Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2022/9266 E. 2022/10921 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu ... tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü : Borçlunun, ihalenin feshini talep ettiği, ilk derece mahkemesince, şikayetin reddine karar verildiği, borçlu tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği görülmüştür. Temyiz itirazları yerinde değil ise de; İİK'nun 129. maddesinde; arttırma bedelinin, malın tahmin edilen kıymetinin yüzde ellisini bulması ve satış isteyenin alacağına rüçhanı olan diğer alacaklar o malla temin edilmişse, bu suretle rüçhanı olan alacakların mecmuundan fazla olması ve bundan başka paraya çevirme ve paraların paylaştırılması masraflarını aşması gerektiği düzenlemesi yer almakta olup bu husus kamu düzenine ilişkin olmakla re'sen gözetilmesi gerekmektedir. Bu durumda satış bedelinin, tüm icra masraflarını değil, paraya çevirme ve paylaştırma giderlerini geçmesi gerektiğinin hüküm altına alındığı görülmekte, satış talebinden ihale tarihine kadarki paraya çevirme ve paylaştırma giderleri hesaplamada dikkate alınmalıdır. Satışı istenen taşınmazın kıymetinin takdiri hakkındaki İİK’nun 128. maddesi paraya çevirme başlığını taşıyan III. bölümde bulunmaktadır. Bu nedenle, taşınmazın kıymetinin belirlenmesi için yapılan keşif ve bilirkişi masraflarının da tıpkı ilan giderleri gibi paraya çevirme masrafı olarak kabulü gerekir. İcra dosyası üzerinde yapılan incelemede, toplam 114.481,74 TL masraf yapılmış olduğu görülmektedir. Birden fazla taşınmazın aynı ilanla satışa çıkarılması halinde, toplam paraya çevirme gideri satışı yapılan taşınmaz sayısına bölünmek suretiyle masraflar tespit edilerek, ayrıca müstakil harcamalar var ise bedele eklenerek oluşacak sonuca göre İİK'nun 129. maddesindeki koşullara uygun şekilde satışın gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği belirlenmelidir. Somut olayda, 85 adet taşınmaz satışa çıkartılmış olup şikayet konusu taşınmazlar yönünden her bir taşınmaza düşen toplam satış masrafı 1.346,844 TL’dir. İhalenin feshi istenen 14 adet taşınmazın muhammen değerinin 90.000,00 TL olarak belirlendiği görülmekle, muhammen değeri 90.000,00 TL olarak belirlenen tüm taşınmazların ayrı ayrı 46.100,00 TL ye alacaklıya alacağa mahsuben ihale edildiği, artırma bedelinin, muhammen değerin yüzde ellisi olan 45.000,00 TL'ye, 1.346,844 TL satış giderinin eklenmesi halinde oluşan 46.346,844 TL miktarı karşılamadığı anlaşılmaktadır. O halde, ilk derece mahkemesince, İİK'nun 129/1. maddesi gereğince bu husus re'sen gözetilerek birleşen dosyada şikayete konu 6.Blok 1. kat 6 nolu bağımsız bölüm, 25.blok 1.kat 3 nolu bağımsız bölüm, 5.blok 1.kat 5 nolu bağımsız bölüm,6.blok zemin kat 1 nolu bağımsız bölüm, 6.blok 1.kat 4nolu bağımsız bölüm, 30.blok zemin kat 1 nolu bağımsız bölüm, 30.blok 1.kat 4 nolu bağımsız bölüm, 25.blok 1.kat 4 nolu bağımsız bölüm, 30.blok zemin kat 2 nolu bağımsız bölüm, 6.blok 1.kat 5 nolu bağımsız bölüm, 30.blok 1.kat 6 nolu bağımsız bölüm, 5.blok 1.kat 6 nolu bağımsız bölüm, 6.blok zemin kat 3 nolu bağımsız bölüm ile 16.blok zemin kat 1 nolu bağımsız bölüm nolu taşınmazlar yönünden ihalenin feshine karar verilmesi gerekirken şikayetin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir. Öte yandan; birleşen dosyada dava reddedilen diğer taşınmazlar yönünden davacı aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re' sen yapılan değerlendirmede; İİK'nun ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 27.maddesi ile eklenen fıkra ile; " İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir. Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi; 1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle, 2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle, 3. İşin esasına girerek, talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder. " hükmü getirilmiştir. Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır. Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir. Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re' sen değerlendirilir. Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;" 134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir. " hükmünü içermektedir. Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde; Şikayetçi/borçlu aleyhine ihale bedelinin %10'u oranında para cezasına hükmedildiği görülmekle; 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nun 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı, Anayasa'nın 13.maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10'u olarak belirlenen para cezası hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olmayıp yukarıda açıklandığı şekilde feshine karar verilmesi gereken taşınmazlar dışında kalan ve istem reddedilen diğer taşınmazlar yönünden davacı aleyhine hükmedilen para cezası oranı da doğru bulunmamıştır. SONUÇ : Borçlunun temyiz isteminin kamu düzeni nedeniyle re’sen yapılan inceleme sonucu kısmen kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddesi uyarınca, ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin 09.06.2022 tarih ve 2021/2766 E. - 2022/1694 K. sayılı kararının (KALDIRILMASINA), Ortaca İcra Hukuk Mahkemesi'nin 08.03.2021 tarih ve 2020/122 E. - 2021/156 K. sayılı kararının (BOZULMASINA), peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, 25/10/2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.