Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/15418 E. 2023/2128 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2019/2712-2019/200 SAYISI : KİT-2019/39 HÜKÜM/KARAR : Başvurunun kısmen kabulü İtirazın kabulü-başvurunun kabulü SAYISI : 2016/35609K Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetice davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacı vekilinin itirazının kabulüne karar verilmiştir. ... kararı davacı vekili ve davalı ... AŞ vekili tarafından istinaf edilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararda yazılı eksikliğin giderilmesi için dosyanın ...'ne gönderilmesine karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyetince davacının itirazının kabulüne karar verilmiş, iş bu karar davalı Ergo Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 15.06.2009 tarihinde sürücü ...'nın sevk ve idaresindeki araç ile ... 'ın sevk ve idaresindeki aracın çarpışması şeklinde meydana gelen kazada davacının murisi ...'nın vefat ettiğini, desteğin kazaya karışan ... plakalı araç sürücüsü olduğunu, ... poliçesinin Ergo Sigorta A.Ş. tarafından, ... plakalı aracın ... poliçesinin Güneş Sigorta tarafından düzenlenmiş olduğunu, davacının destekten yoksun kalma tazminatı talebinin davalı ... şirketlerince karşılanmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... şirketlerinden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, İtiraz Hakem Heyetince yapılan yargılama sırasında dosyaya sunduğu 05.04.2017 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 228.011,74 TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı Ergo Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, kazanın meydana gelmesinde davacının murisinin kusurlu olduğunu, talebin teminat kapsamı dışında bulunduğunu, sorumluluklarının poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, talep edilen faiz türünün ve faizin başlangıç tarihinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek, talebin reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; tahkime başvuru şartlarının gerçekleşmediğini, davacı tarafın kanun ve yönetmeliklerde öngörülen şekilde usulüne uygun olarak sigorta şirketine başvuruda bulunmadığını, müteveffanın anne ve babasının destek zararının da hesaplanması gerektiğini, değerlendirmenin 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren ... Genel Şartları gereğince yapılması gerektiğini, hesaplanacak tazminat tutarından müteveffanın aracı sürücü belgesiz ve emniyet kemeri takmadan kullanmış olması nedeniyle, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, avans faizi talebinin haksız olduğunu belirterek talebin reddine karar verilmesini istemiştir. III. ... KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... ceza zamanaşımı dikkate alındığında talebin zamanaşımına uğramadığı, ...tarafından sigortalanan 20 HD 717 plakalı aracın kazanın oluşumunda %25 oranda kusurlu olması nedeniyle Güneş Sigorta A.Ş.'nin ... sigortacısı olarak pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, davalı Ergo Sigorta A.Ş.'nin, müteveffanın ehliyetsiz araç kullanması nedeniyle ödenecek tazminatı davacı mirasçıya rücu ederek geri isteyebileceği, bu durumun TBK.135.maddesinde düzenlenen borcu sona erdiren hallerden olan alacaklı ve borçlu sıfatlarının birleşmesi niteliğinde olduğu, bu nedenle Ergo Sigorta A.Ş.'nin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı, ...tarafından dosyaya sunulan ve aktüer ... tarafından düzenlenen 23/09/2016 tarihli raporun hükme esas alınabilir nitelikte olduğu, bu rapor ile davacının tazminat alacağının 40.313,16 TL olabileceğinin belirlendiği, davacının 6100 sayılı HMK.107. maddesi gereğince dava açtığı, ancak söz konusu maddede çeşitli dava türlerinin düzenlendiği, davacının davayı söz konusu maddenin hangi bendine göre ikame ettiğinin muğlak olduğu, davacı vekiline HMK'nın 31. maddesi gereğince beyanda bulunmak üzere süre verildiği, HMK.109. maddesi hükümlerine göre talep konusu bölünebilir olduğundan, sadece bir kısmının da dava yoluyla ileri sürülmesinin mümkün olduğu, davacı vekilinin davasını belirsiz alacak davası olarak nitelendirildiği, ancak davanın, talep edilebilecek tazminat miktarı belli olduğundan kısmi dava niteliği taşıdığı, hakem heyetinin talep sonuçlarına bağlı olduğundan talep sonucunun aktüer raporu ile hesaplanan tazminattan daha düşük olduğu da göz önünde bulundurularak" davalı Ergo Sigorta A.Ş. hakkında açılan davanın husumet yokluğundan reddine, Güneş Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın kabulü ile 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının (taleple bağlı kalınarak) 08/08/2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin ilk kararı ile "...Uyuşmazlık Hakemi tarafından Ergo Sigorta A.Ş. hakkındaki davanın usule ve yasaya aykırı olarak pasif husumet yönünden reddine karar verildiği, ancak başvuru sahibi vekilinin 12.01.2017 tarihli itiraz başvuru formu ekindeki itiraz dilekçesi incelendiğinde, Ergo Sigorta A.Ş. yönünden verilen karara itiraz edilmediği, Güneş Sigorta A.Ş. yönünden verilen karara itiraz edildiğinin anlaşıldığı, bu nedenle Ergo Sigorta A.Ş. yönünden verilen kararın kesinleştiği, bu sigorta şirketi yönünden değerlendirme yapılamayacağı, temin edilen bilirkişi raporu ile davacının destekten yoksun kalma tazminatının 228.011,74 TL, dava dışı annenin tazminat alacağının 30.378,28 TL ve dava dışı babasının tazminat alacağının 31.765,89 TL olmak üzere toplam tazminat miktarının 290.155,91 TL olarak belirlendiği, ...nin kaza tarihi itibariyle poliçe limitinin 150.000,00 TL olduğu, bu durumda KTK.96/1. maddesi uyarınca garame hesabı yapılması gerektiği, bu hesaba göre davacının talep edebileceği tazminat miktarının 117.873,75 TL olduğu görüşünden hareketle" Uyuşmazlık Hakemince verilen kararın kaldırılmasına, talebin kısmen kabulü ile 117.873,75 TL destekten yoksun kalma tazminatının ...den tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, Ergo Sigorta A.Ş.yönünden uyuşmazlık hakemince verilen karar kesinleşmiş olduğundan bu sigorta şirketi açısından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili ve davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. Gerekçe ve Sonuç İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 01.10.2018 tarihli ve 2017/1016 Esas -2018/943 Karar sayılı kararıyla; "...davacı vekili dava dilekçesinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının eşinin vefat etmesi nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuş ve tazminatın her iki sigorta şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Sigorta Tahkim Hakeminin 30.11.2016 tarihli tensip kararı üzerine 02.12.2016 tarihli beyan dilekçesini dosyaya sunmuş ve davalı olarak her iki sigorta şirketini göstermiş bulunmaktadır. Uyuşmazlık Hakemince Ergo Sigorta A. Ş. hakkında açılan davanın reddine karar verilmesinden sonra bu karara itiraz için sunmuş olduğu 12.01.2017 tarihli itiraz dilekçesinde de her iki davalı ... şirketini hasım olarak göstermiştir. İtiraz Hakem Heyetince yapılan yargılama sırasında alınan bilirkişi raporundan sonra dosyaya sunduğu 05.04.2017 tarihli ıslah dilekçesinde de her iki sigorta şirketini davalı olarak göstermiş ve tazminatın sigorta şirketlerinden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Söz konusu dilekçeler dikkate alındığında davacı tarafın hükmedilecek tazminatın davalı ... şirketlerinden müştereken ve müteselsilen alınması yönündeki talebinden açıkça vazgeçtiğine ilişkin bir beyan bulunmamaktadır. Bu itibarla açılan davanın her iki sigorta şirketine yönelik olduğu hususu gözetilerek değerlendirme yapılması gerekirken, davalı Ergo Sigorta A. Ş. hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi, İtiraz Hakem Heyetince de, bu sigorta hakkında Uyuşmazlık Hakemince verilen kararın kesinleştiğinden bahisle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi hatalı olmuştur. Sigorta Tahkim Komisyonunca verilen kararın kaldırılarak dosyanın yeniden yargılama yapılması amacıyla geri gönderilmesine karar verilmesi gerektiği " belirtilerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ... ...'nin 11.04.2017 tarih ve 2017.İ.139-140-2017/İHK-1092 sayılı kararının kaldırılmasına, HMK'nın 353/1-a/6 maddesi gereğince, yukarıda açıklandığı şekilde işlem yapılması ve sonrasında oluşacak duruma göre karar verilmek üzere dosyanın kararı veren İtiraz Hakem Heyetine gönderilmesine, davacı vekilinin diğer istinaf talepleri ile davalı ... A. Ş. vekilinin istinaf taleplerinin bu aşamada değerlendirilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. V.BAM KALDIRMA KARARI SONRASI ... KARARI "Başvuranın yaptığı itirazın kabulüne ve kararın kaldırılmasına, başvurunun kabulü ile 228.011,74 TL destekten yoksun kalma tazminatının 26.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak başvurana verilmesine" karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Ergo Sigorta AŞ vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı Ergo Sigorta AŞ vekili temyiz dilekçesinde; kaza tarihi itibari ile ölüm ve sakatlanma teminat limitinin 150.000,00 TL olduğunu, müteveffanın desteğinden yoksun kalan anne ve babası ... ve ... 'nın, ... 2017.E.40817-18, K-2017/55455 ve 2017.İ.5888, 2018/İHK-I3 sayılı başvurusu sonucunda anne için 20.477,00 TL, baba için 18.118,00 TL'nin her iki davalı şirket tarafından müştereken ve müteselsilen ödenmesine karar verildiğini, müvekkili şirketin poliçe sebebiyle sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, dolayısıyla müvekkili şirketin en fazla teminat limitinin kalanı olan 121.053,00 TL'den sorumlu olacağını, davacı yanın 11.01.2017 tarihli itiraz dilekçesinin hiçbir yerinde Ergo Sigorta AŞ yönünden başvurunun husumet yokluğundan reddine ilişkin karara itiraz ettiğini beyan etmediği gibi müvekkili şirketin unvanının dilekçe metninde bir kez dahi geçmediğini, BAM kaldırma kararı öncesinde verilen 2017.İ.5888, 2018/İHK-13 sayılı ... kararının yerinde olduğunu, müvekkili şirket yönünden kazanılmış hak teşkil ettiğini beyanla İtiraz Heyeti kararının bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe: 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çift taraflı trafik kazasında davacının desteğinin sürüsü olduğu araçta vefatı nedeniyle, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan araçların sigortasından destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 96 ncı maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme 1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Ergo Sigorta AŞ vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2-Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” denilerek sigortacının sorumluluk sınırı belirlenmiştir. Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur. 2918 sayılı KTK'nun 96 ncı maddesinde "zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta tutarından fazla ise zarar görenlerin tazminat taleplerinin, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulması gerektiği" hükme bağlanmıştır. Somut olayda; davalı Ergo Sigorta Şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlendiği; poliçeye göre ölüm halinde kişi başına teminat limitinin 150.000,00 TL olduğu anlaşılmaktadır. Davaya konu kazada ölen destek Kenan Eyibalı'nın hak sahibi olan tüm yakınlarının talep edebileceği tazminatlardan, davalı sigortacının bu limitle sınırlı olarak sorumlu olacağı açıktır. Edeki davada davacı ... desteğin eşidir. 08.05.2017 tarihli hesap raporunda, desteğin eşi ile kaza tarihinde hayatta olan anne ve babasına da pay ayrılarak; davacı eşin 228.011,74 TL, dava dışı annenin 30.378,28 TL, davacı babanın 31.765,89 TL destekten yoksun kalma zararının olduğu belirlenmiştir. Davalı zorunlu trafik sigortacısı kaza nedeni ile anne ve babanın da ... nezdinde dava açtığını, sonucunda ödeme yaptığını, bu nedenle kişi başına teminat limitinin bakiye kalan miktarına göre sorumluluğunun olduğunu savunmuştur. Hasar dosyasınının incelenmesinde, desteğin dava dışı anne ve babasının davalı ... şirketine karşı Sigorta Tahkim Komisyonunda açmış olduğu davada 2017.İ.5888, 2018/İHK-I3 sayılı ilam ile anne ... için 20.477,00 TL, baba ... için 18.118,00 TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmedildiği, davalı Ergo Sigorta AŞ tarafından icra takip dosyasına ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. İtiraz Hakem Heyetince, diğer hak sahibi mirasçılara yapılan ödeme ve poliçe limiti gözetilmeden davacı eş için hesap edilen 228.011,74 TL destek zararına hükmedilmiştir.Ancak varılan sonuç hatalı olup eksik inceleme ile karar verilmiştir. Bu durumda, zorunlu mali sorumluluk sigortacısı Ergo Sigorta AŞ bakımından KTK'nun 96 ncı maddesi hükümleri tartışılarak poliçe hükümlerine göre kişi başı limit aşılmadan hak sahipleri yönünden oranlama (garame) yapılarak karar verilmesi gerekirken KTK'nun 96 ncı maddesi göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. 3-5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi (AAÜT)’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. VI. KARAR 1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı Ergo Sigorta AŞ vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2- Değerlendirme bölümünün (2 ve 3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı Ergo Sigorta AŞ vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalı Ergo Sigorta A.Ş.'ye iadesine, Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere saklama kararını veren mahkemeye gönderilmesine, 21.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi