Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2022/12356 E. 2022/13863 K.

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı/ihale alıcısı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra, temyiz harç ve masrafları yatırıldığından adli yardım talebi hakkında karar verilmesine gerek olmadığı anlaşılmakla, işin gereği görüşülüp düşünüldü: A) Davacının talebi; Davacı vekili, bir çok nedenin yanı sıra satış ilanı tebligatının usulsüz olduğunu, ihaleye fesat karıştırmak sureti ile ihaleye girmelerinin engellendiğini iddia ederek ... Satış İcra Dairesinin 2021/737 esas sayılı satış dosyasından yapılan 03/01/2022 tarihli ihalenin feshini," talep etmiştir. B) Davalıların cevabı; Davalı alacaklı ... ve Kredi Bankası vekili diğer savunmalarının yanı sıra 15/03/2022 tarihli duruşmada; "mazereti kabul etmiyoruz, duruşmayı uzatmaya matuftur, ara karar yerine getirilmemiştir, davacı üçüncü kişidir, bu nedenle mahkemenizce verilen süreye karşın teminat bedelini ve harcı yatırmamıştır, davanın reddine karar verilsin" şeklinde beyanda bulunmuştur. Davalı ihale alıcısının cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır. C) İlk Derece Mahkemesi'nin kararı: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda ".. Somut olayda; ihalenin feshini isteyen davacının İİK 134 kapsamında ilgili olmaması nedeniyle Mahkememizin 17/01/2022 tarihli ara kararı ile "İhale bedeli olan 865.000,00.-TL üzerinden hesaplanacak nispi harç oranının yarısı olan 7.305,31.-TL nispi harcın ve ihale bedelinin %5'i olan 43.250,00 TL teminat bedelinin, Mahkememiz ara kararının tebliğinden başlayarak 2 haftalık kesin süre içerisinde davacı tarafça yatırılmasına, aksi takdirde ihalenin feshi şikâyetinin reddine karar verileceğinin ihtarına" karar verildiği, verilen ara karara ilişkin olarak davacıya ihtarlı tebligat çıkarıldığı, davacı tarafın tebliğe rağmen harç bedelini ve teminat bedelini yatırmadığı" gerekçesi ile, davanın usulden reddine karar verilmiştir. Ç) İstinaf; İlk Derece Mahkemesi kararını davacı istinaf etmiştir. D) Bölge adliye Mahkemesi'nin kararı: Bölge Adliye Mahkemesince yapılan inceleme sonucunda "Tüm dosya kapsamına göre; 7343 sayılı Yasa ile İİK'da yapılan değişikliklerin amacının ihale sürecinin uzamasını engellemek olduğunu, bu sebeple İİK 134 maddesi gereğince ilgili sıfatı bulunmayan üçüncü şahısların nisbi harca tabi tutulmasında ve teminat istenmesinde Anayasaya aykırılık bulunmadığı, kanunun amacının ihale sürecini kısaltmak olduğu gözönüne alındığında mahkemece verilen ihtaratta ve ihtaratın gereğinin yerine getirilmemesi nedeniyle davanın usulden reddinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak, davacının dava açmak suretiyle ihale sürecini uzattığı gözönüne alındığında mahkemece davacı aleyhine ihale bedelinin %5'i oranında para cezasına hükmedilmesi gerektiği halde, davacı aleyhine davacı aleyhine para cezasına hükmedilmemesi isabetsiz olup, bu husus kamu düzenine ilişkin olduğundan davacının istinaf başvurusunun HMK'nun 353-(1)-b-2 maddesi uyarınca kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilerek, esas hakkında; 1-Davacının istinaf başvurusunun HMK'nun 353-(1)-b-2 maddesi uyarınca esastan kısmen kabulüne; Antalya 5. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 15/03/2022 tarih, 2022/21 Esas 2022/165 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, 2-Şikayetin usulden reddine, 3-İhale bedelinin %5'si oranında olan 43.275 TL para cezasının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, " karar verilmiştir. E) Temyiz: Kararı davacı süresinde temyiz etmiştir. F) Gerekçe: İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın " davacı tarafın tebliğe rağmen harç bedelini ve teminat bedelini yatırmadığı " gerekçesi ile, davanın usulden reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesinin kararı esas olarak doğru bulunmakla birlikte, para cezası verilmesi için kaldırılarak yeniden hüküm kurulmuştur. Dosyada sorun "İİK. nun 7343 sayılı Kanun ile değ. 134. maddesindeki istisna taraflar dışında yatırılması gereken nispi harç ve teminatın niteliği ve buna bağlı olarak HMK. nın 114. maddesinde belirtilen dava şartı olup, olmadığı ve nispi harç ile teminatın tamamlatılma usulüdür." İcra takibi sırasında, 2004 sayılı İİK. na göre yapılan ihalenin feshine ilişkin hususlar Kanunun 134 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. İhalenin feshi davaları daha önce başvuranın kim olduğuna bakılmaksızın maktu harca tabi iken 2004 sayılı İİK. nun 134. maddesinde değişiklik yapan ve 30.11.2022 tarihinde yürürlüğe giren 7343 sayılı kanunun 27/4. maddesi ile davayı “ Satış isteyen alacaklı, borçlu, resmî sicilde kayıtlı ilgililer ile sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişilerin" açması halinde ihale bedeli üzerinden nispi harca tabi kılınmıştır. Ayrıca ihalenin feshi talebinde 7343 sayılı kanunun 27/5. maddesi ile davayı “ Satış isteyen alacaklı, borçlu, resmî sicilde kayıtlı ilgililer ile sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler" teminat yatırmakla yükümlü kılınmıştır. Yargı harçları, 492 sayılı Harçlar Kanunda düzenlenmiş olup, dava açarken harç yatırılması şartı, HMK. nın 114. maddesinde belirtilen dava şartlarından değildir. Dava harçları özel kanun ile düzenlenmiştir. Kanunun "Noksan tesbit edilen değer üzerinden harcın ödenmesi" başlıklı 30. maddesi "Muhakeme sırasında tesbit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 409 uncu (HMK. md.150 ) maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır. " hükmünü içermektedir. HMK. ya göre bir şartın tamamlatılması, Mahkeme tarafından ilgilisine usulüne uygun şekilde süre verilmesi halinde mümkündür. Verilecek süre yasal düzenlemeye uygun değil ise hukuki sonuç doğurmaz. İİK.'nın 7343 sayılı kanunun 27. maddesi ile değişik 134. maddesi bu yasal düzenlemelere göre değerlendirildiğinde; İhalenin feshi talebinin 30.11.2021 tarihinden sonra yapılması halinde kanunda belirtilen istisnai taraflar dışında kalan gerçek yada tüzel kişiler tarafından yapılması halinde ihale bedeli üzerinden nispi harca tabi olduğu ve nispi harcın yarısının peşin yatırılacağı tartışmasızdır. Aynı şekilde ihale bedelinin % 5'i oranında teminat yatırılması da şarttır. Mahkemece nispi harcın yatırtılmasına yönelik olarak 11.02.2022 tarihli tensibin 9. maddesi ile "İhale bedeli üzerinden hesaplanan ve İİK 134.maddesi gereği yatırılması gereken 204.930,00-TL'den peşin olarak yatırılan 80,70 TL'nin mahsubu ile 204.849,30 TL eksik kalan nisbi harcın yatırılması için davacı tarafa 2 haftalık kesin süre verilmesine, yatırılmadığı takdirde dosyanın işlemden kaldırılacağının ihtarına, " şeklinde, Teminata ilişkin de 10. madde ile "İİK 134.maddesi gereğince ilgili kişilerin muhtemel zararına karşılık olmak üzere ihale bedelinin %5'i olan 300.000,00 TL teminatın 2 haftalık kesin süre içerisinde mahkeme veznesine yatırılmasına, yatırılmadığı takdirde davanın usulden reddedileceğinin ihtarına, (tebligat ile ihtar edildi)" şeklinde ara kararları oluşturulmuştur. Davanın ön inceleme duruşması 15.03.2022 tarihinde yapılmış ve davanın " dava şartı yokluğundan reddine " karar verilmiştir. Noksan harcın nasıl tamamlanacağına ilişkin Harçlar Kanunu'nun 30. maddesindeki özel düzenleme karşısında harcın tamamlanmasına ilişkin verilecek süre "...takip eden celseye kadar.." dır. Harçlar Kanunu'nun 30. maddesindeki düzenleme karşısında tensibin 9. maddesinde verilen 2 haftalık süre yasal olmayıp, yasaya uymayan bu süre hukuki sonuç doğurmaz. Yukarıda belirtildiği üzere harca tabi bir davanın yürütülmesi kanunda belirtilen harcın yatırılmasına bağlıdır.Harçlar kanununun 30. maddesine göre harç yatırılmadıkça müteakip işlemler yapılamaz. Bu düzenlemenin sonucu olarak "davayı yürütmeye yönelik hiç bir işlem yapılamaz, diğer dava şartları incelenemez." Dava harcı diğer dava şartlarından önce gelir. Dava harcının yatırılması sağlanmadığından teminatın yatırılıp, yatırılmamasının ve teminatın yatırılmasına ilişkin ara kararının hukuki sonucu da yoktur. Mahkemece davacıya, Harçlar Kanunu' nun 30. maddesi uyarınca harçları tamamlaması için bir sonraki celseye kadar süre verilmesi gerekirken, celse arasında alınan 17.01.2022 tarihli ara kararı ile verilen iki haftaya itibar edilerek sonuca gidilmesi ve Bölge Adliye Mahkemesince bu hususlar gözden kaçırılarak davanın usulden reddine karar verilmesi hatalı olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir. Ayrıca, kabule göre de, davada birden fazla davalı olduğu halde, kararın hüküm fıkrasının 5. maddesindeki vekalet ücretinin hangi davalı lehine hüküm altına alındığı açıklanmadan "...davalıya.." şeklinde hüküm altına alınması HMK. nın 359/2. maddesine aykırı olup, infazda tereddüde yol açacağının düşünülmemesi de hatalıdır. Bölge Adliye Mahkemesince yapılacak iş, öncelikle davacıya nispi harca yönelik olarak Harçlar Kanunu' nun 30. maddesine uygun şekilde süre verip, harç yatırılırsa teminat şartına ilişkin işlemleri yeniden yaparak sonuca gitmektir. SONUÇ: Yukarıda yazılı nedenlerle, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 07/09/2022 tarih ve 2022/1353 E. 2022/1787 K. sayılı kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.12.2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.