Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/5398 E. 2023/5137 K. – Tazminat

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/122 -2022/50 HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararın Dairece bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili ve davalılar ..., ..., ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde;......in davacı üniversiteden olan hak edişinen dolayı üçüncü kişilerin hak ve alacakları nedeniyle icra müdürlükleri tarafından gönderilen haciz ihbarnameleri üzerine, üniversite strateji geliştirme daire başkanlığı tarafından, sıra cetveli düzenlenerek hak edişten öncelikli alacaklar kesildikten sonra kalan 96.903,96 TL den, Karacasu İcra Müdürlüğünün 2008/109 Esas sayılı dosyasına 77.560,00 TL ve Aydın 1. İcra Müdürlüğünün 2008/4323 esas sayılı dosyasına 19.343,96 TL ödeme yapıldığını, oysa Karacasu İcra Müdürlüğünden gelen haciz ihbarnamesinin borçlu Erbey Gıda Hay. Tur. İnş. Tem. İşl. San. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş olduğunu, üniversitenin düzenlediği hak ediş alacaklısının ise Yılmaz Furan (Erbey yemek Fabrikası) olması nedeniyle Strateji Geliştirme Daire Başkanlığınca Karacasu İcra Müdürlüğünden ödenen paranın iadesinin istendiğini ancak iadenin gerçekleşmediğini, ..... (Erbey Yemek Fabrikası)'ndan alacaklı Akgün Tabldot Gıda ve Sanayi Limited Şirketi tarafından İzmir 4. İcra Müdürlüğünün 2008/6020 esas sayılı dosyasından gönderilen 05.07.2010 tarihli muhtıra ile 77.560,00TL'nin ödenmesi ya da menfi tespit davası açılmasının ihtar olunduğunu, açılan menfi tespit davasının reddedilmesi üzerine İzmir 4. İcra Müdürlüğü dosyasına da ayrıca ödeme yapmak zorunda kalındığını belirterek, oluşan zararın davalılardan tazmini isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP : Davalılar vekili cevap dilekçesinde; dava dışı alacaklı şirketin İzmir 4 İcra Müdürlüğünün 2008/6020 esas sayılı dosyası üzerinden davacı üniversiteye gönderdiği haciz ihbarnamelerine, İİK 89. maddesi gereğince süresinde cevap verilmediğini, borçtan kurtulmak için yasal hakların kullanılmadığını ve davalıların yapmış oldukları işlemlerde bir usulsüzlük bulunmadığını belirterek, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 24.05.2016 tarih ve 2014/723 Esas, 2016/362 Karar sayılı kararıyla; alınan bilirkişi raporuna dayanılarak davalı ... yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden ise davanın kabulü ile "... 114.825,02 TL nin 07/11/2014 tarihinden, 8.078 TL'nin 31/07/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılar ..., ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılar ..., ... ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 25.06.2019 tarih ve 2016/12884 Esas, 2019/3562 Karar sayılı ilamıyla "... vekalet ücreti alacağı nedeniyle 22.10.2014 tarihinde bir ödeme daha yapıldığı anlaşılmakta olup belirtilen vekalet ücreti yönünden mükerrer ödeme yapılıp yapılmadığı, mükerrer ödeme yapılmışsa şayet, ödemeyi yapanların davalılar olup olmadığı tespit edilmelidir. Mükerrer ödeme yapılmasında davalıların dahili olmamışsa, hiç kimse kendi kusuruna dayanarak hak elde edemeyeceğinden, idarenin kendi kusurundan kaynaklanan mükerrer ödemeden dolayı, davalıların sorumlu olmayacağı da gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesinin doğru olmadığı... Karacasu İcra Dairesinin 2014/328 esas sayılı dosyası kapsamından; davacı üniversite tarafından sehven yapılan ödemeden dolayı dava dışı şahıslara yönelik olarak takibe devam edildiği anlaşılmakla, söz konusu icra dosyasında da davacı tarafından tahsilat yapılma ihtimali bulunduğundan sebepsiz zenginleşmeye neden olmamak için hükmün belirtilen icra dosyası ile tahsilde tekerrüre neden olmamak üzere kurulması gerekirken bu durumun dikkate alınmamasının usul ve yasaya uygun düşmediği...ve davalılara yapacakları işlem konusunda ayrıca özel ve teknik yönden eğitim verilmediği, iş yoğunluğu bulunduğu, şirketler hakkında sürekli haciz ihbarnamelerinin geldiği, ayrıca şirketler arasında isim benzerliği ve adi ortaklık ilişkisi bulunması, davalıların bu işlem nedeniyle şahsi çıkar sağlamaması, kasıt ve eylem birliği bulunmaması birlikte gözetildiğinde, belirlenen zarardan davalılar yararına BK.43. maddesi (TBK.51) gereği uygun oranda hakkaniyet indirimi yapılması gerekirken yapılan ödemenin tamamından sorumlu tutulmalarının hakkaniyete uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir..." gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosya kapsamına göre davalı ...'in Şube Müdürü olarak hatalı işlemin yapılmasında herhangi bir dahili bulunmadığı, bu yönden denetim görevinin Daire Başkanı ... ve muhasebe yetkilisi ...'a ait olduğu, ...'un da hatalı işlemi bizzat yapan personel olarak sorumlu olduğu anlaşıldığından, davanın davalı ... yönünden reddine, diğer davalılar yönünden, davalılara yapacakları işlem konusunda ayrıca özel ve teknik yönden eğitim verilmediği, iş yoğunluğu bulunduğu, şirketler hakkında sürekli haciz ihbarnamelerinin geldiği, ayrıca şirketler arasında isim benzerliği ve adi ortaklık ilişkisi bulunması, davalıların bu işlem nedeniyle şahsi çıkar sağlamaması, kasıt ve eylem birliği bulunmaması birlikte gözetildiğinde, belirlenen zarar olan 114.825,02 TL'den davalılar yararına BK.43. maddesi (TBK.51) gereğince %30'u oranında hakkaniyet indirimi yapılarak, "davanın ... yönünden reddine, diğer davalılar yönünden davanın kabulü ile 80.377,52 TL'nin Karacasu İcra Dairesinin 2014/328 Sayılı icra dosyasında tahsilde tekerrüre neden olmamak kaydıyla 07/11/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 8.078,00 TL'nin 31.07.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ...'dan müşterek ve müteselsil tahsili ile davacıya ödenmesine" karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalılar ..., ..., ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalıların mevzuat gereği sorumlu olduklarını ve davanın kabulü gerektiğini, hükmedilen tazminattan hakkaniyet indirimi yapılmasının da usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalılar ..., ..., ... vekili temyiz dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, Üniversite tarafından haciz ihbarnamesine itiraz edilse borcun kesinleşmeyeceğini, ödemenin yanlış yapılmasında davalıların kusuru olmadığını, hesaplanan tazminattan yapılan indirimin hakkaniyetli olmadığını ve çok az olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacı Üniversite Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı yetkilileri tarafından üçüncü şahıs borcu nedeniyle icra dosyasına yapılan hatalı ödemenin kurum zararı oluşturduğu gerekçesiyle oluşan zararın davalılardan tazmini talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 427 vd maddeleri, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 41 ve 43 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere; zarar miktarını belirleyen ve hükme dayanak alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve denetlenebilir olmasına, olayın davalıların fiilinden kaynaklanmasına, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi olanağı bulunmamasına göre, karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ile davalılar vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Tarafların tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan mahkeme kararının ONANMASINA,

492 sayılı Harçlar Yasasının 13/J maddesi uyarınca davacıdan harç alınmamasına,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalılara yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,10.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.