Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/15980 E. 2024/2259 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2016/204 E., 2018/541 K. DAVA TARİHİ : 21.05.2014 HÜKÜM/KARAR : Davanın reddi Taraflar arasında itirazın iptali şeklinde görülen rücuen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir. Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 07.02.2013 tarihinde davacıya kasko sigorta poliçeli dava dışı aracın davalıya ait araçla kazası sonucu hasarlandığını, ekspertiz raporu alındığını, raporda hasar bedelinin 18.287,14 TL olduğunu, sigortalı ile 20.000,00 TL rayiç 11.700,00 TL sovtaj rakamı üzerinden anlaşıldığını, sigortalıya 20.000,00 TL ödendiğini belirterek davalının kusuruna tekabül eden 6.225,00 TL'nin davalıdan tahsili için yapılan icra takibine davalı borçlunun yaptığı haksız itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu aracın uzun süreli taşıt kiralama sözleşmesine konu olduğunu, işletenlik sıfatının değiştiğini, davalı şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, davacının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 26.05.2015 tarihli ve 2014/219 Esas, 2015/199 Karar sayılı kararı ile; davalı şirket adına kayıtlı olan aracın kaza tarihinde dava dışı kişi tarafından kiralama suretiyle kullanıldığı, davalı şirketin işleten sıfatının bulunmadığı gerekçesiyle davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 14.12.2015 tarihli ve 2015/17233 Esas, 2015/14065 Karar sayılı kararı ile; "Mahkemece, Multinet Kurumsal Hizmetleri A.Ş ile Güryapı İnşaat Taah. Turizm San. ve Dış Tic. A.Ş.&... İnş. Taah, Tic. A.Ş. (Güryapı-Bayraktar Adı Ortaklığı) arasında var olduğu iddia edilen kira sözleşmesinin 3. kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olup olmadığı, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma olup olmadığı, kira sözleşmesinin ve kira bedelinin maliye ve vergi dairelerine bildirilip bildirilmediği, ibraz edilen sözleşme yükümlülüklerinin kim tarafından yerine getirildiği, gerektiğinde araç maliki ile kiralayan şirketin varsa ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle kira sözleşmesinin, fatura, ruhsat, cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği, işletenlik sıfatının halen davalı Multinet Kurumsal Hizmetleri A.Ş.'de olup olmadığı hususları tartışılarak sonucuna göre bir karar vermek gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru görülmediği" gerekçesiyle karar bozulmuştur. B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı şirketin uzun süreli kiralama sözleşmesi ile aracı 3. şahsın yaralanmasına ve hakimiyetine terk ettiği, davalının işleten sıfatının bulunmaması sebebiyle davalı aleyhine açılan davanın pasif husumet yönünden reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bozma ilamında davalı ve ihbar olunan şirket arasında var olduğu iddia edilen kira sözleşmesinin üçüncü kişileri bağlayacak güçte olup olmadığının tespiti için belirtilen kriterlerin (maliye vergi dairelerine bildirim, ticari defter ve kayıtları incelenmesi gibi) hiçbirinin yerel mahkeme tarafından yerine getirilmediğini, mahkemenin dosyaya sunulan kira sözleşmesini yukarıda sunulan hususları incelemeden geçerli saydığını, delillerin takdirinde hataya düşüldüğünü, kaldı ki kira sözleşmesinin varlığından haberi olmayan davacı şirketin kira sözleşmesinin varlığı nedeniyle açtığı davanın reddedilmesinin adalete olan güveni sarstığını, davacı şirketin bu durumu bilmesi mümkün olmadığından davanın reddi yerine, kira sözleşmesine taraf olan kişilerle davaya devam edilmesine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemli icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472 nci maddesi, Kasko Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olması, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına göre temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeple; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine, Dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 29.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.