Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/4889 E. 2026/2472 K.

MAHKEMESİ: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/462 E., 2025/1564 K. İLK DERECE MAHKEMESİ: Kocaeli 8. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/8 E., 2023/457 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; müvekkilinin ... Eczanesinde eczacı olarak hizmet vermekte olduğunu, davalı Kurumun 2009 yılı Eczane Protokolünün (6.3.15.) sayılı maddesi gereğince 3.708.10 TL ceza ve 2 yıl süre ile sözleşmenin feshedilmesine karar verildiğini, müvekkiline bildirdiğini, müvekkilinin kendisine ibraz edilen reçetelere göre ilaçları verip Kuruma fatura ettiğini, reçeteler üzerinde tahrifat yapmadığını, davalı Kurumun vermiş olduğu kararın haksız ve hukuka aykırı bulunduğunu ileri sürerek; davalı Kurumca tesis edilen işlemin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili; Kurum işlemlerinin mevzuata uygun olduğunu belirterek, davanın reddini savnmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; eczacı veya eczane çalışanları tarafından tahrifat yapıldığının ispat yükü üzerinde olan davalı Kurum tarafından, dava konusu 17 adet reçetedeki tahrifatın davacı eczacı ve çalışanları tarafından yapıldığının dosya kapsamında ki delilere göre ispat edilemediği gerekçesiyle; davanın kabulüne, davalı Kurumun 09.11.2010 tarihli yazı ile davacı hakkında uygulanacağını bildirdiği 2 yıl süreyle fesih işlemi ve 3.708,10 TL cezai şartın iptaline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; uyuşmazlığın davacının 2009 yılı Protokolünün (6.3.15) ve (6.3.19) maddelerine aykırı eylemine ilişkin olup olmadığı noktasında toplandığı, davacının veya çalışanının işleme konu reçetelerin düzenlenmesinde veya tahrif edilmesinde işbirliği veya kastı olduğuna dair bir delil olmadığı, 2012 yılı İlaç Temin Protokolünün (5.3.10.) maddesinde kasıt unsurunun arandığı, ceza işleminin sözleşmeye aykırı olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili; dosya kapsamında, Kurum işlemlerine konu reçetelerde tahrifat yapıldığı hususunda tereddüt olmadığını, ileri sürerek; kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık; davacının davalı ile imzaladığı ... Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczacıları Birliğine bağlı eczacılardan ilaç teminine ilişkin protokole aykırı davrandığı gerekçesiyle uygulanan cezai işlemin iptali istemine ilikindir. 1.Temyiz edilen kararın dayandığı bilgi ve belgelere göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2.Davacı hakkında Kurum Başmüfettişi tarafından yürütülen soruşturma neticesinde düzenlenen 30.09.2009 tarihli soruşturma raporunda; Kuruma fatura edilen 17 adet reçetenin kasten ve kuruma zarar vermek maksadıyla davacı ve/veya çalışanları tarafından tahrif edildiği kanaatine varıldığı, akabinde davalı Kurum tarafından zarara neden olan tahrifatlı reçetelerin bedeli 741,62 TL'nin ödeme tarihi itibarıyla hesaplanacak yasal faizi ile birlikte tahsili ve 2009 Yılı Eczane Protokolünün (6.3.15) maddesi hükmü gereği reçete bedelleri toplamının 5 katı tutarındaki 3.708,10 TL cezai şart bedelinin, davacının Kurumdaki alacağından tahsili ile sözleşmesinin 2(iki) yıl süre ile feshine karar verildiği dosya kapsamı ile sabittir. 2009 yılı Protokolünün (6.3.15) maddesi; ''Kuruma fatura edilen reçete yada reçete ekinde bulunması gereken belgelerde (tibbi bilgi ve belgelerde dahil olmak üzere) Eczacı yada eczane çalışanları tarafından tahrifat yapıldığının tespiti halinde reçete bedelinin 5 katı tutarında cezai şart uygulanarak sözleşme feshedilir ve 2 yıl süre ile sözleşme yapılmaz.'' şeklinde, 2009 yılı Protokolünün (4.3.6.) maddesi; ''Protokolün (6.3) numaralı maddesindeki fiillerin tespit edildiği reçetede fiili ilgilendiren reçete veya ilaç bedelleri ödenmez. Kurumca yapılan yersiz ödemeler varsa, ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte eczacının Kurumda tahakkuk etmiş alacağından mahsup edilir. Eczacının alacağının yersiz ödeme tutarını karşılamaması veya alacağının olmaması halinde, genel hükümlere göre tahsil edilir.'' şeklindedir. 20 16... yılı Protokollerinin (5.3.8) . Maddesi ise şöyledir: “Kuruma fatura edilen reçetede ya da reçete ekinde bulunması gereken belgelerde (e-reçete ve/veya e-rapor olarak düzenlenenler hariç) (tıbbi bilgi ve belgeler de dahil olmak üzere) eczacı veya eczane çalışanları tarafından tahrifat yapıldığının ve Kurum zararının oluştuğunun tespiti halinde reçete bedelinin 10 (on) katı tutarında cezai şart uygulanarak eczacı uyarılır. Tekrarı halinde reçete bedelinin 20 (yirmi) katı tutarında cezai şart uygulanarak sözleşme feshedilir ve 1 (bir) yıl süreyle sözleşme yapılmaz.” Açıklanan bu protokol hükümlerine göre, cezai işlem uygulanabilmesi için iki şartın gerçekleşmesi gerektiği görülmektedir. Bunlardan ilki davacı veya çalışanı tarafından reçetede tahrifat yapılması, ikincisi de bu tahrifat nedeniyle Kurumun zarara uğramasıdır. Bu iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde eczacı hakkında cezai işlem uygulanamayacaktır. Yapılan açıklamalar kapsamında somut olay incelendiğinde; davalı Kurum tarafından (6.3.15) ve (4.3.6) maddeleri uyarınca davaya konu işlem tesis edilmiş olmasına rağmen Bölge Adliye Mahkemesince işlemin aynı Protokolün (6.3.15) maddesi yanında (6.3.19) maddesine dayalı olduğu kabul edilerek karar verilmiştir. 2009 yılı Protokolünün (6.3.19) ''Eczacı yada eczane çalışanlarınca Kurumu zarara uğratmak amacıyla kasıtlı olarak Kuruma sahte ilaç fiyat kupürü veya sahte reçete veya sahte rapor fatura edildiğinin tespiti halinde reçete bedelinin 10 katı tutarında cezai şart uygulanarak sözleşme feshedilir ve 2 yıl süre ile sözleşme yapılmaz. Uygulanacak cezai şart 10.000 TL’den az olamaz. Ancak, söz konusu sahte kupür veya sahte reçete veya sahte raporun eczacının kastı dışında üçüncü kişilerin dahli ile Kuruma fatura etme işlemi gerçekleştirilmiş ise bu madde hükmü uygulanmaz.''şeklindedir. Hal böyle olunca, Bölge Adliye Mahkemesince; başvurunun davanın davacı eczacı hakkında davalı kurum tarafından uygulanan (6.3.15) maddesinin şartları oluşmadığı gerekçesiyle reddedilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle reddine karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirir. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 370/4 maddesi uyarınca temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek onanması gerekir. VI. KARAR 1.Temyiz eden davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Davalı vekilinin kararın gerekçesine yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin DEĞİŞTİRİLEREK VE DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.