Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/424 E. 2022/18083 K.

MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi İLK DERECE MAHKEMESİ : Şemdinli Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesi'nde görülen alacak davasında asli müdahil yönünden davanın kısmen kabulüne, davacı Gümrük ve Ticaret Bakanlığı bakımından ise davanın reddine ilişkin hüküm hakkında Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelenmesi sonucunda; davacı Gümrük ve Ticaret Bakanlığı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne dair verilen kararın, süresi içinde davacı Gümrük ve Ticaret Bakanlığı vekili ile asli müdahil Maliye Bakanlığı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: K A R A R Davacı vekili; Şemdinli Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2000/147 Esas ve 2001/245 Karar sayılı dosyasında sanık ...'in 16.08.2000 tarihinde Irak'tan Türkiye'ye kaçak yollardan 1030 adet küçükbaş hayvan getirdiğini, söz konusu hayvanların 16.08.2000 tarihli tutanakla yediemin ...'a teslim edildiğini, yapılan ceza yargılaması sonucunda ...'in beraatine ve suça konu hayvanların sanığa iadesine karar verildiğini, hayvanların iadesi için yediemine tebligat yapılmasına rağmen hayvanların iade edilmediği, bunun üzerine dava dışı ...'in hazine aleyhine açtığı dava sonucu 173.557,55 TL ödendiğini, suça konu hayvanların davalıdan teslim alınmadığını ve bu nedenle ...'e tazminat ödemesi yapılmasına sebebiyet verdiğini bu nedenle zarara uğradıklarını belirterek fazlaya dair hakların saklı kalmak kaydıyla 173.557,55 TL'lik tazminatın ödeme tarihi olan 23.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı taraf davaya cevap vermemiştir. İlk Derece Mahkemesince, olayın gerçekleştiği bölgenin üç ülkenin sınırında olması, insanların genellikle geçimlerini hayvancılıkla sağlaması, hayvan kaçakçılığı olayının sıklıkla yaşanılan bölge olması, söz konusu hayvanların akıbetinin net olmaması, hayvanların yakalandığında menşei belgesinin olmaması, bu kadar kalabalık hayvanın bir kişinin yedieminine bırakıp gerekli önlemleri almasının sağlanmaması, tazminat davası açılana kadar akıbet araştırmasının yapılamaması gerektiği gerekçesi ile rücuen tazminat davasına konu edilen 173.507,55 TL üzerinden Borçlar Kanunu'nun 52. Maddesi uyarınca % 30 indirim yapılarak davanın kısmen kabulü ile 121.455,28 TL'nin ödeme tarihi olan 23.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile asli müdahil Maliye Bakanlığı'na verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı Gümrük ve Ticaret Bakanlığı bakımından ise davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı Gümrük Bakanlığı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi'nce; haksız el koyma nedeniyle tazminat davasının Maliye Bakanlığı aleyhine açıldığını, ödemenin de Şemdinli Mal Müdürlüğü tarafından yapıldığını, zararın Maliye Bakanlığı nezdinde oluştuğunu, dolayısıyla davacı Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'nın aktif dava ehliyetinin bulunmadığından ilk derece mahkemesince davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddinin yerinde olduğu ancak reddolunan kısmı nedeniyle davalı lehine hükmolunan nisbi vekalet ücretine yönelik davacı vekilinin istinaf istemi yönünden ise davacı Gümrük ve Ticaret Bakanlığı hakkındaki davanın esastan değil dava şartı yokluğundan reddolunduğuna göre talep edilen miktarın reddolunan kısmı üzerinden davalı lehine hükmolunan nispi vekalet ücretinden sorumlu tutulması doğru olmadığı gerekçesi ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına kararın vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiş; Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı Gümrük ve Ticaret Bakanlığı vekili ile asli müdahil Maliye Bakanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle HMK 355. maddesindeki kamu düzenine aykırılık halleri resen gözetilmek üzere istinaf incelemesinin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı kuralına uygun biçimde inceleme yapılıp karar verilmiş olmasına, dava şartları, delillerin toplanması ve hukukun uygulanması bakımından da hükmün bozulmasını gerektirir bir neden bulunmamasına göre davacı Gümrük ve Ticaret Bakanlığı vekili ile asli müdahil Maliye Bakanlığı vekilinin yerinde olmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün HMK’nun 370/1. maddesi gereğince ONANMASINA, HMK’nın 373. maddesi uyarınca dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin de Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesine gönderilmesine ve 492 Sayılı Harçlar Yasasının 13/J maddesi uyarınca davacıdan harç alınmamasına 29.12.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.