Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/3531 E. 2026/544 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1340 E., 2025/867 K. DAVA TARİHİ : 21.04.2017 İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 17. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/97 E., 2021/321 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili; taraflar arasında Yeni ... Kentsel Dönüşüm Projesi çerçevesinde 08.04.2013 tarihli Konut Sözleşmesi düzenlendiğini, sözleşmeye istinaden tapu tahsis belgeli taşınmaz hissesinin davalı ... Başkanlığına devredildiğini, müvekkillerinin sözleşmenin düzenlenmesinden bu yana borç ve yükümlülüklerini süresi içinde yerine getirdiğini, buna karşın davalı tarafça, herhangi bir bildirim yapılmaksızın ve encümen kararı bulunmadan, tapu tahsis belgesi de iptal edilmeden 08.04.2013 tarihli sözleşmenin iptal edildiğini, iptale dayanak olarak tapu tahsisine konu arsalardan 38 35... parsel sayılı taşınmazın T.C. Maliye Hazinesi tarafından 22.07.2004 tarihinde varislerden ...'a satıldığını, mülkiyeti şahsa geçen bir yerde 2981 sayılı Kanuna istinaden işlem tesis edilemeyeceğinin gösterildiğini, davalı tarafça alınan bu kararın 2981 sayılı Kanunun 10... . maddelerine ve ayrıca ... Belediye Meclisinin 26.10.2009 tarihli ve 2432 sayılı kararına açıkça aykırı olduğunu ileri sürerek; öncelikle 01.04.2013 tarihli Yeni ... Kentsel Dönüşüm Projesi çerçevesinde 08.04.2013 tarihli Konut Sözleşmesinin feshinin haksız olduğunun tespitine ve işlemin iptaline, birinci taleplerinin kabul görmemesi halinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla sözleşmenin hüküm ve sonuçlarını doğurmuş olması da gözetilerek, sözleşmeye güven ilkesi gereğince teslim edilecek dairenin rayiç bedelinin hesaplanarak bedelinden tazminat olarak her bir müvekkilin hissesi gözetilerek 1.000,00 TL ‘nin davalı taraftan tahsiline, bu taleplerinin kabul görmemesi halinde, arsa ve üzerinde kurulan tesis ve müştemilatların değerinin bilirkişi marifetiyle tespiti ile müvekkillere ödenmesine, ayrıca müvekkilinin sözleşmeye güven ilkesi gereğince eksik kalan arsa bedelinin karşılığı ödemiş bulunduğu nakdi paranın kanuni faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili; davacıların davaya konu yapılan gecekondu üzerinde hak sahibi olmadıklarını, davacılar ile yapılan sözleşmeye konu Ankara Mamak Köstence Mahallesi 38 35... parsel sayılı taşınmazın, T.C. Maliye Hazinesi adına kayıtlı iken, 22.07.2004 tarihinde varislerden ...'a satıldığını, mülkiyeti başka bir şahsa geçen bir yerde 2981 sayılı Kanuna göre işlem tesis edilmesinin mümkün olmadığını, davacılar ile müvekkil arasında yapılan sözleşmenin 1/D bendi gereğince, ... Belediyesi Uzlaşma Komisyonunun 12.09.2014 tarihli ve 1964 sayılı kararı ile sözleşmenin feshedildiğini, bu konuda davacı tarafa gerekli bildirimlerin yapıldığını, ayrıca davacılardan ...'ın satın almış olduğu Ankara Mamak Köstence Mahallesi 38 35... parsel sayılı taşınmazın 274 metrekarelik hissesi için 08.04.2013 tarihli ve 731 sayılı konut sözleşmesi düzenlendiğini, davacı ...'ın herhangi bir hak kaybının bulunmadığını savunarak; davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 1.İlk Derece Mahkemesinin 26.06.2018 tarihli kararıyla; davacılar ile ... arasında düzenlenen 01.04.2013 tarihli sözleşmenin feshine ilişkin işlemin, sözleşmenin 1/D bendi ve 2918 sayılı Kanunun 10... . maddeleri gereğince hukuken yerinde olduğu, davacılardan ...'ın sözleşmenin düzenlenmesinden sonra davaya konu Ankara ... Mahallesi 38 35... parsel sayılı taşınmazda T.C Maliye Hazinesinden hisse satın aldığı, davacı ... ile ... arasında 08.04.2013 tarihli ve 731 sayılı konut sözleşmesi düzenlendiği, davacı taraf ile benzer durumda bulunan ve analiz raporlarına konu tesis, müştemilat ve ağaçların bedellerini alan hak sahipleri ile yapılan sözleşmelerin ... Büyükşehir Belediyesince feshedilmesi üzerine, belirtilen kararın iptali hususunda açılan davaların reddine karar verildiği, başka bir ifade ile yapılan fesih işlemlerinin sözleşmeye uygun olduğunun kabul gördüğü, davalı tarafça yapılan fesih işleminin hukuken yerinde olması durumunda davacı tarafın artık feshedilen sözleşmeye istinaden sözleşme gereğince kendisine verilmesi öngörülen dairenin rayiç bedelini Türk Borçlar Kanunu gereğince müspet zarar kapsamında talep etmesinin olanaklı olmadığı, davacı tarafın sadece sözleşmenin feshi sonucu menfi zarar talebinde bulunabileceği, buna karşın, davacı tarafın sözleşmenin feshi sonucu 71 70... analiz raporlarına konu tesis, müştemilat ve ağaçların bedelini Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/433 E. ve 2014/124 K: sayılı dosyası üzerinden verilen karar sonucu tahsil imkanının bulunduğu, davacı tarafın 01.04.2013 tarihli sözleşmenin 2. maddesinin 2. bendinde belirtilen ve davalı tarafa eksik tahsis borcu olan 23.431,67 TL miktarın ya da belirtilen miktarın bir bölümünün ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir kayıt ve belge sunmadığı gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. 2. Bölge Adliye Mahkemesinin 18.11.2020 tarihli kararıyla; Mahkemece feshin hukuka ve sözleşmeye uygun olduğu kabul edilerek, davacıların asıl ve terditli taleplerinin reddine karar verildiği, ancak T.C. Maliye Hazinesi tarafından 22.07.2004 tarihinde varislerden ...'a satılan arsanın taraflar arasındaki sözleşmeye konu 7171 analiz numaralı raporda yer alan tesisin bir kısmını kapsadığı, 7170 analiz numaralı raporda yer alan tesisle ile bir ilgisinin bulunmadığı, sözleşme hükümlerinin her bir analiz numaralı rapora göre değerlendirilmediği, Mahkemece davacı taraf ile benzer durumda bulunan ve analiz raporlarına konu tesis, müştemilat ve ağaçların bedellerini alan hak sahipleri ile yapılan sözleşmelerin .. Büyükşehir Belediyesince feshedilmesi üzerine, belirtilen kararın iptali hususunda açılan davaların reddine karar verildiği, başka bir ifade ile yapılan fesih işlemlerinin sözleşmeye uygun olduğunun kabul gördüğü gerekçesine yer verildiği, oysa davalının bu durumu fesih gerekçesi yapmadığı, ayrıca davacıların terditli taleplerinden olan taraflar arasındaki sözleşmenin 2. maddesinin 2. bendinde belirtilen eksik kalan arsa bedelinin karşılığı ödenen nakdi paranın iadesi talebi; davacılar tarafından ödeme yapıldığına ilişkin olarak herhangi bir kayıt ve belge sunulmadığı gerekçesiyle reddedilmişse de, davacılar tarafından bu kalem alacak yönünden yapılan ödemelerin davalı ... kayıtlarında yer alıp almadığı araştırılmadığı gibi, bu hususta taraf delillerinin de toplanmadığı gerekçesiyle; İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yargılamanın yeniden yapılması için dosyanın mahalline gönderilmesine karar verilmiştir. 3. İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasında düzenlenen 01.04.2013 tarihli sözleşmenin, ... Büyükşehir Belediye Meclisinin 12.09.2014 tarihli kararı ile ''Tapu tahsise konu arsalardan 38 35... parsel sayılı taşınmazın T.C. Maliye Hazinesi tarafından 22.07.2014 tarihinde varislerden ...'a satıldığı ve mülkiyeti şahsa geçen bir yerde 2981 sayılı Kanuna istinaden işlem tesis edilemeyeceği'' gerekçesiyle iptal edildiği, yapılan iptal işleminin 2981 sayılı Kanunun 13. maddesine ve 01.04.2013 tarihli sözleşmenin 1/D maddesine uygun olduğu, buna karşın davacı tarafça belirtilen sözleşme gereğince Belediye Başkanlığına 23.434,71 TL ödeme yapıldığı, taleple bağlılık ilkesi gereğince; davanın kısmen kabulü, davacı tarafın talep etmiş olduğu 1.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla; davacıların sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirdiği, sözleşmenin ifa edilerek hüküm ve sonuçlarını doğurduğu, dolayısıyla taraflar arasında düzenlenen konut sözleşmesinin haksız feshedildiği sonucuna varıldığı, Mahkeme ilamları ile arsa tesisi sırasında yapılan yanlış ölçüm neticesinde arsanın 3. kişinin mülkiyetinde kalması nedeniyle sözleşmenin feshinin hakkaniyete uygun olmadığı, bu nedenle davalı tarafından taraflar arasında yapılan sözleşmenin haksız feshedildiğinin kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle; davalının istinaf başvurusunun esastan reddine, davacıların istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına; davanın kabulüne, taraflar arasında imzalanan 01.04.2013 tarihli sözleşmenin haksız feshedildiğinin tespitine, sözleşmenin uygulanmasına devam edilmesine, muarazanın bu şekilde giderilmesine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili; proje kapsamında hak sahibi iken müvekkili idarece imza tarihinden sonra davacıların hak sahibi olmadığı anlaşıldığından sözleşmenin feshedildiğini, davacıların hazine arazisi üzerinde bulunan 7170-7171 analizli Tapu Tahsis belgeli gecekondusunun enkaz bedeli karşılığında 01.04.2013 tarihinde konut sözleşmesi yaptığını, 2981 sayılı Kanunun 10. maddesinin (a) bendi gereği gecekonduya ait tapu tahsis belgeli gecekonduya tahsis edilen T.C. Maliye Hazinesi 38 35... parselin davacılardan ...'a satıldığını, ada/parselin mülkiyet hakkının işbu şahsa geçen bir yer olduğunu, davacıların herhangi bir alacağın bulunmadığını, davacıların tahsisten doğan haklarının dolaylı olarak yerine getirilmesi sebebiyle fesih işleminin hukuka uygun olduğunu belirterek, kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, Yeni Mamak Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamında taraflarca imzalanan sözleşmenin haksız olarak feshedildiğinin tespiti ile sözleşmenin halen yürürlükte olduğuna karar verilmesi istemine ilişkindir. Somut olayda; taraflar arasında davacılara ait taşınmazın devri ve belirlenen eksik bedelin ödenmesi karşılığında davalı ... tarafından yapılacak konutlardan 1 adet dairenin verileceğine dair sözleşme imzalandığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 123 ve devamı maddelerinde düzenlenen karşılıklı borç yükleyen sözleşme niteliğinde olduğu, bu sözleşme uyarınca davacıların taşınmazı davalı Belediyeye devrettiği ve belirlenen bakiye bedeli ödemek suretiyle üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiği, sözleşmenin feshine dair bildirimin haksız olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,10.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.