Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/21998 E. 2023/755 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/400 D.iş -2021/410 SAYISI : 2021/İHK-12084 HÜKÜM/KARAR : Başvurunun Kısmen Kabul SAYISI : K-2021/23472 Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir. Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulü ile ... kararının kaldırılmasına ve başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir. ... kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yolcu olarak bulunduğu ve davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı aracın karıştığı 24.03.2017 tarihli tek taraflı trafik kazası sonucunda, davacının yaralandığını, maluliyet oluştuğunu, başvuruya rağmen davalının ödeme yapmadığını belirterek, uğranılan zararın davalıdan tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında bedel artırım yoluyla talebini 73.902,31TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunun yetersiz olduğunu, olayda davacının da müterafik kusuru bulunduğunu, hatır taşıması nedeniyle de indirim yapılması gerektiğini, istenilen tazminatın yüksek olduğunu savunarak, davanın usulden ve esastan reddini istemiştir. III. ... KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alınan bilirkişi raporu doğrultusunda başvurunun kabulü ile 72.762,31 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 1.140,00TL rapor ücreti olmak üzere toplam 73.902,31 TL tazminatın 20.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile başvuru sahibine ödenmesine ve davacı yararına nispi tarifeye göre belirlenen 10.407,30 TL vekalet ücreti ödenmesine karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. İtiraz Sebepleri Davalı vekili itiraz dilekçesinde; başvurunun usulsüz olduğunu, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, kusur raporu alınması gerektiğini, davacının müterafik kusuru ve hatır taşımasının değerlendirilmemesinin hatalı olduğunu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1.8 teknik faiz üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, faiz başlangıcının başvuru tarihi olması gerektiği, rapor ücretinden davalının sorumlu olmadığını ve vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirtmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin itirazının kabulüne, ... kararının kaldırılmasına ve başvurunun kısmen kabulü ile 71.440,43 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 1.140 TL rapor ücreti olmak üzere toplam 72.580,43 TL'nin 20.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketinden alınarak başvuru sahibine ödenmesine, başvuran lehine nispi tarife üzerinden hesaplanan tam vekalet ücreti verilmesine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; tazminat hesabında TRH 2010 yaşam tablosu ve 0 teknik faiz progresif rant hesabı yapılması gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvurunun usulsüz olduğunu, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, kusur raporu alınması gerektiğini, davacının müterafik kusuru ve hatır taşımasının değerlendirilmemesinin hatalı olduğunu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1.8 teknik faiz üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, faiz başlangıcının başvuru tarihi olması gerektiği, rapor ücretinden davalının sorumlu olmadığını ve başvuran lehine tam vekalet ücreti verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı TBK'nın 54 üncü maddesi, 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 11 inci maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90 ıncı ve 97 inci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre ... kararına İtiraz etmeyen davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bentler dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru biçimde belirlenmesi gereklidir. Söz konusu belirlemenin ise Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. Somut olayda; kaza tarihi 24.03.2017 olup uygulanması gereken Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacıda oluşan maluliyet oranının belirlenmesi gerekirken, Hacettepe Üniverstesi Tıp Fakültesi Adli Tıp alınan raporda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre maluliyet tespiti yapıldığı görülmüştür. İtiraz Hakem Heyetince davacının kaza tarihi ve sonrasındaki tüm tedavi evrakları eklenerek, davacıya ait dosyada mevcut raporlar da irdelenmek suretiyle, kaza tarihinde yürürlükte olan Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde, Adli Tıp Kurumu ve üniversitelerin adli tıp anabilim dalı bölümleri gibi kuruluşlardan rapor alınıp, hükmü temyiz eden davalı tarafın kazanılmış hakları da gözetilerek karar verilmek üzere, eksik inceleme ile verilen ... kararının bozulmasını gerekmiştir. 3. Davacı tarafça sürekli iş göremezlik tazminatı yanında adli rapor ücreti olarak 1.140,00 TL’nin de davalıdan tahsili isteminde bulunulmuş, İtiraz Hakem Heyetince de 71.440,43 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 1.140 TL rapor ücreti olmak üzere toplam 72.580,43 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Oysa rapor ücreti yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmesi gereken bir alacak kalemi olup yanılgılı değerlendirme ile asıl alacağa eklenmesi ve yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. 4. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17. md. ve 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 6. maddesi ile Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16. maddesinin 13. fıkrasına "tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir" hükmü eklenmiştir. Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 17/2. maddesinde ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Tarifenin üçüncü kısmına göre nispi avukatlık ücretine hükmedilen durumlarda da talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine tarifeye göre hesaplanan nispi ücretin beşte birine hükmedilir" düzenlemesi yapılmıştır. Açıklanan nedenlerle; ...'nce davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13. maddesi ve AAÜT'nin 17. maddesi gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi de usul ve yasaya uygun düşmemiştir. VI. KARAR 1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2- Değerlendirme bölümünün (2), (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine, Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine, 23.01.2023 tarihinde Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi. KARŞI OY Bozma kararının V. C. 3.3. bendinin esas yönünden değerlendirilmesinde; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1421 ve 1429 maddeleri arasında genel olarak sigortacının borç ve yükümlülükleri 1426 maddesinde de özel olarak giderleri ödeme borcu düzenlenmiştir. Anılan maddeye göre sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri bunlar faydasız kalmış olsalar bile ödemek zorundadır. 6762 sayılı Mülga TTK da karşılığı bulunmayan m. 1426 ile rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan giderlerin ödenmesi sigortacı bakımından tazminat ödeme borcu gibi bir borç olarak düzenlenmiştir. Maddi hukuka ilişkin kuralların vazedildiği TTK da düzenlendiğine göre sigortacının giderleri ödeme borcunun da kanun koyucu tarafından 6102 sayılı TTK ile birlikte maddi hukuk kapsamında değerlendirildiği açıktır. Oysa yargılama giderleri usul hukukunun konusu olup usul kanunlarında düzenlenir(HMK m. 323-333). Bu durum, 6762 sayılı Mülga TTK’nın yürürlükte olduğu dönemde ödenecek tazminat kapsamının belirlenmesine ilişkin giderlerin yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmesine yönelik yerleşik yargısal uygulamaların benimsenmediğinin bahse konu giderlerin 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren TTK ile yargılama giderleri kapsamından çıkarılarak tazminat ödeme borcu gibi bir borç haline getirildiğinin açık bir göstergesidir. Yine bu giderlerin yargılama giderleri kapsamında değerlendirilemeyeceğinin bir başka kanıtı ise maddenin ikinci fıkrasıdır. Eksik sigortanın yapıldığı hallerde 1462 madde hükmünün kıyas yolu ile uygulanacağını belirten bu fıkraya göre eksik sigortanın söz konusu olduğu hallerde tıpkı tazminat ödeme borcunda olduğu gibi rizikonun tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan giderler de yargılama giderlerinin tayininde genel ilke olarak uygulanan davadaki haklılık haksızlık oranına bakılmaksızın sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranına göre ödenecektir. Açıklanan bu sebeplerle kararın V. C. 3.3. bendindeki bozma gerekçesine iştirak edilmemiştir.