Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/9860 E. 2023/491 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI : 2017/4319 E., 2020/670 K. HÜKÜM/KARAR : Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü, davalılar ..., ... Sanayi ve Ticaret A.Ş ve ... Tur. Taş. İnş. Akar. İst. Tem. Hiz. İşl. Tic. ve San. A.Ş vekillerinin istinaf başvurularının reddine Davalı ... San. ve Tic. A.ş., İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2014/196 E., 2016/761 K. Taraflar arasındaki destekten yoksun kalma sebebiyle maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacılar vekili, davalı ... ...Tic.A.Ş. vekili, davalı ... Tur. Taş. İnş. Akar. İst. Tem. Hiz. İşl. Tic. San A.Ş. vekili, davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacıların istinaf talebinin kabulüne ve davalıların istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili, davalı ... San. Tic. A.Ş. vekili ve davalı ...Ş. tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; 26.02.2012 tarihli trafik kazasında, davalılardan ... Tur. Taş. İnş. Akar. İst. Tem. Hiz. İşl. Tic. San A.Ş.'ye ait ve davalı ... tarafından sevk ve idare edilen aracın diğer davalı ... şirketinin servis işini yaptığı sırada tek taraflı yaptığı kaza sonucunda araç içinde yolcu konumunda bulunan müvekkillerinin müşterek çocuğu ...'nun vefat ettiğini, davalı ... şirketlerinden Groupama sigorta şirketinin zorunlu mali mesuliyet sigortacısı, diğer davalı ... şirketinin de manevi tazminat taleplerini de kapsayacak şekilde ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olduğunu, kaza anında 5 yaşında olan çocuklarını kaybeden müvekkillerinin acı ve keder yaşadıklarını, yaşama sevinçlerini kaybettiklerini ileri sürerek şimdilik 1.000,00'er TL'den toplam 2.000,00 TL destekten yoksunluk tazminatının sigorta şirketi davalılardan limitler dahilinde avans faiziyle, diğer davalılardan yasal faiziyle birlikte karar verilmesini, her bir davacı için 200.000,00'er TL'den 400.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi davalılardan Groupama sigorta şirketi dışındaki diğer sigorta şirketinden limitler dahilinde avans faiziyle, diğer davalılardan yasal faiziyle birlikte müteselsilen tahsilini talep etmiş, bilahare davacılar davalarını ıslah ederek istedikleri destekten yoksunluk tazminat miktarını davacı baba için 27.114,93 TL, davacı anne için ise 24.973,50 TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı ... Tur. Taş. İnş. Akar. İst. Tem. Hiz. İşl. Tic. San A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; ceza dosyası yönünden alınan kusur oranın mahkemeyi bağlamayacağını, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, ceza davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacıların ödeme alıp almadıklarının ilgili yerlerden sorulması gerektiğini savunarak davanın reddini dilemiştir. Davalı ... San. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; ceza davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, vefat eden davacının desteğinin gerekli emniyet tedbirlerini alıp almadığının araştırılması gerektiğini, talep edilen manevi tazminatın son derece yüksek olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; talep edilen manevi tazminatın son derece yüksek olduğunu, ceza davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, ceza dosyası yönünden alınan kusur oranın hukuk hakimini bağlamayacağını, ödeme alıp almadıklarının ilgili yerlerden sorulması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı Genarali Sigorta vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin merkezi adresine göre yetkili Mahkemenin İstanbul mahkemeleri olduğunu, aracın kaza tarihi itibariyle manevi tazminat dahil olmak üzere 100.000,00 TL ... ile sigortalı olduğunu, öncelikle zararın ... Sigortasından karşılanması gerekeceğini, ayrıca davalı aracın Yapı Kredi Sigorta ve Aviva Sigortaya sigortalı olduğunu, bu nedenle davanın ihbarı taleplerinin bulunduğunu, ayrıca başka mahkemelerde açılmış manevi tazminat talepli davalar olduğunu ve garame hesabının yapılması gerektiğini savunarak davanın reddini dilemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ...Ş. dışındaki davalıların meydana gelen zararlardan müteselsilen sorumlu bulundukları sonucuna varılarak davacıların destekten yoksunluk tazminatı alabileceklerine, davacıların davalı sürücü ..., davalı araç maliki ... Tur. Taş. İnş. Akar. İst. Tem. Hiz. İşl. Tic. San A.Ş. ve davalı müşteri servisini çalıştıran ... ...Tic.A.Ş.'den manevi tazminat talep edebilecekleri sonucuna varılarak tarafların mali sosyal durumları, olayın meydana geliş şekli, davacıların duydukları acı ve ızdırap ile hak ve nefaset kuralları gereğince tazminata hükmedildiği gerekçesiyle, davacıların maddi tazminat davaları yönünden, davacıların maddi tazminat davasının davalılar ..., ... Tur. Taş. İnş. Akar. İst. Tem. Hiz. İşl. Tic. San A.Ş. ve ... ...Tic.A.Ş. ve Grupoma Sigorta şirketi yönünden kabulü ile davacı ... yönünden 27.114,93 TL, davacı ... yönünden 24.973,50 TL olmak üzere toplam 52.088,43 TL destekten yoksunluk tazminatının davalılar ..., ... Tur. Taş. İnş. Akar. İst. Tem. Hiz. İşl. Tic. San A.Ş. ve ... ...Tic.A.Ş.'den dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle, davalı Grupoma Sigorta şirketinden ise dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, davalı Genarali Sigorta şirketi yönünden davanın husumet nedeniyle reddine, davacıların manevi tazminat davaları yönünden, davalılar ..., ... Tur. Taş. İnş. Akar. İst. Tem. Hiz. İşl. Tic. San A.Ş. ve ... ...Tic.A.Ş. yönünden kısmen kabulü ile her bir davacı için 20.000,00 TL'den olmak üzere toplam 40.000,00 TL manevi tazminatın bu davalılardan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davalı Genarali Sigorta şirketi hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddine, karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... ...Tic.A.Ş. vekili, davalı ... Tur. Taş. İnş. Akar. İst. Tem. Hiz. İşl. Tic. San A.Ş. vekili, davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde, manevi tazminat talepleri reddedilen davalı Generalli Sigorta'nın poliçesinde manevi tazminatın da poliçe kapsamında olmasına rağmen, bu davalı yönünden manevi tazminat talebinin reddedilmesinin hatalı olduğunu; manevi tazminat talepleri değerlendirilirken davacıların elem ve ızdırabının, evlatlarını kaybetmiş olmalarının yeterince dikkate alınmadığını ve bu nedenle düşük bir miktar manevi tazminat verildiğini, bu hususun da kararın kaldırılması için ayrı bir neden olduğunu kararın kaldırılarak istinaf dilekçeleri yönünde yeniden hüküm kurulmasını talep ve istinaf etmişlerdir. Davalı ... ...Tic.A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde, müvekkilinin, malik, işleten, şoför, taşıyıcı, alt taşıyıcı gibi hiçbir sıfatı bulunmadığı halde tazminat sorumluluğu altında kabul edilmesinin hiç bir gerekçesi olmadığını, bilirkişi raporunda da kendilerine kusur izafe edilmediğini, tazmini sorumluluklarının hukuki gerekçesinin kararda açıklanmadığını, kararın kaldırılarak müvekkili hakkındaki davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir. Davalı ... Tur. Taş. İnş. Akar. İst. Tem. Hiz. İşl. Tic. San A.Ş. istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin gerekçeli kararının gerekçe niteliğinde olmadığını, doyurucu ve açıklayıcı hiçbir gerekçe ihtiva etmediğini, mahkemece davacının talepleri hakkındaki zamanaşımı itirazları reddedildiğini, oysaki zamanaşımının dolmuş olduğunu, ıslah tarihi itibariyle zamanaşımının dolduğunun dikkate alınmadığını, kusura ilişkin olarak dava dışı İBB nin yolda eksik işaretleme yapmasının kazada etkili olduğu halde sürücünün tam kusurlu sayılmasının hatalı olduğunu, karar verilen destekten yoksun kalma tazminatının fahiş olduğunu ve tenzili gerektiğini, ayrıca hükmedilen manevi tazminatın da fahiş olduğunu beyanla kararın kaldırılması talep ve istinaf edilmiştir. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle, ... Tur. Taş. İnş. Akar. İst. Tem. Hiz. İşl. Tic. San A.Ş. vekilinin istinaf taleplerini harfiyen tekrar ederek gerekçeli kararının gerekçe niteliğinde olmadığını, doyurucu ve açıklayıcı hiçbir gerekçe ihtiva etmediğini, mahkemece davacının talepleri hakkındaki zamanaşımı itirazları reddedildiğini, oysaki zamanaşımının dolmuş olduğunu, ıslah tarihi itibariyle zamanaşımının dolduğunu dikkate alınmadığını, kusura ilişkin olarak dava dışı İBB nin yolda eksik işaretleme yapmasının kazada etkili olduğu halde sürücünün tam kusurlu sayılmasının hatalı olduğunu, karar verilen destekten yoksun kalma tazminatının fahiş olduğunu ve tenzili gerektiğini, ayrıca hükmedilen manevi tazminatın da fahiş olduğunu beyanla kararın kaldırılması talep ve istinaf edilmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince manevi tazminat takdir edilirken yanların sosyal ve ekonomik durumları, kazadaki kusur durumu ve davacı yanın küçük yaşta bir çocuğunu kaybetmiş olması hususları değerlendirildiğinde verilen manevi tazminat miktarının somut olayın özelliklerine göre hafif kaldığını, ihtiyari mali mesuliyet kapsamında davalı Generalli Sigorta A.Ş.'nin manevi zararlardan da sorumlu olduğunun poliçede kayıt altına alındığını belirterek, davalı ... ...Tic.A.Ş., ... Tur. Taş. İnş. Akar. İst. Tem. Hiz. İşl. Tic. San A.Ş. ve ...'in istinaf başvurularının HMK 353/1-B-1 maddesi gereğince esastan reddine, davacı yanın istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kabulüne ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk derece mahkemesine açılan dava hakkında, maddi tazminat açısından, davacıların maddi tazminat davaları yönünden, davacıların maddi tazminat davasının davalılar ..., ... Tur. Taş. İnş. Akar. İst. Tem. Hiz. İşl. Tic. San A.Ş. ve ... ...Tic.A.Ş. ve Grupoma Sigorta şirketi yönünden kabulü ile davacı ... yönünden 27.114,93 TL, davacı ... yönünden 24.973,50 TL olmak üzere toplam 52.088,43 TL destekten yoksunluk tazminatının davalılar ..., ... Tur. Taş. İnş. Akar. İst. Tem. Hiz. İşl. Tic. San A.Ş. ve ... ...Tic.A.Ş.'den dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle, davalı Grupoma Sigorta şirketinden ise dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, davalı Genarali Sigorta şirketi yönünden davanın husumet nedeniyle reddine, davacıların manevi tazminat davaları yönünden, davalılar ..., ... Tur. Taş. İnş. Akar. İst. Tem. Hiz. İşl. Tic. San A.Ş., ... ...Tic.A.Ş ve Generalli Sigorta yönünden kısmen kabulü ile her bir davacı için 50.000,00 TL'den olmak üzere toplam 100.000,00 TL manevi tazminatın bu davalılardan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsili ile davacılara verilmesine (Davalı Generalli Sigorta açısından kaza başına 100.000,00 TL'lik sorumluluk sınırının bulunduğuna ve aynı kazaya ilişkin diğer manevi tazminat davalarındaki sorumluluk miktarlarının infazda nazara alınmasına) manevi tazminata ilişkin fazla talebin reddine, karar verilmiştir V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ...Ş. vekili ve davalı ... San. Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde; davada taktir edilen manevi tazminat tutarlarının yeterli olmadığını, somut olayda davalılar ... Tur. Taş. İnş. Akar. İst. Tem. Hiz. İşl. Tic. San A.Ş. ve ... ...Tic.A.Ş kendi sektörleri bazında Türkiye’nin en iyi firmaları arasında gösterilmekte olduğunu, davalıların mali durumları dikkate alındığında hükmedilen manevi tazminat miktarının cezalandırıcı ve caydırıcı olmadığı iddiası ile temyiz yoluna başvurmuştur. Davalı ...Ş. vekilinin temyiz dilekçesinde; 26.02.2012 tarihli tek taraflı trafik kazası ile ilgili müvekkil şirketin sorumluluğuna gidilecek beş ayrı talepten; Küçükçekmece 5. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2013/581 E. sayılı dosyası İle Küçükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2013/542 E. sayılı dosyası, Küçükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2013/542 E. sayılı dosyası üzerinden birleştirildiğini, müvekkil şirket nezdinde temin edilen İhtiyari Mali Mesuliyet poliçesi kapsamında manevi tazminata dair azami limitinin 100.000,00 TL ile sınırlı olduğu ve mağdurlar ile talepler de açık olmakla, garame hesabı yapılmak sureti ile karar tesis edilmesi gerektiğini, kusurun belirlenmesi gerektiğini ve hükmedilen manevi tazminatın yüksek olduğunu ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur. Davalı ... San. Tic. A.Ş. vekilinin temyiz sebepleri; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ve İMSS poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalıların işleteni maliki ve sürücüsü oldukları aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddenin ikinci fıkrası ile 370 ve 3712 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi. 3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar vekili ile davalı ... San. Tic. A.Ş vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile davalı ...vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2.2918 sayılı KTK'nun 96. maddesinde "zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta tutarından fazla ise zarar görenlerin tazminat taleplerinin, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulması gerektiği" hükme bağlanmıştır. KTK'nun 96. maddesi hükmüne göre, garameten ödeme ilkesi; bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden, sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir. Burada amaç, zarar görenlerin birden fazla olması halinde, sigortacının poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağı da dikkate alınarak, zarar görenler arasında eşitliği sağlayıcı biçimde ve poliçe limitini de aşmayacak biçimde eşit paylaştırmanın sağlanmasıdır. Somut olayda; davacılar desteği müteveffanın yolcu olduğu aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında birden fazla yolcu yaralanmıştır. Davalı ...Ş. müteveffanın yolcu olarak bulunduğu aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortasını düzenleyen sigorta şirketidir. Davacı vekili, her iki davacı için 200.000,00 TL olmak üzere toplam 400.000,00 TL manevi tazminat isteminde bulunmuş olup davalı vekili yargılamada dava konusu kazada başkalarının da zarar gördüğünü ve poliçe limitinin dikkate alınması gerektiğini savunmuştur. İlk derece mahkemesince manevi tazminat taleplerinin sigorta kapsamında olmadığı gerekçesiyle davalı ...Ş. yönünden manevi tazminat talebinin husumetten reddine karar verilmiş, kararın davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; bu davalı yönünden manevi tazminatın poliçe teminatı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek davacıların istinaf başvurusu kabul edilerek davacı ... için 50.000,00 TL ve davacı ... için 50.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiştir. Dosya kapsamından İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası manevi tazminat taleplerini kapsama alarak 100.000,00 TL tutarlı tek poliçe limiti belirlemiştir. Manevi tazminat klozu içeren ve davalı ...Ş.'ne kasko sigorta poliçesi ile sigortalı aracın tek taraflı olarak karıştığı trafik kazasında bir ölüm ve birden fazla yaralanma olayı olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre, olayda çoklu zarar olup poliçe limiti itibariyle, başka başvurular olması halinde yukarıda açıklandığı üzere KTK.nun 96. maddesi uyarınca garame hesabı yapılması gerektiği de açıktır. Bölge Adliye Mahkemesince; bu yöne ilişkin herhangi bir araştırma yapılmamış, davalı savunması değerlendirilmemiştir. O halde, Mahkemece davalı ... şirketi tarafından bildirilen dava dosyalarının (bunlardan biri Küçükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesi 2014/29 E.-2018/20 K. sayılı dava dosyası) sonuçlanıp sonuçlanmadıkları hususları araştırılarak, varsa ilgili hasar dosyaları ile ödeme dekont ve makbuzları, dava dosyalarının getirtildikten sonra, yukarıda açıklanan hususlar hep birlikte tartışıldıktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekili ile davalı ... San. Tic. A.Ş vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile davalı ...vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ...vekilinin diğer temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Aşağıda yazılı 125,50 TL kalan harcın temyiz eden davacılara ve 7.792,71 TL kalan harcın temyiz eden davalı ... San. Tic. A.Ş'ye yükletilmesine, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ...ye iadesine, Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 17.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.