Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/9933 E. 2023/1911 K. – Tazminat

MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/86 E., 2020/303 K. HÜKÜM/KARAR : Davalı ... A.Ş vekilinin İstinaf Başvurusunun Kısmen Kabulü ile Davanın Kısmen Kabulü İLK DERECE MAHKEMESİ : Erciş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2015/929 E., 2019/539 K. Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ... şirketi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; 28.09.2015 tarihinde davalıların sürücü, işleten ve trafik sigortacısı olduğu aracın tam kusurla yolun karşı tarafına geçmekte olan yaya ... ve kızı ...'e çarpması nedeniyle ...'in olay anında hayatını kaybettiğini, 6 aylık hamile olan ...'in ağır yaralandığını, hastaneye kaldırıldığını, doğum yaparak bir erkek çocuk dünyaya getirdiğini, daha sonra kazanın etkisi ile ...'in hayatını kaybettiğini, yeni doğan erkek çocuğun da kazanın etkisi ile hayatını kaybettiğini, müvekkili eş davacı ...'in eşini ve çocuklarını kaybetmesi nedeniyle, yaşı küçük davacılar ... ve ...'in annelerini ve kardeşlerini kaybetmeleri nedeniyle destekten yoksun kaldıklarını belirterek fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla davacı ... için eş ve hayatını kaybeden çocukları yönünden 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile eş için 150.000,00 TL, çocuklar için 50.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... ve ... için ayrı ayrı anneleri ve hayatını kaybeden kardeşleri yönünden 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile anneleri için 50.000,00 TL, kardeşleri için 50.000,00 TL manevi tazminat ile 3.000,00 TL cenaze ve def'in giderinin kaza tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalı ... şirketi yönünden maddi tazminat ve poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla davalılardan tahsilini talep etmiş; 22.06.2019 tarihli talep artırım dilekçesi ile davacı ... yönünden destekten yoksun kalma tazminatı talebini 402.774,84 TL, ... için 26.165,94 TL, ... için 17.399,95 TL, cenaze giderlerini 3.325,00 TL olmak üzere toplam maddi tazminat talebini 449.665,73 TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde; manevi tazminatın teminat dışı olduğunu, murislerin yaya kurallarına uymamaları nedeniyle kazanın oluşumunda kusurlu olduklarını, kusur durumunun tespiti bakımından Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesinden, tazminat hesabı bakımından aktüer siciline kayıtlı bilirkişiden rapor alınmasını talep ettiklerini, davacıların destekten yoksun kaldıklarını ispat etmeleri gerektiğini, dolaylı zarar olarak cenaze ve def'in giderinin talep edilemeyeceğini, kazada birden fazla kişi zarar gördüğünden garame hesabı yapılması gerektiğini, dava tarihinden itibaren ancak yasal faiz talep edilebileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... Yapı İnşaat Emlak Med. Gıda Enerji İth. İhr. San. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; murislerin kontrolsüz şekilde motorlu araçlara ayrılan karayoluna çıkmaları nedeniyle kazanın meydana geldiğini, bu nedenle sürücüye asli kusur yüklenemeyeceğini, ceza dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'nın %35 oranında, müteveffa ...'in %65 oranında kusurlu olduğu, davacıların müteveffaların desteğinden yoksun kaldıkları, aktüer raporuna göre davacıların toplam destekten yoksun kalma zararlarının 449.665,73 TL olduğu, cenaze ve defin gideri olarak zorunlu masraflar bakımından zararın 3.325,00 TL olduğu gerekçeleriyle davanın kısmen kabulü ile, davacı ... için müteveffa ... yönünden 80.046,05 TL, müteveffa çocuk ... yönünden 174.156,21 TL ve müteveffa erkek bebek yönünden 148.572,58 TL olmak üzere toplam 402.774,84 TL'nin, davacı ... için 17.399,95 TL'nin, davacı ... için 26.165,94 TL'nin davalı ... A.Ş. yönünden dava tarihi olan 08.10.2015 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 28.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... A.Ş'nin poliçe limiti dahilinde sorumlu olması kaydıyla) tahsil edilerek davacılara verilmesine, cenaze ve defin gideri olarak 3.325,00 TL'nin davalı ... A.Ş. yönünden dava tarihi olan 08.10.2015 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 28.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... A.Ş'nin poliçe limiti dahilinde sorumlu olması kaydıyla) tahsil edilerek davacı ...'e verilmesine, manevi tazminat bakımından davacı ... yönünden müteveffa ... için 25.000,00 TL, ... için 20.000,00 TL, müteveffa erkek bebek için 15.000,00 TL olmak üzere 60.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... yönünden müteveffa ... için 20.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, müteveffa erkek bebek için 10.000,00 TL olmak üzere 40.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... yönünden müteveffa ... için 20.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, müteveffa erkek bebek için 10.000,00 TL olmak üzere 60.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 28/09/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Yapı İnş. Emlak Med. Gıda Enerji Hiz. İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... şirketi vekili ile davalı işleten şirket vekili istinaf başvurusunda bulunmuş; davalı işleten şirket yönünden muhtıraya rağmen eksik istinaf harcı ikmal edilmediğinden istinaf başvuru dilekçesinin reddine dair ek karar verilmiş, ek karar davalı vekiline usulüne uygun tebliğ edilmiş, ek karar istinaf edilmemiştir. B. İstinaf Sebepleri Davalı ... şirketi vekili istinaf dilekçesinde; müteveffa ... ve erkek bebek yönünden fahiş ve hatalı hesaplamaya dayalı hüküm kurulduğunu, hükme esas alınan 09.04.2019 tarihli raporun yetiştirme gideri için ayrılan pay, gelir paylaştırma oranları ve muhtemel yaşam sürelerinin belirlenme yöntemi bakımından hatalı olduğunu, raporda müteveffanın 18 yaşına gelene kadar babası tarafından destekleneceği varsayılarak yetiştirme giderinin %5 orana göre hesaplandığını, oysa çocuk yaşta vefat eden kişi için uygulanan yetiştirme giderinin anne ve baba için ayrı ayrı %5 olarak dikkate alınması gerektiğini, annenin vefat etmesi nedeniyle yetiştirme giderinin tamamının baba tarafından karşılanacağı dikkate alınarak %10 oranında yetiştirme giderinin baba için hesaplanan tazminattan tenzil edilmesi gerektiğini, müteveffa ... ve erkek bebek yönünden müveffanın kazancından babasına evleninceye kadar 1/3, evlendikten sonra ilk çocuğu olana kadar 1/5, ilk çocuk olduktan sonra 1/6, ikinci çocuk olduktan sonra 1/7 pay ayrılacağının varsayılması gerektiğini, vefat eden kişilerin ve varislerin muhtemel yaşam sürelerinin hesaplama tarihindeki yaşlarına göre bulunması gerektiğini, ancak raporda kaza tarihine göre hesaplama yapıldığını, müvekkilinin manevi tazminattan sorumlu tutulmamasına rağmen diğer davalılar aleyhine hükmedilen manevi tazminat yönünden vekalet ücretinden sorumlu tutulduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... şirketi yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu ileri sürdüğünden ve destek ... ve yeni doğan erkek bebek yönünden kusur durumunun destek ...'ten ayrı olarak değerlendirilemeyeceği dikkate alınarak kusur indirimi yapılması gerektiği, buna göre 09.04.2019 tarihli raporda Yargıtay uygulamalarına uygun pay hesabına göre davacı ... için destek ... yönünden 174.156,21 TL, erkek bebek yönünden 148.572,58 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı, %65 kusur indirimi ile davacı ... için destek ... yönünden 60.954,67 TL, erkek bebek yönünden 52.000,40 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği, davacı ...'in 02.12.2015 tarihinde yeniden evlenmesi nedeniyle destek ... yönünden 254,01 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği, davacı ...'in yeniden evlenmesi nedeniyle son alınan 08.07.2020 Tarihli ek raporda davacı ...'in destek ... yönünden 28.940,15 TL, davacı ...'in destek ... yönünden 42.190,98 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmış ise de ilk kararda davacı ... yönünden hükmedilen 17.399,95 TL, davacı ... yönünden hükmedilen 26.165,94 TL'nin istinaf başvurusunda bulunan davalı sigortalı şirketinin lehine olduğu dikkate alınmak suretiyle davalı ... şirketinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, kararın kaldırılmasına, istinaf yoluna başvurmayan davalılar hakkında kurulan hükümler saklı kalmak kaydıyla belirtilen miktarların davalı ... şirketinden tahsiline, sadece davalı sürücü ve işleten aleyhine manevi tazminata hükmedildiği, hükmedilen manevi tazminat nedeniyle davacılar lehine takdir edilen vekalet ücretinden davalı ... şirketinin sorumlu olmaması nedeniyle vekalet ücreti ile ilgili hüküm fıkrasının düzeltilmesine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; biri 4 yaşında olan ve diğeri henüz yeni doğan çocuklara kusur atfedilemeyeceğini, kaldı ki dava konusu kazada müterafık kusurun unsurlarının dahi mevcut olmadığını, davalı ... şirketinin yetiştirme gideri için ayrılan payın, gelir paylaştırma oranlarının ve muhtemel yaşam sürelerinin belirlenme yönteminin hatalı olduğu ve fahiş hesaplama yapıldığına ilişkin istinaf başvurusundaki iddialarının doğruları yansıtmadığını, Bölge Adliye Mahkemesince davacıların lehine olan ikinci hesap raporu değil de ilk raporun esas alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, cenaze ve defin giderlerinde yapılan kusur indirimini de kabul etmediklerini belirterek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıların desteği yayalara davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan diğer davalıların sürücü ve işleteni olduğu aracın çarpması ile gerçekleşen trafik kazası sonucu meydana gelen ölüm nedeniyle ölenlerin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ıncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılara yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.