11.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.